IJTIMOIY-IQTISODIY BARQARORLIK VA “OVERTURIZM” OMILLARI KONTEKSTIDA HUDUDIY TURISTIK DESTINATSIYALAR ISTIQBOLLARINI BAHOLASH

IJTIMOIY-IQTISODIY BARQARORLIK VA “OVERTURIZM” OMILLARI KONTEKSTIDA HUDUDIY TURISTIK DESTINATSIYALAR ISTIQBOLLARINI BAHOLASH

Authors

  • Firdavs Isrofilov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18223552

Keywords:

turistik destinatsiya, barqaror rivojlanish, overturizm, ijtimoiy-iqtisodiy barqarorlik, ekologik yuklama, prognozlash.

Abstract

Mazkur ilmiy maqola Samarqand shahri misolida hududiy turistik destinatsiyalarning ijtimoiy-iqtisodiy
barqarorligi va overturizm omillarining shakllanishi hamda ularning istiqboldagi rivojlanishga ta’sirini o‘rganishga
bag‘ishlangan. Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, turizm oqimining jadal o‘sishi sharoitida ko‘plab tarixiy shaharlarda
barqarorlik va overturizm o‘rtasidagi muvozanatni saqlash muammosi kuchayib bormoqda, biroq Samarqand sharoitida
ushbu jarayonlarni prognozlash va baholashga doir kompleks ilmiy yondashuvlar yetarli darajada ishlab chiqilmagan.
Mazkur bilim bo‘shlig‘ini to‘ldirish maqsadida maqolada statistik tahlil, solishtirma yondashuv, overturizm indeksini
hisoblash hamda logistika o‘sish modeli asosida prognozlash usullari qo‘llanildi. Tadqiqot natijalari Samarqandda
hozirgi vaqtda overturizm to‘liq shakllanmaganini, biroq turistlar zichligi, mavsumiy notekislik va ekologik yuklama ortib
borayotgani sababli o‘rta muddatli istiqbolda xavf darajasi oshishi mumkinligini ko‘rsatdi. Olingan natijalar hududiy turizm
siyosatini ilmiy asosda rejalashtirish, turistlar oqimini boshqarish va barqaror rivojlanish tamoyillarini amaliyotga joriy
etishda muhim ahamiyat kasb etadi hamda tarixiy shaharlarda turizmni boshqarish bo‘yicha strategik qarorlar qabul qilish
uchun amaliy tavsiyalar beradi.

Author Biography

Firdavs Isrofilov

Samarqand davlat arxitektira qurilish universiteti mustaqil izlanuvchi

References

Karimov M., Okmullaev R., Marty P., Saidmamatov O. Tourism Sustainability in Uzbekistan: Challenges and

Opportunities Along the Silk Road. – Economies, 2025, Vol.13, No.9, Art.250. DOI: 10.3390/economies13090250

Jeong J.Y., Karimov M., Sobirov Yu., Saidmamatov O., Marty P. Evaluating Culturalization Strategies for Sustainable

Tourism Development in Uzbekistan. – Sustainability, 2023, Vol.15, No.9, Art.7727. DOI: 10.3390/su15097727

Egamnazarov K. The role of the cities of the Great Silk Road of Uzbekistan in the tourism of Uzbekistan. – European

Journal of Life Safety and Stability, 2023, Issue 24, pp.91–99. URL: http://ejlss.indexedresearch.org

Xaitov O.N. Hududiy turizm sohasida innovatsion faollikni oshirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmini takomillashtirish

(PhD dissertatsiyasi avtoreferati). – Buxoro, 2024. – 56 b.

Li H., Rahman M.A. The Study of Overtourism Index. – JAMK University of Applied Sciences (Finland), Bachelor’s

Thesis, 2024. – 58 p. URL: https://www.theseus.fi/handle/10024/864658

Euronews (Aliakbarova R.). A city within a city: Inside Uzbekistan’s largest tourism project. – Euronews.com, 5 Sept

URL: https://www.euronews.com/travel/2025/09/05/a-city-within-a-city-inside-uzbekistans-largest-tourismproject

Lucarno G. There’s no formula to calculate overtourism. But there is one to solve it. – 360info, 2024. DOI:

54377/15ab-b12b

Allaberganov A., Catterall P. Using social exchange theory to examine residents’ responses to heritage tourism: case

studies of Samarqand and Bukhara in Uzbekistan. – Journal of Heritage Tourism, 2023, Vol.18, No.4, pp.1–18. DOI:

1080/1743873X.2023.2232474

Nazarov M.I., Jumaev H.H., Turdimambetov I.R., Egamberdieva M.M. Development of tourism in Uzbekistan and

cultural-historical tourist resource potential of Kashkadarya region. – Journal of Environmental Management and

Tourism, 2020, Vol.11, No.4, pp.844–855. DOI: 10.14505/jemt.v11.4(44).09

Tashkent Times. 1 million local and foreign tourists visit Samarkand’s Registan square. – The Tashkent Times internet

gazetasi, 22.09.2024. URL: https://tashkenttimes.uz/national/10813-1-million-tourists-visit-registan

Eshtayev A.A. Oʻzbekistonning turizm salohiyati va uni rivojlantirish istiqbollari. – Monografiya. Samarqand: Ipak yoʻli

TURIXM xalqaro universiteti nashriyoti, 2022. – 200 b.

UNWTO/UNESCO Report. Samarkand: 3000 years of heritage and tourism (International Conference proceedings).

– Samarqand, 2025. – B.45-47.

Downloads

Published

2025-12-01
Loading...