SANOAT HAVO TOZALASH TIZIMLARIDA FILTRATSIYA QURILMALARINI MODELLASHTIRISH VA PARAMETRIK OPTIMALLASHTIRISH: ZAMONAVIY YO‘NALISHLAR TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20394936Ключевые слова:
filtratsiya qurilmasi, havo tozalash tizimi, CFD modellashtirish, parametrik optimallashtirish, RSM turbulentlik modeli, DPM zarrachalar modeli, Q-mezon vorteks identifikatsiyasi, magnit maydonli filtrlash, nam filtrlash, fraksion samaradorlik, PCA-PSO-SVR, sun’iy intellekt, sistematik sharhАннотация
Ushbu qiyosiy-tahliliy maqolada 2020–2023-yillar oralig‘ida nufuzli xalqaro jurnallarda chop etilgan 13 ta
xalqaro tadqiqot ishlari sistematik tahlil qilingan bo‘lib, sanoat havo tozalash tizimlarida filtratsiya qurilmalarini raqamli
modellashtirish va parametrik optimallashtirish sohasidagi zamonaviy yo‘nalishlar ko‘rib chiqilgan. Tahlil natijasida
sohadagi tadqiqot ishlarining to‘rtta ustuvor yo‘nalish atrofida to‘planayotgani aniqlandi: filtratsiya qurilmalarining konstruktiv-
geometrik parametrlarini optimallashtirish; Reynolds Stress Model va Diskret Faza Modeli kabi ilg‘or hisoblash
gidrodinamikasi (CFD) metodologiyalarini takomillashtirish; magnit maydon, nam filtrlash va ikki bosqichli dinamik ajratish
kabi yangi fizik mexanizmlarni tatbiq etish; hamda sun’iy intellekt usullarini loyihalash jarayoniga integratsiyalash. Asosiy
miqdoriy ko‘rsatkichlar sifatida quyidagilar qayd etilgan: to‘rt kirish oqimli N4 konstruksiyasi eng past kesish diametrini
ta’minlagan; silindrli vorteks stabilizatori 3 mkm dan kichik zarrachalar uchun samaradorlikni 5,52% ga oshirgan holda
bosim yo‘qotilishini atigi 3,61% ga ko‘paytirgan; PCA-PSO-SVR gibrid modeli korrelyatsiya koeffitsienti 0,982 ga erishgan.
Natijalar gibrid konstruktiv va intellektual yondashuvlarning integratsiyasi sanoat havo tozalash texnologiyalarini yangi
bosqichga ko‘tarish imkonini berishini ko‘rsatadi
Библиографические ссылки
Wang Z., Sun G., Jiao Y. Experimental study of large-scale single and double inlet cyclone separators with two
types of vortex finder. Powder Technology, 2020.
Duan J., Gao S., Lu Y., Wang W., Zhang P., Li C. Study and optimization of flow field in a novel cyclone separator
with inner cylinder. Separation and Purification Technology, 2021.
Chen G., Fan J., Zhang P., Wang W. Experimental and CFD investigation on effects of internals on the flow
pattern and performance of a divergent cyclone separator. Chemical Engineering Journal, 2021.
Safikhani H., Allahdadi S. The effect of magnetic field on the performance of new design cyclone separators.
Advanced Powder Technology, 2020.
Luo X., Ren J., Chen T., Wang Y., Lu Y., He L. Influence of slug flow on flow fields in a gas-liquid cylindrical
cyclone separator. Separation and Purification Technology, 2022.
Le D.K., Yoon J.Y. Numerical investigation on the performance and flow pattern of two novel innovative
designs of four-inlet cyclone separator. Chemical Engineering and Processing, 2021.
Duan J., Gao S., Hou C., Wang W., Zhang P., Li C. Effect of cylinder vortex stabilizer on separator performance
of the Stairmand cyclone. Powder Technology, 2022.
Gao Z., Wang J., Liu Z., Wei Y., Wang J., Mao Y. Effects of different inlet structures on the flow field of cyclone
separators. Chemical Engineering Science, 2022.
Zhang W., Zhang L., Yang J., Hao X., Guan G., Gao Z. An experimental modeling of cyclone separator efficiency
with PCA-PSO-SVR algorithm. Powder Technology, 2020.
Caliskan M.E., Karagoz I., Avci A., Surmen A. An experimental investigation into the particle classification
capability of a novel cyclone separator. Powder Technology, 2021.
Oliveira R.A.F., Guerra V.G., Lopes G.C. Improvement of collection efficiency in a cyclone separator using
water nozzles: A numerical study. Separation and Purification Technology, 2022.
Wei Q., Sun G., Yang J. A model for prediction of maximum-efficiency inlet velocity in a gas-solid cyclone
separator. Chemical Engineering Science, 2021.
Liu P., Ren Y., Feng M., Wang D., Hu D. A performance analysis of inverse two-stage dynamic cyclone
separator. Powder Technology, 2022.
Jia M., Wang D., Yan C., Song J., Han Q., Chen F., Wei Y. Analysis of the pressure fluctuation in the flow field of
a large-scale cyclone separator. Powder Technology, 2022.
Xu M., Yang L., Sun X., Wang J., Gong L. Numerical analysis of flow resistance reduction methods in cyclone
separator. Separation and Purification Technology, 2023.
Tursunov A.A., Djurayev Sh.S. Methods and devices for reducing air dust concentrations. International
Journal on Orange Technology, Vol.5, Issue 11, 2023. https://doi.org/10.31149/ijot.v6i3.4965
Tursunov A.A. The problem of fine dust in the production process and methods of determining its
concentrations. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR), Vol.9, Issue 12, 2023.
Tursunov A.A. Enhancing cyclone equipment with smart filters and implementing SCADA for environmental
management. American Journal of Library and Information Science Innovation, Vol.3, Issue 3, 2025. Pp.40-46.
Tursunov A.A. Development of mechatronic solutions for GIS-based urban air quality monitoring and
decision support systems. Web of Semantics: Journal of Interdisciplinary Science, Vol.3, No.5, 2025. Pp.37-46.
Tursunov A.A. Mechanisms for monitoring industrial ecology based on the integration of smart filters and
SCADA systems. American Journal of Technology Advancement, Vol.2, No.5, 2025. Pp.1-5.
Tursunov A.A., Sharibaev N.Yu., Tokhirjonova M.R. Paxta tozalash korxonalarida ekologik xavfsizlikni
ta’minlashda uch bosqichli multi-siklon changsizlantirish tizimining ilmiy asoslari. JIZPI Xabarnomasi, ISSN: 3060-
, 2025, No.2. Pp.318-324.
Tursunov A.A., Sharibaev N.Yu., Tokhirjonova M.R. Advancing environmental safety in cotton mills through
a three-phase multicyclone dust control system. American Journal of Technology Advancement, Vol.2, No.7, 2025.
Pp.8-15.
Djurayev Sh.S., Tursunov A.A. Effect of particle size and concentration on multicyclone device efficiency.
AIP Conference Proceedings, 3304, 030049, 2025. https://doi.org/10.1063/5.0269110
Abdullajanov B., Kholmatov M., Ergashkhojayeva S., Tursunov A.A., Shodmanov J. Comparative assessment
of PM2.5 pollution in Uzbekistan and international air quality standards. Ecological Questions, 37(2026)1. http://
dx.doi.org/10.12775/EQ.2026.002
Tursunov A.A., Sharibaev N.Yu., Djurayev Sh.S. Paxta sanoati pnevmotashish tizimlarida siklon
qurilmalarining samaradorligini oshirish muammolari. JIZPI Xabarnomasi, ISSN: 3060-4966, 2026, No.1. Pp.131-
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.