TEXNOLOGIK JARAYONLARNI BOSHQARISHNING AVTOMATLASHTIRILGAN TIZIMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18046828Keywords:
boshqaruv tizimlari, texnologik jarayon, sun’iy intellekt, ASU TP, SCADA tizimlari.Abstract
Maqolada texnologik jarayonlarni avtomatlashtirilgan boshqarish tizimlarini (TJBAT) yaratish va
rivojlantirishning asosiy jihatlari koʻrib chiqilgan. TJBATning asosiy turlari va ularning qoʻllanish sohalari tahlil qilingan.
Shuningdek, avtomatik boshqaruv tizimlarining rivojlanish bosqichlari va ularning paydo boʻlish sabablari bayon etilgan.
TJBATning tuzilmasi hamda SCADA tizimlarining ushbu tizimlarga integratsiyasi koʻrib chiqiladi. Mavjud muammolar
aniqlanib, kelajakdagi rivojlanish istiqbollari keltirilgan. Shuningdek, texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish
samaradorligini oshirish maqsadida sunʼiy intellektdan foydalanishning maqsadga muvofiqligi boʻyicha xulosalar berilgan
References
Крымский В.Г., Жалбеков И.М., Имильбаев Р.Р., Юнусов А.Р. Автоматизация управления технологическими
процессами в газораспределительных сетях: проблемы, тенденции и перспективы // Электротехнические и
информационные комплексы и системы, 2013. № 2. С. 70-79.
Самойлова Е.М., Игнатьев А.А. Интеграция искусственного интеллекта в автоматизированные системы
управления и проектирования технологических процессов // Вестник Саратовского государственного
технического университета, 2010. № 1. С. 127-132.
Тарасов В.Б., Святкина М.Н. Интеллектуальные SCADA-системы: истоки и перспективы // Машиностроение и
компьютерные технологии, 2011. № 13. С. 35.
Турицын Ю.А., Баранникова И.В., Пасечник И.А. Обзор современных АСУТП и АСДУ на промышленных
предприятиях // Горный информационно-аналитический бюллетень (научно-технический журнал), 2009. № 12.
С. 355-362.
Огаата К. Автоматическое управление. – М.: Наука, 2010.
Нисан Н.С. Теория автоматического управления. – М.: Высшая школа, 2008.
Гусев В.Г. Автоматизация технологических процессов. – М.: Энергоатомиздат, 2009.
Калачёв Б.Л. Автоматизированные системы управления технологическими процессами. – М.: Машиностроение,
Козлов И.А. АСУ ТП в промышленности. – СПб.: Питер, 2012.
Boyer S.A. SCADA: Supervisory Control and Data Acquisition. – ISA, 2010.
Bolton W. Programmable Logic Controllers. – Elsevier, 2015.
Petruzella F. Programmable Logic Controllers. – McGraw-Hill, 2011.
Siemens AG. Industrial Automation Systems. – Germany, 2018.
Schneider Electric. Automation and Control Systems. – France, 2019.
Åström K.J., Hägglund T. PID Controllers: Theory, Design, and Tuning. – ISA, 2006.
Camacho E.F., Bordons C. Model Predictive Control. – Springer, 2013.
Dorf R.C., Bishop R.H. Modern Control Systems. – Pearson, 2017.
Zadeh L.A. Fuzzy Logic and Control Systems. – IEEE, 1994.
Haykin S. Neural Networks and Learning Machines. – Pearson, 2009.
Wang L.X. A Course in Fuzzy Systems and Control. – Prentice Hall, 2004.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.