EKISHDA CHIGITNI BIR XIL TARQATISH VA OPTIMALLASHTIRISH USULLARI

EKISHDA CHIGITNI BIR XIL TARQATISH VA OPTIMALLASHTIRISH USULLARI

Authors

  • Shavkat Imomov
  • Ikrom Nuritov
  • Anvar Babamuradov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18046567

Keywords:

chigit ekish, mulchalash, seyalka, avtomatlashtirish, ekish sifati.

Abstract

Maqolada paxtachilikda chigit ekish jarayonini takomillashtirishga qaratilgan tadqiqot natijalari keltirilgan.
Mavjud mulchalovchi agregatlar tahlili ularning aksariyati ekish jarayoni bilan integratsiya qilinmaganligini ko‘rsatdi.
2021-2025-yillarda olib borilgan tadqiqotlar davomida seyalka ishlash parametrlari, urug‘ ajratish aniqligi, agregat tezligi
hamda tuproqning mulchalanganlik darajasining ekish sifatiga ta’siri o‘rganildi. Olingan natijalarga ko‘ra, urug‘ ajratish
mexanizmlarini optimallashtirish orqali ikkilamchi to‘kilish 17-22 % ga kamaydi, vakuumli sepkichlarda urug‘ ajratish
aniqligi 96 % gacha oshdi. Tuproq mulchalanganlik darajasi 52-56 % bo‘lganda avtomatlashtirilgan chuqurlik nazorati
ekish chuqurligining barqarorligini ta’minladi. Bundan tashqari, optimal ish rejimlarida urug‘ sarfi 9-10 % ga, ekish vaqti
esa 10-15 % ga qisqardi hamda ko‘chatlarning bir tekis unib chiqishi 12 % ga yaxshilandi. Tadqiqot natijalari chigit ekish
jarayonida mulchalash va seyalka parametrlarini avtomatlashtirish yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatadi.

Author Biographies

Shavkat Imomov

Toshkent irrigatsiya va qishloq
xo‘jaligini mexanizatsiyalash
muhandislari instituti Milliy tadqiqot
universiteti, Traktorlar va avtomobillar
kafedrasi professori, t.f.d.,

Ikrom Nuritov

Toshkent irrigatsiya va qishloq
xo‘jaligini mexanizatsiyalash
muhandislari instituti Milliy tadqiqot
universiteti, Traktorlar va avtomobillar
kafedrasi dotsenti, t.f.n.,

Anvar Babamuradov


Buxoro davlat texnika
unversiteti doktoranti

References

Yahya A., Zaman Q. & Ahmad D. (2012). Effects of Furrow Opener Design on Seed Placement and Soil Disturbance.

Soil & Tillage Research, 125, 129-137.

Klinner E. & Schuster M. (2016). Performance Evaluation of Row-Crop Planters Under Different Soil Preparation

Methods. Biosystems Engineering, 148, 85-96.

Shoumarova M. Abdillayev T. Qishloq xo‘jalik mashinalari. -Toshkent: O‘qituvchi, 2009. B. 6.-150.

Mamatov F.M. Qishloq xo‘jalik mashinalari. T.: Fan, 2007. B. 5-40.

FAO. (2015). Engineering for Cotton Production: Mechanization, Seeding and Soil Management. Rome: FAO

Publications.

Mirzayev F.M., Abduraxmonov Sh.A. Tuproqqa ishlov berish va ekish mashinalari. Toshkent: TATU nashriyoti, 2020.

Zhang H., Chen Y., Tessier S. Conservation Tillage Systems and Management. Kansas: ASABE Press, 2016.

Barker A., Hall D. Soil Management and Conservation. UK: Cambridge University Press, 2021.

Downloads

Published

2025-12-01

Issue

Vol. 3 No. 12 (2025): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali

Section

Articles

License

Copyright (c) 2025 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.