OLIY TA’LIM TIZIMIDA XALQAROLASHISH JARAYONINING KONSEPTUAL ASOSLARI VA ZAMONAVIY TENDENSIYALARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21201101Ключевые слова:
oliy ta’lim, xalqarolashish, ESG yondashuvi, barqaror rivojlanish, akademik mobillik, xalqaro reytinglar, institutsional transformatsiya, konseptual model.Аннотация
Ushbu maqolada oliy ta’lim tizimida xalqarolashish jarayonining konseptual asoslari va zamonaviy tendensiyalari
o‘rganiladi. Muallif xalqarolashish tushunchasining evolyutsiyasini to‘rt tarixiy bosqichda — diniy-madaniy, ilmiy-sanoat,
mafkuraviy va globallashuv bosqichlarida — tahlil qiladi hamda o‘nta yetakchi nazariy yondashuvni tizimlashtiradi.
Xorijiy va mahalliy olimlarning ta’riflari qiyosiy tahlil qilinib, ESG (atrof-muhit, ijtimoiy mas’ullik, korporativ boshqaruv) yondashuviga
tayanuvchi yangi ta’rif taklif etiladi. Global va milliy statistik ko‘rsatkichlar asosida jarayonning bugungi ko‘lami
baholanadi; O‘zbekiston oliy ta’lim tizimida miqdoriy o‘sish sifatiy transformatsiyadan ortda qolayotgani asoslanadi. Muallif
ESG yondashuvini resursga asoslangan, institutsional, manfaatdor tomonlar va inson kapitali nazariyalarini yagona metodologik
platformada birlashtiruvchi vosita sifatida taqdim etadi. Olingan natijalar oliy ta’lim muassasalari boshqaruvini
xalqaro standartlar asosida modernizatsiyalash zaruratini ko‘rsatadi.
Библиографические ссылки
Knight J. Internationalization Remodeled: Definition, Approaches, and Rationales // Journal of Studies in International
Education. 2004. Vol. 8, No. 1. P. 5–31. doi: 10.1177/1028315303260832.
Hudzik J.K. Comprehensive Internationalization: From Concept to Action. Washington: NAFSA, 2011. 68 p.
Teichler U. The changing debate on internationalisation of higher education // Higher Education. 2004. Vol. 48. P. 5–26.
doi: 10.1023/B.0000033771.69078.41.
Scott P. Globalisation and Higher Education: Challenges for the 21st Century // Journal of Studies in International
Education. 2000. Vol. 4, No. 1. P. 3–10. doi: 10.1177/102831530000400102.
de Wit H., Hunter F., Howard L., Egron-Polak E. Internationalisation of Higher Education. Brussels: European
Parliament, 2015. 322 p.
Sagintayeva A., Jumakulov Z. Internationalization of higher education in Kazakhstan // International Higher Education.
No. 84. P. 20–22. doi: 10.6017/ihe.2016.84.9114.
Uralov O.S. Internationalization of higher education in Uzbekistan // Social Sciences & Humanities Open. 2020. Vol. 2,
No. 1. P. 100–116. doi: 10.1016/j.ssaho.2020.100059.
Ubaydullayeva D. Oʻzbekiston universitetlarida xalqarolashish strategiyalari tahlili // Iqtisodiyot va taʼlim. 2024. № 3.
B. 45–58.
Altbach P.G., Knight J. The Internationalization of Higher Education: Motivations and Realities // Journal of Studies in
International Education. 2007. Vol. 11, No. 3–4. P. 290–305. doi: 10.1177/1028315307303542.
Marginson S., van der Wende M. Globalisation and Higher Education. OECD Education Working Papers No. 8. Paris:
OECD Publishing, 2007. 85 p. doi: 10.1787/173831738240.
UNESCO Institute for Statistics. Global Flow of Tertiary-Level Students. Montreal: UIS, 2023. URL: http://uis.unesco.
org/en/uis-student-flow.
QS Quacquarelli Symonds. International Student Survey 2025. London: QS, 2025. 42 p. URL: https://www.qs.com.
Clarivate Analytics. Web of Science: Global Research Report — International Collaboration. Philadelphia: Clarivate,
28 p.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim tizimini
-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PF-5847-son Farmoni // URL: https://lex.uz/docs/-
Barney J.B. Resource-based theories of competitive advantage: A ten-year retrospective on the resource-based view
// Journal of Management. 2001. Vol. 27, No. 6. P. 643–650. doi: 10.1177/014920630102700602.
Powell W.W., DiMaggio P.J. The Iron Cage Redux: Looking Back and Forward // Organization Theory. 2023. Vol. 4, No.
doi: 10.1177/26317877231221550.
Freeman R.E. Strategic Management: A Stakeholder Approach. Cambridge: Cambridge University Press, 2010. 276
p. doi: 10.1017/CBO9781139192675.
Becker G.S. Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education. 3rd ed.
Chicago: University of Chicago Press, 2009. 412 p.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.