SOLIQ TIZIMI SAMARADORLIGINI BAHOLASH: KLASSIK VA ZAMONAVIY METODOLOGIK YONDASHUVLAR

SOLIQ TIZIMI SAMARADORLIGINI BAHOLASH: KLASSIK VA ZAMONAVIY METODOLOGIK YONDASHUVLAR

Authors

  • Darya Ugay
  • Doniyor Raxmonov
  • Alisher Mamanov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18438900

Keywords:

soliq tizimi, soliq samaradorligi, metodologiya, iqtisodiy og‘ishlar, soliq siyosati.

Abstract

Ushbu maqolada soliq tizimini tahlil qilishda qo‘llaniladigan klassik va zamonaviy metodologik yondashuvlar
tadqiq etilgan. Soliq tizimi samaradorligini baholashda fiskal, iqtisodiy va ijtimoiy omillarning o‘zaro bog‘liqligi chuqur
tahlil qilingan. Klassik iqtisodiy nazariya yondashuvlari Xalqaro valyuta jamg‘armasi (XVJ) hamda Iqtisodiy hamkorlik va
taraqqiyot tashkiloti (IHTT) amaliyoti bilan qiyosiy jihatdan o‘rganilgan. Soliq samaradorligini o‘lchash jarayonida yuzaga
keladigan asosiy metodologik muammolar aniqlangan. Tadqiqot natijalari soliq tizimini baholashda kompleks yondashuv
zarurligini asoslab beradi. Olingan xulosalar soliq siyosatini takomillashtirishda amaliy ahamiyatga ega.

Author Biographies

Darya Ugay

Budjet-soliq ilmiy tadqiqotlari instituti bosh mutaxassisi

Doniyor Raxmonov

Budjet-soliq ilmiy tadqiqotlari instituti bosh mutaxassisi

Alisher Mamanov

Budjet-soliq ilmiy tadqiqotlari instituti bosh mutaxassisi
 

References

Smit, A. Xalqlar boyligining tabiati va sabablari haqida tadqiqot. 1776-y.

Pigu, A. Farovonlik iqtisodiyoti. 1920-y.

Ramsey, F. Soliqqa solishning ba’zi masalalari. 1927-y.

Moresi, S. (1998). Optimal taxation and firm formation: a model of asymmetric information. European Economic

Review, 42(8), 1525–1551. https://doi.org/10.1016/S0014-2921(97)00096-2

BMTTD; Oxford kambag‘allik va inson taraqqiyoti tashabbusi (OPHI). Milliy ko‘p o‘lchovli kambag‘allik indeksini

(KO‘KI) qanday ishlab chiqish kerak: BRMga erishish uchun KO‘KIdan foydalanish. 2019-y. https://ophi.org.uk/sites/

default/files/2024-03/Handbook_2019_Russian_2023.pdf

Barro, R. J. (2000). Inequality and Growth in a Panel of Countries. Journal of Economic Growth, 5(1), 5–32. https://doi.

org/10.1023/A:1009850119329 Havola: https://link.springer.com/article/10.1023/A:1009850119329

World Bank. Glossary (WDI): Gini index. Havola: https://databank.worldbank.org/metadataglossary/worlddevelopment-

indicators/series/SI.POV.GINI

Oxford Reference. Atkinson index (ta’rif). Havola: https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/

authority.20110810104408650?p=emailA0XAia5pcP7Rg&d=/10.1093/oi/authority.20110810104408650&print

Mirrlees, J. A. (1976). Optimal tax theory: A synthesis. Journal of Public Economics, 6(4), 327–358.

Jahon banki. Kambag‘allik va ijtimoiy oqibatlar tahlili bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar. 2003-y. https://documents1.

worldbank.org/curated/en/523231468762331252/pdf/304050RUSSIAN01ers0Guide01may020031.pdf

IMF. (2025). Options for Strengthening Ireland’s Fiscal Framework (WP/25/149). Havola: https://www.imf.org/-/media/

files/publications/wp/2025/english/wpiea2025149-source-pdf.pdf

World Bank. (2024). Methodology Workshops: Taxation (Business Ready). Havola: https://thedocs.worldbank.org/en/

doc/ac3cfdf5b4bb79da828db8bd5a1f0646-0540022024/related/BReady-2024-Methodology-Workshops-Taxation.pdf

OECD. (2016). Tax Design for Inclusive Economic Growth (OECD Taxation Working Papers No. 26). Havola:

https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2016/07/tax-design-for-inclusive-economic-growth_

g17a283a/5jlv74ggk0g7-en.pdf

IMF. (2019). Structural Transformation and Tax Efficiency. Havola: https://www.elibrary.imf.org/view/

journals/001/2019/030/article-A001-en.xml

IMF. (1992). Chapter 5: Efficiency Considerations in Tax Policy. Havola: https://www.elibrary.imf.org/display/

book/9781557751911/ch005.xml

Downloads

Published

2026-01-01
Loading...