PAXTA-TOʻQIMACHILIK KLASTERLARIDA ISHLAB CHIQARISHNI DIVERSIFIKATSIYA QILISH ASOSIDA YUQORI QOʻSHILGAN QIYMATLI MAHSULOTLAR ULUSHINI KENGAYTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20125820Keywords:
diversifikatsiya, paxta-toʻqimachilik klasteri, yuqori qoʻshilgan qiymat, eksport tarkibi, qiymat zanjiri, tayyor mahsulot, sanoat rivoji, raqobatbardoshlikAbstract
Maqolada paxta-toʻqimachilik klasterlarida ishlab chiqarishni diversifikatsiya qilish asosida yuqori qoʻshilgan
qiymatli mahsulotlar ulushini kengaytirish masalasi oʻrganildi. Tadqiqot davomida klaster modelining qiymat zanjiri boʻylab
taʼsiri va eksport tarkibidagi tarkibiy oʻzgarishlar tahlil qilindi. 2018-2024-yillardagi statistik maʼlumotlar asosida ip-kalava
ulushining kamayishi va tayyor mahsulotlar ulushining ortishi aniqlangan. Diversifikatsiya jarayonining vertikal va gorizontal
yoʻnalishlari baholangan hamda yuqori qoʻshilgan qiymatni shakllantiruvchi asosiy omillar tizimlashtirilgan. Olingan
natijalar klasterlar faoliyati eksport samaradorligini oshirishga xizmat qilganini koʻrsatgan. Taklif etilgan yondashuvlar tarmoqning
raqobatbardoshligini kuchaytirish va xalqaro bozorlarda barqaror oʻsishni taʼminlashga yoʻnaltirilgan
References
Top Textile Countries 2025 — Global Leaders Textile Industry. Kohan Textile Journal, 2025. https://kohantextiljournal.
com/top-textile-countries-global-leaders-textile-industry/
Cotton and Products Annual: Uzbekistan 2025. USDA Foreign Agricultural Service, 2025. https://apps.fas.usda.
gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=Cotton+and+Products+Annual_Tashkent_
Uzbekistan+-+Republic+of_UZ2025-0001.pdf
Weaving a New Future in Uzbekistanʼs Cotton Sector. World Bank, 27 May 2025. https://www.worldbank.org/en/news/
feature/2025/05/27/weaving-a-new-future-in-uzbekistan-s-cotton-sector
Uzbekistanʼs textile exports reach $3.1bn in 2023. Daryo News, 16 April 2024. https://daryo.uz/en/2024/04/16/
uzbekistans-textile-exports-reach-31bn-in-2023
Frederick S., Cassill N. Industry clusters and global value chains: analytical frameworks to study the new world of
textiles. Journal of the Textile Institute, 2009, vol. 100, no. 8, pp. 668-681. https://scholars.duke.edu/publication/1598894
Cotton-Textile Clusters in Uzbekistan: Status and Outlook. World Bank Group, Policy Dialogue on Agriculture
Modernization, 2020. https://documents1.worldbank.org/curated/en/305731601271791257/pdf/Policy-Dialogue-on-
Agriculture-Modernization-in-Uzbekistan-Cotton-Textile-Clusters-in-Uzbekistan-Status-and-Outlook.pdf
Uzbekistanʼs cotton clusters in the context of the industrial policy debate. Eurasian Geography and Economics, Taylor
& Francis, 2023. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15387216.2023.2267093
A textile giant in the making? — A look at the Textile and Apparel Sector in Uzbekistan, 2024. Deutsche Gesellschaft
für Internationale Zusammenarbeit (GIZ), 2024. https://www.giz.de/de/downloads/giz2024-en-a-textile-giant-in-themaking.
Oʻzbekistonda paxtachilik majmuasining iqtisodiy samaradorligini oshirish. ResearchGate, 2023. https://www.
researchgate.net/publication/376421099
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-yanvardagi PF-53-son “Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj
korxonalarida chuqur qayta ishlash va yuqori qoʻshilgan qiymatli tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni hamda ularning
eksportini ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni https://lex.uz/uz/docs/-6859677
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-yanvardagi PF-2-son “Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini
qoʻllab-quvvatlash… chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni https://www.lex.uz/docs/-6351331
2024 Uzbek textile sector export worth $2.9 bn; 10.6% of total exports. Fibre2Fashion, 10 March 2025. https://www.
fibre2fashion.com/news/textile-news/2024-uzbek-textile-sector-export-worth-2-9-bn-10-6-of-total-exports-301243-
newsdetails.htm
Uzbekistanʼs textile sector: A Giant in the making. UzDaily, 2024. https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistans-textile-sectora-
giant-in-the-making/
Paxta-toʻqimachilik klasterlari faoliyatini baholash mezonlari aniqlashtirildi. Kun.uz, 14 March 2020. https://kun.uz/
news/2020/03/14/paxta-toqimachilik-klasterlari-faoliyatini-baholash-mezonlari-aniqlashtirildi
Paxta-toʻqimachilik klasterlari. “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi rasmiy sayti, 2024. https://uzts.uz/uzb/paxta-toqimachilik-
klasterlari/
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.