DAVLAT XARIDLARI TIZIMINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASI, IQTISODIY SAMARADORLIGI VA MAHALLIYLASHTIRISH SIYOSATI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21136045Keywords:
avlat xaridlari, raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt, elektron-skoring, TCO, mahalliylashtirish, sanoat kooperatsiyasi, shaffoflik, iqtisodiy samaradorlik.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda davlat xaridlari tizimining raqamli transformatsiyasi, iqtisodiy samaradorligi va mahalliylashtirish
siyosati PF–259-son va PF–17-son Prezident farmonlari kontekstida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi davlat xaridlarida
raqobat, shaffoflik, elektron nazorat, sun’iy intellekt asosidagi narx monitoringi, elektron-skoring, TCO asosida baholash hamda mahalliy
ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarining institutsional va iqtisodiy ahamiyatini aniqlashdan iborat. Tadqiqot
normativ-huquqiy tahlil, qiyosiy institutsional yondashuv va ilmiy adabiyotlar sintezi asosida amalga oshirildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki,
PF–259 davlat xaridlarida raqamli nazorat va integritetni kuchaytirishga xizmat qilsa, PF–17 davlat xaridlarini mahalliy ishlab
chiqarish, sanoat kooperatsiyasi, professional xaridor instituti va umumiy egalik qiymati tamoyili bilan bog‘laydi. Maqolada raqamli
instrumentlarning samaradorligi ma’lumotlar sifati, algoritmik shaffoflik, insoniy nazorat, audit va shikoyat mexanizmlarining mavjudligiga
bog‘liqligi asoslanadi. Xulosa sifatida, davlat xaridlari tizimi O‘zbekistonda nafaqat byudjet mablag‘larini sarflash tartibi, balki
iqtisodiy samaradorlikni oshirish, korrupsion xavflarni kamaytirish va mahalliy sanoat salohiyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi
strategik boshqaruv instrumenti sifatida shakllanayotgani ta’kidlanadi.
References
OECD. (2025). Government at a glance 2025. Paris, France: OECD Publishing.
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. (2021). Davlat xaridlari to‘g‘risida (O‘RQ–684-son Qonun, 2021-yil 22-aprel). https://
lex.uz/docs/-5382974
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2025). Davlat xaridlari tizimida raqobat muhiti va shaffoflikni ta’minlash bo‘yicha
navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida (PF–259-son Farmon, 2025-yil 26-dekabr). https://www.lex.uz/uz/docs/-7952218
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2026). Mahalliy ishlab chiqarish va sanoat kooperatsiyasini yangi tizim asosida
rivojlantirish bo‘yicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida (PF–17-son Farmon, 2026-yil 4-fevral). https://
www.lex.uz/uz/docs/-8037362
OECD. (2015). Recommendation of the Council on Public Procurement. Paris, France: OECD.
World Bank. (2025). Procurement regulations for IPF borrowers (7th ed.). Washington, DC: World Bank.
UNCITRAL. (2011). UNCITRAL Model Law on Public Procurement. Vienna, Austria: United Nations Commission on
International Trade Law.
MAPS Initiative. (2025). Methodology for Assessing Procurement Systems. https://www.mapsinitiative.org
Jiménez, A., Hanoteau, J., & Barkemeyer, R. (2022). E-procurement and firm corruption to secure public contracts.
Journal of Business Research.
Dávid-Barrett, E., & Fazekas, M. (2020). Anti-corruption in aid-funded procurement: Is corruption reduced or merely
displaced? World Development.
Flynn, A. (2025). Research on SME involvement in public procurement: A review, critique and conceptual framework.
Journal of Purchasing and Supply Management.
Loader, K. (2015). SME access to public procurement: An analysis of the experiences of SMEs supplying the publicly
funded UK heritage sector. Journal of Purchasing and Supply Management.
Uyarra, E., Ribeiro, B., & Dale-Clough, L. (2020). Public procurement, innovation and industrial policy: Rationales,
roles, capabilities and implementation. Research Policy.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.