BUXORO TARIXIY MARKAZIDA TURISTIK SIG‘IMNI ILMIY ASOSDA BOSHQARISH: KOʻKALDOSH MADRASASI TAJRIBASI

BUXORO TARIXIY MARKAZIDA TURISTIK SIG‘IMNI ILMIY ASOSDA BOSHQARISH: KOʻKALDOSH MADRASASI TAJRIBASI

Authors

  • Shaxinabonu Ikromova
  • Muhriddin Qilichov

Keywords:

turistik sigʻim, fizik sigʻim, meros obyektlarini boshqarish, Buxoro, YUNESKO Jahon merosi, Cifuentes modeli, barqaror turizm

Abstract

Mazkur tadqiqot Buxoro shahrining tarixiy markazida joylashgan XVI asr meʼmoriy yodgorligi — Koʻkaldosh
madrasasida turistik sigʻim imkoniyatlarini oʻrganishga bagʻishlangan. Cifuentesning uch bosqichli modeliga tayangan
holda GPS koordinatalari, Yandex Maps va Google Earth orqali olingan oʻlchovlar, kadastr maʼlumotlari hamda bevosita
dala kuzatuvlari asosida obyektning fizik va haqiqiy sigʻim koʻrsatkichlari aniqlangan. Iqlimga oid tuzatish koeffitsiyenti
Oʻzgidromet materiallari asosida tahlil qilingan. Olingan natijalardan kelib chiqib, Koʻkaldosh madrasasi hamda Buxoro
tarixiy markazidagi boshqa meros obyektlarini barqaror tarzda boshqarishga qaratilgan ilmiy takliflar ishlab chiqilgan

Author Biographies

Shaxinabonu Ikromova

Buxoro davlat universiteti
“Turizm va mehmonxona xoʻjaligi” kafedrasi 1-bosqich magistranti

Muhriddin Qilichov

Buxoro davlat universiteti
“Turizm va mehmonxona xoʻjaligi” kafedrasi o‘qituvchisi, i.f.f.d, PhD

References

UN Tourism. International tourist arrivals up 4% in 2025 reflecting strong travel demand around the world

[Elektron resurs]. – URL: https://www.untourism.int/news/international-tourist-arrivals-up-4-in-2025-reflectingstrong-

travel-demand-around-the-world

UN Tourism. International Tourism Recovers Pre-Pandemic Levels in 2024 [Elektron resurs] / UN

Tourism. - URL: https://www.untourism.int/news/international-tourism-recovers-pre-pandemic-levels-in-2024

Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. 2025 yilda Oʻzbekistonga 11,7 million nafar turist

kelgan [Elektron resurs]. – URL: https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/66309-2025-jildazbekistonga-

-7-million-nafar-turist-kelgan-2

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 16.02.2026-yildagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha

moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning

qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-sonli Farmoni // URL: https://www.lex.uz/uz/docs/-8050769

YUNESKO World Heritage Centre. Historic Centre of Bukhara [Elektron resurs]. - URL: https://whc.

YUNESKO.org/en/list/602/

Khamidov O., Khayrullaeva N. Sustainable Tourism Development in the Bukhara Region: A Development

Research Model at Heritage Resources / O. Khamidov, N. Khayrullaeva // Excellencia: International Multidisciplinary

Journal of Education. - 2021. - Vol. 1, No. 1. - URL: https://multijournals.org/index.php/excellenciaimje/

article/download/1162/1158/2247

Kilichov M., Olsavsky F., Baiburiev R., Khayrullaeva N., Dávid L.D. Optimizing Sustainable Tourism

Routes through GIS to Enhance Tourist Length of Stay in Bukhara // Journal of Cultural Analysis and Social

Change. - 2026. - Vol. 11, № 1. - P. 1771-1787. - DOI: 10.64753/jcasc.v11i1.4187.

Srivastava N. Measurement of Carrying Capacity of Tourist Destinations: A Case Analysis / N. Srivastava

// International Journal of Tourism and Travel. - 2017. - Vol. 10, No. 1. - P. 38-46.

Cifuentes Arias M. Determinación de capacidad de carga turística en areas protegidas / M. Cifuentes

Arias. - Turrialba (Costa Rica) : CATIE, 1992. - 28 p.

UNWTO. Indicators of Sustainable Development for Tourism Destinations - A Guidebook / UNWTO. -

Madrid : UNWTO, 2004. - 516 p.

Wikipedia contributors. Koʻkaldosh madrasasi (Buxoro) [Elektron resurs]. – URL: https://uz.wikipedia.

org/wiki/Ko%CA%BBkaldosh_madrasasi_(Buxoro) (kirish sanasi: 08.05.2026)

Erdoğan A. Carrying Capacity Assessments for Sustainable Tourism in a Heritage Site / A. Erdoğan //

Advances in Hospitality and Tourism Research (AHTR). - 2025. - Vol. 13, No. 3. - P. 237-274. - DOI: 10.30519/

ahtr.1483060.

Magablih K., Al-Shorman A. The Physical Carrying Capacity at the Cultural Heritage Site

of Petra / K. Magablih, A. Al-Shorman // Tourism Analysis. - 2009. - Vol. 13, No. 5-6. - P. 511-515. - DOI:

3727/108354208788160414.

Jangra R., Kaushik S.P. Assessment of Physical Carrying Capacity for Managing Sustainability at

Religious Tourist Destinations / R. Jangra, S.P. Kaushik // International Journal of Religious Tourism and

Pilgrimage. - 2017. - Vol. 5, Iss. 1, Article 5. - URL: https://arrow.tudublin.ie/ijrtp/vol5/iss1/5/

Boullon R. Framework Guidelines for Assessing Carrying Capacity / R. Boullon // FAO Corporate

Document Repository. - 1985. - URL: https://www.fao.org/docrep/X5626E/x5626e0e.htm

Butler R.W. The Concept of a Tourist Area Cycle of Evolution: Implications for Management of

Resources / R.W. Butler // Canadian Geographer. - 1980. - Vol. 24, No. 1. - P. 5-12.

YUNESKO ; ICCROM ; ICOMOS ; IUCN. Guidance and Toolkit for Impact Assessments in a World

Heritage Context / YUNESKO. - Paris : YUNESKO, 2022. - 148 p.

Doxey G.V. A Causation Theory of Visitor-Resident Irritants: Methodology and Research Inferences /

G.V. Doxey // Proceedings of the Travel Research Association 6th Annual Conference. - San Diego, 1975. - P.

-198.

Makhadmeh A., Al-Badarneh M., Rawashdeh A., Al-Shorman A. Evaluating the Carrying Capacity

at the Archaeological Site of Jerash (Gerasa) Using Mathematical GIS Modeling / A. Makhadmeh [et al.] //

Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Sciences. - 2020. - Vol. 23, No. 2. - P. 159-165. - DOI:

1016/j.ejrs.2018.09.002.

Downloads

Published

2026-05-01
Loading...