OCHIQLIK INDEKSI VA KORRUPSIYAGA QARSHI KURASH SAMARADORLIGI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASINING INSTITUTSIONAL TAHLILI

Dilshod Pulatov; Uchqun Abdug‘aniyev

OCHIQLIK INDEKSI VA KORRUPSIYAGA QARSHI KURASH SAMARADORLIGI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASINING INSTITUTSIONAL TAHLILI

Authors

Dilshod Pulatov
Uchqun Abdug‘aniyev

Keywords:

ochiqlik indeksi, korrupsiyaga qarshi kurashish, jamoatchilik nazorati, budjet ochiqligi, davlat xaridlari, axborot olish huquqi, institutsional samaradorlik

Abstract

Mazkur maqolada davlat organlari faoliyatining ochiqlik darajasi va uning korrupsiyaga qarshi kurash
samaradorligiga ta’siri O‘zbekiston misolida institutsional jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda ochiqlik indeksining
metodologik asoslari, budjet va davlat xaridlarining shaffofligi, shuningdek axborot olish huquqining amaliy mexanizmlari
o‘rganilgan. Xalqaro ko‘rsatkichlar dinamikasi asosida ochiqlik va korrupsiyani nazorat qilish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik
aniqlanadi.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, mamlakatda ochiqlikni ta’minlash bo‘yicha keng qamrovli huquqiy va tashkiliy asos
yaratilgan. Biroq mavjud baholash mexanizmlari asosan axborotning mavjudligini qayd etishga yo‘naltirilgan bo‘lib, uning
sifati, amaliy foydaliligi hamda real ta’siri yetarli darajada baholanmayapti. Shu asosda ochiqlik tizimini natijadorlik va
korrupsion xavflarni kamaytirish mezonlari bilan boyitishga qaratilgan takliflar ishlab chiqilgan

Author Biographies

Dilshod Pulatov

Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi
Budjet-soliq ilmiy tadqiqotlari instituti direktori birinchi o‘rinbosari, i.f.d., professor

Uchqun Abdug‘aniyev

Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi
Budjet-soliq ilmiy tadqiqotlari instituti bo‘lim boshlig‘i, PhD, dotsent

References

Kaufmann, D., Kraay, A., & Mastruzzi, M. (2010). The Worldwide Governance Indicators: Methodology and Analytical

Issues. World Bank Policy Research Working Paper. URL: https://info.worldbank.org/governance/wgi/

Transparency International. (2023–2025). Corruption Perceptions Index. Berlin: Transparency International. URL:

https://www.transparency.org/en/cpi

OECD. (2017). Preventing Corruption in Public Procurement. Paris: OECD Publishing. URL: https://www.oecd.org/

gov/ethics/public-procurement.htm

International Budget Partnership. (2023). Open Budget Survey. Washington, DC. URL: https://www.internationalbudget.

org/open-budget-survey/

International Monetary Fund. (n.d.). Fiscal Transparency Code. Washington, DC: IMF. URL: https://www.imf.org/

external/np/fad/transparency

United Nations Office on Drugs and Crime. (n.d.). United Nations Convention against Corruption (UNCAC). Vienna:

UNODC. URL: https://www.unodc.org/unodc/en/corruption/uncac.html

Open Government Partnership. (n.d.). OGP National Action Plans and Reports. URL: https://www.opengovpartnership.

org

European Bank for Reconstruction and Development. (2023–2024). Transition Report. London: EBRD. URL: https://

www.ebrd.com/publications/transition-report

Asian Development Bank. (2024). Asian Development Outlook. Manila: ADB. URL: https://www.adb.org/publications/

asian-development-outlook

Pulatov, D., & Baykalanov, J. (2022). Oʻzbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashish va kurashish muhitini

yaratish boʻyicha xalqaro tajriba. Moliyachi maʼlumotnomasi, 4(124), 7–9. URL: http://portal.tcmf.uz/uploads/

KO/1qnWFFT5eTj9LiJKcphWTW_ilaTb3KvwNR4ZfiSBOwhofaHN.pdf

Pulatov, D. (2019). Oʻzbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi islohotlar va korrupsiyaga qarshi kurashning

oʻziga xos xususiyatlari. Moliyachi maʼlumotnomasi, 11(95), 26–29. URL: http://portal.tcmf.uz/uploads/Zu/

zNjYtEm3MReqpmOeukFL5V2Y48-CYFUPrV88tILeGcjyVEA2.pdf

Qoraboyev, B. (2020). Korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha samarali instrumentlar tahlili. Oʻzbekiston Respublikasi

Moliya vazirligi huzuridagi Budjet-Soliq Tadqiqotlari Instituti, 45 b.

Isroilov, B. I., Abduganiyev, U. Kh., & Ibragimov, B. B. I. (2020). Financial control of public procurement to prevent

corruption in the development of digital economy. 2nd International Scientific and Practical Conference “Modern

Management Trends and the Digital Economy: From Regional Development to Global Economic Growth” (MTDE

. Atlantis Press.

Абдуганиев, У.Х. (2021). Роль цифровых технологий в снижении коррупционных рисков экономической

безопасности. Проблемы развития сферы услуг в условиях инновационной и цифровой экономики, Материалы

Международной научно-практической конференции (Часть V).

O‘zbekiston Respublikasining 2017-yil 3-yanvardagi “Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida” O‘RQ-419-son

Qonuni. https://lex.uz/docs/-3088008?ONDATE=21.04.2021

O‘zbekiston Respublikasining 2014-yil 5-maydagi “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi

to‘g‘risida” O‘RQ-369-son Qonuni. https://lex.uz/docs/-2381133

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 14-iyundagi “Davlat organlari va tashkilotlari faoliyatining ochiqlik

darajasini oshirish va baholash tizimini joriy etish to‘g‘risida” PF-154-son Farmoni. https://lex.uz/docs/-6066512

OCHIQLIK INDEKSI VA KORRUPSIYAGA QARSHI KURASH SAMARADORLIGI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASINING INSTITUTSIONAL TAHLILI