SINXRON GENERATORNING O‘Z-O‘ZIDAN CHAYQALISH JARAYONINI TAHLIL QILISH

SINXRON GENERATORNING O‘Z-O‘ZIDAN CHAYQALISH JARAYONINI TAHLIL QILISH

Авторы

  • Allabergen Bekishev
  • Oliyaxon Zayniyeva
  • Najmiddin Kurbonov
  • Ilyos Samadov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18986271

Ключевые слова:

sinxron generator, chayqalish, dinamika, barqarorlik, MATLAB, elektr tarmog‘i, qo‘zg‘atish tizimi.

Аннотация

Ushbu tadqiqotda sinxron generatorlarda o‘z-o‘zidan chayqalish jarayoni va uning elektr energetika tizimiga
ta’siri tahlil qilingan. Sinxron generatorlar energetika tizimlarida asosiy energiya manbai hisoblanib, ularning dinamik
barqarorligi butun tarmoq barqarorligini ta’minlaydi. O‘z-o‘zidan chayqalish — generator rotorining burchak parametrlari
va elektr toklarining davriy o‘zgarishi bilan bog‘liq dinamik jarayon bo‘lib, mexanik va elektr momentlar muvozanatining
buzilishi natijasida yuzaga keladi. Maqolada sinxron generatorda chuqur matematik modellashtirish, dq koordinatalar
tizimidagi tenglamalar va kompyuter simulyatsiyasi usullari orqali chayqalish jarayoni tahlil qilingan. MATLAB/Simulink
muhitida olib borilgan simulyatsiyalar natijalari generator barqarorligini baholash va avtomatik qo‘zg‘atish regulyatorlari
orqali ta’sirni kamaytirish imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari generator dinamikasini o‘rganish va energetika
tizimi barqarorligini ta’minlashda amaliy ahamiyatga ega.

Биографии авторов

Allabergen Bekishev

Toshkent davlat texnika universiteti
“Elektr mashinalari va yuritmalari muhandisligi” kafedrasi dotsetni, PhD.


Oliyaxon Zayniyeva

Qarshi davlat texnika universiteti
“Elektr ta’minoti va intellektual energetik tizimlar” kafedrasi dotsenti

Najmiddin Kurbonov

Qarshi davlat texnika universiteti
“Elektr ta’minoti va intellektual energetik tizimlari” kafedrasi dotsenti, PhD.


Ilyos Samadov

Qarshi davlat texnika universiteti magistranti

Библиографические ссылки

Kundur P. Power System Stability and Control. McGraw-Hill, 1994.

Anderson P.M., Fouad A.A. Power System Control and Stability. IEEE Press, 2003.

Sauer P., Pai M. Power System Dynamics and Stability. Prentice Hall, 1998.

Machowski J., Bialek J., Bumby J. Power System Dynamics. Wiley, 2008.

Chapman S. Electric Machinery Fundamentals. McGraw-Hill, 2012.

Krause P., Wasynczuk O., Sudhoff S. Analysis of Electric Machinery and Drive Systems. IEEE Press, 2013.

Milano F. Power System Modelling and Scripting. Springer, 2010.

Grainger J., Stevenson W. Power System Analysis. McGraw-Hill, 1994.

Kundur P., Taylor C. Power System Modelling for Stability Studies. IEEE Press, 1994.

Bergen A., Vittal V. Power System Analysis. Prentice Hall, 2000.

Pirmatov N.B., Bekishev A.E., Kurbonov N.A. Increasing the viability of synchronous generators with biaxial excitation

in the process of self-rocking // International Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology.

India. 2023. - Vol. 10, Issue 3, March 2023. ISSN: 2350-0328. PP. 20473-20478.

Pirmatov N.B., Bekishev A.E. Comparative experimental analysis of the performance and viability of traditional

and biaxial excitation synchronous generators in asynchronous mode without excitation // International Journal of

Advanced Research in Science, Engineering and Technology. India. 2023. - Vol. 10, Issue 4, April 2023. ISSN: 2350-

PP. 20598-20601.

Bekishev А.Е., Urakov S.Е. Static stability in the electric power system // Техника фанлари ва инновация журнали.

ISSN: 2181-0400. 2019, №2, С.175-183.

Тоиров О.З., Бекишев А.Е., Таниев М.Х. Исследование колебательной устойчивости синхронного генератора с

помощью программы Matlab // Научно-технический журнал «Проблемы информатики и энергетики». Ташкент,

-№5. С. 71-78.

Пирматов Н.Б., Тоиров О.З., Бекишев А.Е., Ураков С.Е. Анъанавий ва бўйлама-кўндаланг ўқлари

бўйича қўзғатиладиган синхрон машиналарнинг ўз-ўзидан тебранишини ҳисоблайдиган дифференциал

тенгламаларини ишлаб чиқиш ва уларни Simulink Matlab дастури ёрдамида ечиш // “Информатика ва энергетика

муаммолари”. -Тошкент, 2020. -№4. 43-51 б.

Пирматов Н.Б., Бекишев А.Е. Моделирование самораскачивания синхронных генераторов // “Проблемы

энерго-и ресурсосбережения”. - Ташкент, 2020. - №3-4. С. 174-179.

Пирматов Н.Б., Бекишев А.Е., Курбонов Н.А. Синхрон машиналарнинг ўз-ўзидан тебранишини ҳисоблайдиган

дифференциал тенгламаларни Matlab дастурида ечиш // “Инновацион технологиялар”. - Қарши, 2021. -

№4(44). 69-72 б.

Пирматов Н.Б., Зайниева О.А., Бекишев А.Е., Курбонов Н.А., Тошев Т.Ю., Турдибоев А.А. Математическое

моделирование синхронных генераторов с двухосным возбуждением // “Ирригация ва мелиорация”. Махсус

сон. – Тошкент, 2022. С.254-257.

Пирматов Н.Б., Бекишев А.Е., Файзиев М.М., Курбанов Н.А., Имомназаров А.Б. Математическое моделирование

процесса самораскачивания синхронных генераторов с двухосным возбуждением в среде matcad // журнал

«Наука, техника и образование» //Издательство «Проблемы науки». Москва, 2022. -№ 5 (88). С. 40-47.

Toirov O.Z., Bekishev A.E., Mirhonov U.K., Urakov S.E. Development of differential equations and their solution

using the Simulink Matlab program, which calculate the self-swinging of synchronous machines with traditional and

longitudinaltransverse excitation // E3S Web Conf. Volume 216. Rudenko International Conference on Methodological

Problems in Reliability Study of Large Energy Systems (RSES 2020). doi.org/10.1051/e3sconf/202021601116.

Pirmatov N.B., Bekishev A.E., Shernazarov S.E., Kurbanov N.A., Norkulov U.E. Regulation of mains voltage and

reactive power with the help of a synchronous compensator by two-axis excitation // E3S Web of Conferences

, 04028 (2021). International Scientific Conference Construction Mechanics, Hydraulics and Water Resources

Engineering (CONMECHYDRO 2021). doi.org/10.1051/e3sconf/202126404028.

Toirov O.Z., Pirmatov N.B., Zayniyeva O.A., Bekishev A.E., Kurbanov N.A., Norkulov U.E. Сalculation of U-shaped

characteristics and reactive power of synchronous compensator with longitudinal-transverse excitation // AIP

Conference Proceedings 2552, 040020 (2023). Rudenko International Conference “Methodological Problems in

Reliability Study of Large Energy Systems” (RSES 2021). doi.org/10.1063/5.0115727.

Pirmatov N.B., Bekishev A.E., Egamov A.M., Shernazarov S.E., Isakov F.S., Zubaydullayev M.B. Mathematical

modeling of the self-swinging process of synchronous generators // AIP Conference Proceedings 2612, 050005 (2023).

The Third International Scientific Conference Construction Mechanics, Hydraulics and Water Resources Engineering

(CONMECHYDRO 2021). doi.org/10.1063/5.0135546.

Пирматов Н.Б., Салимов Д.С., Бекишев А.Е. Қуввати 60 кВт булган аён қутбли синхрон моторнинг ишга

тушириш жараёнини Matlab дастури ёрдамида моделлаш // Сб. трудов международной научно-техническая

конференции «Современное состояние и перспективы развития энергетики». -Ташкент, 2011. - С.110-113.

25. Пирматов Н.Б., Бекишев А.Е., Курбанов Н.А. Моделирование самораскачивания синхронного генератора в

среде Simulink Matlab // Сб. трудов международной научно-практической интернет-конференции. «Тенденции

и перспективы развития науки и образования в условиях глобализации». -Переяслав-Хмельницький, 2018.

-С.585-588.

Пирматов Н.Б., Бекишев А.Е. Simulation of transient processes (self-swinging) of synchronous generator in Matlab

// “Электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш ва тақсимлаш ҳамда ундан оқилона фойдаланишнинг долзарб

муаммолари” мавзусида Республика миқёсидаги илмий-техникавий анжуман илмий ишлар тўплами. Тошкент

шаҳри 21-22 декабрь 2020 йил. декабр. 235-236 б.

Бекишев А.Е., Исаков Ф.С. МTO12-6 типли асинхрон двигател базасида икки ўқ бўйича қўзғатиладиган шамол

синхрон генераторнининг моделини ASYS MAXWELL дастури асосида яратиш // “Муқобил ва қайта тикланувчи

энергетиканинг ривожлантириш тенденциялари: муаммолар ва ечимлар” мавзусидаги ҳалқаро миқёсидаги

илмий-техникавий анжуман илмий ишлар тўплами. Тошкент шаҳри 17-18 май 2021 йил. 517-522 б.

Пирматов Н.Б., Бекишев А.Е., Файзиев М.М., Курбанов Н.А., Пардаев Н.Н., Норкулов У.Э. Икки ўқи

бўйича қўзғатиладиган синхрон машиналарнинг ўз-ўзидан тебранишини ҳисоблайдиган дифференциал

тенгламаларини MATLAB дастури ёрдамида ечиш // «Энерго- и ресурсосбережение: новые исследования,

технологии и инновационные подходы» мавзусидаги халқаро илмий ва илмий-техник анжумани илмий ишлар

тўплами. –Тошкент шахри 24-25 сентябр 2021 йил 133-136 б.

Пирматов Н.Б., Бекишев А.Е., Файзиев М.М., Зайниева О.А., Курбанов Н.А., Мавлонов Б.Б. Математическое

моделирование процесса самораскачивания синхронных генераторов с двухосным возбуждением в среде

MATCAD // “Энергия ва ресурс тежамкор инновацион технологияларни ривожлантиришнинг долзарб

муаммолари” мавзусида Республика илмий-амалий анжумани илмий ишлар тўплами. Қарши шахри 23-24

сентябр 2022 йил. 172-179 б.

Загрузки

Опубликован

2026-02-01

Наиболее читаемые статьи этого автора (авторов)

Loading...