KO‘P O‘LCHOVLI KLASTER TAHLIL YONDASHUVI ASOSIDA MINTAQALAR KESIMIDA KADRLAR TAYYORLASH SIFATINI BAHOLASH
Ключевые слова:
kadrlar tayyorlash sifati, inson kapitali, oliy ta’lim, kompozit indeks, ko‘p o‘lchovli klaster tahlili, Min–Max normallashtirish, mintaqaviy tafovutlarАннотация
Maqolada asosiy e’tibor 2010–2024-yillar davomida Oʻzbekiston Respublikasi mintaqalari kesimida kadrlar
tayyorlash sifati darajasini ko‘p o‘lchovli statistik yondashuv, kompozit indeks va klaster tahlili asosida baholashga qaratilgan.
Tadqiqot jarayonida oltita asosiy ko‘rsatkichdan foydalanilib, ular Min–Max usuli yordamida normallashtirildi, talaba–
o‘qituvchi nisbati esa teskari yo‘nalishli ko‘rsatkich sifatida baholandi.
Normallashtirilgan qiymatlar asosida kompozit indeks hisoblandi hamda k-means algoritmi yordamida ko‘p o‘lchovli
klaster tahlili amalga oshirildi. Natijalar mintaqalar o‘rtasida kadrlar tayyorlash sifati bo‘yicha sezilarli tafovutlar mavjudligini
va ularning uchta tipologik guruhga ajralishini ko‘rsatdi. Olingan natijalar asosida ilmiy taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi.
Tadqiqot mintaqaviy oliy ta’lim siyosatini differensial yondashuv asosida takomillashtirish, resurslarni manzilli taqsimlash
hamda amaliy qarorlarni ilmiy asoslashga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
World Bank. (2018). The Human Capital Project. Washington, DC: World Bank.
World Bank. (2020). Human Capital Index 2020 Update. Washington, DC: World Bank.
UNESCO Institute for Statistics. (2024). Global Education Monitoring Indicators. Montreal: UIS.
OECD. (2022). OECD Economic Outlook, Volume 2022, Issue 2, No. 112. Paris: OECD Publishing. https://doi.
org/10.1787/f6da2159-en
International Labour Organization. (2022). Global Employment Trends for Youth. Geneva: ILO.
OECD. (2023). Education at a Glance 2023: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing.
OECD. (2023). Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. Paris: OECD
Publishing.
OECD. (2023). OECD Regional Outlook 2023: The Longstanding Geography of Inequalities. Paris: OECD Publishing.
https://doi.org/10.1787/92cd40a0-en
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Ochiq ma’lumotlar axborot tizimi, 2010–2024-yillar.
Eric A. Hanushek va Ludger Woessmann. (2020). “The Economic Impacts of Learning Losses”. OECD Education
Working Papers, No. 225. Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/21908d74-en
Robert J. Barro. (2013). “Education and Economic Growth”. Annals of Economics and Finance, 14(2), 301–328.
Eric A. Hanushek va Ludger Woessmann. (2020). “Education, Knowledge Capital, and Economic Growth”. In: Bradley,
S., Green, C. (Eds.), The Economics of Education (2nd ed., pp. 171–182). Academic Press. https://doi.org/10.1016/
B978-0-12-815391-8.00014-8
James J. Heckman. (2006). “Skill Formation and the Economics of Investing in Disadvantaged Children”. Science,
(5782), 1900–1902. http://dx.doi.org/10.1126/science.1128898
Andrés Rodríguez-Pose. (2018). “The Revenge of the Places That Don’t Matter”. Cambridge Journal of Regions,
Economy and Society, 11(1), 189–209. https://doi.org/10.1093/cjres/rsx024
Ron Martin, Peter Sunley, Ben Gardiner va Peter Tyler. (2016). “How Regions React to Recessions: Resilience and
the Role of Economic Structure”. Regional Studies, 50(4), 561–585. https://doi.org/10.1080/00343404.2015.1136410
Simon Marginson. (2016). “High Participation Systems of Higher Education”. The Journal of Higher Education, 87(2),
–271. https://doi.org/10.1080/00221546.2016.11777401
Simon Marginson. (2018). “Global Trends in Higher Education Financing: The United Kingdom”. International Journal
of Educational Development, 58(C), 26–36.
Ellen Hazelkorn. (2015). Rankings and the Reshaping of Higher Education. London: Palgrave Macmillan. https://doi.
org/10.1057/9781137446671
Trevor Hastie, Robert Tibshirani va Jerome Friedman. (2017). The Elements of Statistical Learning: Data Mining,
Inference, and Prediction (2nd ed.). Berlin: Springer. Section: k-means clustering. https://hastie.su.domains/
ElemStatLearn/download.html
Salvatore Greco, Alessio Ishizaka, Maria Tasiou va Giuseppe Torrisi. (2019). “On the Methodological Framework of
Composite Indices: A Review of the Issues of Weighting, Aggregation, and Robustness”. Social Indicators Research,
(1), 61–94. https://doi.org/10.1007/s11205-017-1832-9
Gareth James, Daniel Witten, Trevor Hastie va Robert Tibshirani. (2021). An Introduction to Statistical Learning: With
Applications in R (2nd ed.). Springer. Chapter 10 — Unsupervised Learning.
Pang-Ning Tan, Michael Steinbach va Vipin Kumar. (2019). Introduction to Data Mining (2nd ed.). Pearson.
Peter J. Rousseeuw. (2016). “Silhouettes: A Graphical Aid to the Interpretation and Validation of Cluster Analysis”.
Computational and Applied Mathematics, 20, 53–65.
Jiawei Han, Micheline Kamber va Jian Pei. (2012). Data Mining: Concepts and Techniques. Morgan Kaufmann.
Zaripova Mukaddas Djumayozovna. (2024). “Yuqori malakali kadrlar tayyorlash samaradorligi iqtisodiy-statistik tahlili”.
Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2(11).
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.