DAVLAT XARIDLARIDA TCO-UMUMIY EGALIK QIYMATI ASOSIDA BAHOLASHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI

Sarvar Turabov

DAVLAT XARIDLARIDA TCO-UMUMIY EGALIK QIYMATI ASOSIDA BAHOLASHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI

##article.authors##

Turabov Sarvar Abdumalikovich

##article.subject##:

davlat xaridlari, umumiy egalik qiymati, hayot sikli xarajatlari, iqtisodiy samaradorlik, davlat boshqaruvi, sunʼiy intellekt, elektron xaridlar, raqamli monitoring, xarid baholash tizimi, eng maqbul iqtisodiy qiymat

##article.abstract##

Mazkur maqolada davlat xaridlarida TCO (umumiy egalik qiymati) asosida baholash metodologiyasining
iqtisodiy samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi TCO metodologiyasining nazariy asoslarini yoritish, xalqaro
tajribani oʻrganish hamda uni Oʻzbekiston davlat xaridlari tizimiga, xususan, PF–259-son Farmoni doirasidagi islohotlarga
integratsiya qilish imkoniyatlarini baholashdan iborat. Tadqiqotda normativ-huquqiy, qiyosiy institutsional va ilmiy adabiyotlar
tahlili yondashuvlari qoʻllanildi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, TCO metodologiyasi davlat xaridlarini faqat boshlangʻich
narx asosida emas, balki mahsulot yoki xizmatning butun hayot sikli davomida yuzaga keladigan xarajatlar asosida baholash
imkonini beradi. Maqolada PF–259-son Farmonida nazarda tutilgan sunʼiy intellekt asosidagi narx monitoringi va
elektron nazorat mexanizmlarining kelgusida AI-TCO modeliga integratsiyalash imkoniyatlari asoslangan. Xulosa sifatida,
TCO metodologiyasini bosqichma-bosqich joriy etish davlat xaridlarida iqtisodiy samaradorlikni oshirish, yashirin xarajatlarni
kamaytirish va davlat mablagʻlaridan foydalanish sifatini yaxshilashga xizmat qilishi taʼkidlanadi.

Биография автора

Turabov Sarvar Abdumalikovich

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent

Библиографические ссылки

OECD. (2023). Government at a glance 2023. Paris, France: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/3d5f5f58-en

Ellram, L. M. (1993). Total cost of ownership: Elements and implementation. International Journal of Purchasing and

Materials Management, 29(4), 3–11. https://doi.org/10.1111/j.1745-493X.1993.tb00015.x

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2025). Davlat xaridlari tizimida raqobat muhiti va shaffoflikni ta’minlash bo‘yicha

navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida (PF–259-son Farmon, 2025-yil 26-dekabr). Toshkent, O‘zbekiston: Lex.uz.

Ellram, L. M., & Siferd, S. P. (1998). Total cost of ownership: A key concept in strategic cost management decisions.

Journal of Business Logistics, 19(1), 55–84.

International Organization for Standardization. (2017). ISO 15686-5:2017: Buildings and constructed assets—Service

life planning—Part 5: Life-cycle costing. Geneva, Switzerland: Author.

Akerlof, G. A. (1970). The market for “lemons”: Quality uncertainty and the market mechanism. The Quarterly Journal

of Economics, 84(3), 488–500. https://doi.org/10.2307/1879431

European Commission. (2021). Buying green! A handbook on green public procurement (4th ed.). Luxembourg:

Publications Office of the European Union.

DAVLAT XARIDLARIDA TCO-UMUMIY EGALIK QIYMATI ASOSIDA BAHOLASHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI