Sun’iy intellekt va avtomatlashtirish texnologiyalarining iqtisodiyotga ta’siri va ular orqali ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish

Sun’iy intellekt va avtomatlashtirish texnologiyalarining iqtisodiyotga ta’siri va ular orqali ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish

Авторы

  • Ravshan Allanazarov
  • Muhammadjon Samadqulov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.16910907

Ключевые слова:

sun’iy intellekt, avtomatlashtirish, iqtisodiy ta’sir, ishlab chiqarish optimallashtirish, O‘zbekiston iqtisodiyoti.

Аннотация

Sun’iy intellekt (SI) va avtomatlashtirish texnologiyalari zamonaviy iqtisodiyotda ishlab chiqarish jarayonlarini
tubdan o‘zgartirib, samaradorlik va raqobatbardoshlikni oshirishda muhim rol o‘ynamoqda. Ushbu maqola O‘zbekiston
iqtisodiyotida SI va avtomatlashtirishning turli sohalarga ta’sirini hamda ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirishdagi
ahamiyatini tahlil qiladi. Tadqiqot 2012–2024-yillarni qamrab olib, ekonometrik tahlil usullaridan foydalangan holda
ushbu texnologiyalarning iqtisodiy ko‘rsatkichlarga, xususan mahsuldorlik, eksport va xarajatlarni kamaytirishga ta’sirini
o‘rganadi. O‘zbekiston misolida sanoat, qishloq xo‘jaligi, transport va xizmatlar sohasida SI va avtomatlashtirishning
qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Natijalar SI va avtomatlashtirishning mahsuldorlikni oshirishda muhim imkoniyatlar yaratishini,
biroq kadrlar malakasining yetishmasligi, infratuzilma cheklovlari va kiberxavfsizlik muammolari kabi to‘siqlar mavjudligini
ko‘rsatadi. Statistik ma’lumotlar va korelatsiya tahlili yordamida texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy o‘sishga ta’siri
aniqlanadi. Maqola O‘zbekistonning “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida SI va avtomatlashtirishni
rivojlantirish bo‘yicha takliflarni ilgari suradi. Ular jumlasiga davlat-xususiy sheriklikni kengaytirish, IT mutaxassislarini
tayyorlashni kuchaytirish va kiberxavfsizlikni ta’minlash choralari kiradi. Tadqiqot SI va avtomatlashtirishning global
iqtisodiyotdagi o‘rnini hisobga olgan holda, O‘zbekiston uchun ushbu texnologiyalarni integratsiya qilishning strategik
ahamiyatini ta’kidlaydi. Ushbu ish nafaqat mahalliy iqtisodiyotdagi transformatsiya jarayonlarini yoritadi, balki global
raqobat sharoitida mamlakatning iqtisodiy barqarorligini ta’minlash yo‘nalishlarini belgilaydi.

Биографии авторов

Ravshan Allanazarov

TKTI Yangiyer filiali 2-bosqich talabasi

Muhammadjon Samadqulov

Iqtisodiyot va ijtimoiy fanlar kafedrasi mudiri,
Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filiali,
Iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

Библиографические ссылки

Porter, M. E., & Heppelmann, J. E. (2015). How Smart, Connected Products Are Transforming Companies. Harvard

Business Review.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risidagi farmoni. (2020).

https://lex.uz/docs/-5030957

Davlat statistika qo‘mitasi. (2024). O‘zbekiston iqtisodiyotidagi raqamlashtirish ko‘rsatkichlari. stat.uz

Akayev, A. A., & Cenjabayev, A. T. (2024). Sun’iy intellekt va iqtisodiy transformatsiya. IMRAS Journal.

Boston Consulting Group. (2018). The Economic Impact of AI on Emerging Markets. BCG.

Xoshimov, E. (2020). Sun’iy intellektning sanoatdagi o‘rni. infoCOM.UZ.

Mirziyoev, Sh. M. (2020). Oliy Majlisga murojaatnoma. Tashkent.

PwC. (2018). AI and Automation: Opportunities for Growth. PwC Global.

World Bank. Uzbekistan: Digital Economy and Artificial Intelligence for Economic Growth. World Bank. – 2020.

https://blog.huawei.com/en/post/2024/1/18/ai-economyemployment#:~:text=AI%20is%20expected%20to%20have,-

consumption%20(US%2 49.1%20trillion).

Загрузки

Опубликован

2025-07-01
Loading...