TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBAT DARAJASINING STATISTIK VA EKONOMETRIK BAHOSI: RAQOBAT VA MOLIYAVIY BARQARORLIK O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21306683##article.subject##:
banklararo raqobat, moliyaviy barqarorlik, Herfindahl–Hirschman indeksi, Lerner indeksi, muammoli kreditlar, kointegratsiya, xatolikni tuzatish modeli, xususiylashtirish##article.abstract##
Mazkur maqolada O‘zbekiston tijorat banklari o‘rtasidagi raqobat darajasi strukturaviy (HHI, CR5), narxga
asoslangan (Lerner indeksi) va nostrukturaviy ko‘rsatkichlar tizimi asosida statistik-ekonometrik usullar yordamida baholangan.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, 2025-yil yakunida HHI ko‘rsatkichi 805 dan 736 ga, CR5 ulushi esa 50,8 foizgacha
pasayib, bank bozorining past konsentratsiya zonasida shakllanganini ko‘rsatdi. 2022-yil yanvardan 2026-yil aprelgacha
bo‘lgan 52 ta oylik kuzatuv asosida Newey–West tuzatmasi qo‘llangan OLS modeli yordamida raqobat ochiqligining
har bir foiz bandiga oshishi muammoli kreditlar ulushining o‘rtacha 0,18 foiz bandiga kamayishiga olib kelishi aniqlandi
(p = 0,015). Xatolikni tuzatish modeli bog‘liqlikning uzoq muddatli muvozanat xarakteriga ega ekanligini tasdiqladi (λ =
−0,1175; p = 0,019). Olingan natijalar O‘zbekiston bank tizimi uchun “raqobat–barqarorlik” gipotezasini qo‘llab-quvvatlaydi.
Библиографические ссылки
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. 2020-yil 29-dekabr //
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. URL: https://president.uz/oz/lists/view/4057
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son «2020–2025-yillarga mo‘ljallangan
O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida»gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-4811025
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining statistik ma’lumotlari [Elektron resurs]. URL: https://cbu.uz
Keeley M.C. Deposit Insurance, Risk, and Market Power in Banking // American Economic Review. – 1990. – Vol. 80,
No. 5. – P. 1183–1200.
Boyd J.H., De Nicoló G. The Theory of Bank Risk Taking and Competition Revisited // The Journal of Finance. – 2005.
– Vol. 60, No. 3. – P. 1329–1343.
Newey W.K., West K.D. A Simple, Positive Semi-definite, Heteroskedasticity and Autocorrelation Consistent Covariance
Matrix // Econometrica. – 1987. – Vol. 55, No. 3. – P. 703–708.
Engle R.F., Granger C.W.J. Co-integration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing //
Econometrica. – 1987. – Vol. 55, No. 2. – P. 251–276.
Panzar J.C., Rosse J.N. Testing for Monopoly Equilibrium // Journal of Industrial Economics. – 1987. – Vol. 35, No.
– P. 443–456.
Boone J. A New Way to Measure Competition // The Economic Journal. – 2008. – Vol. 118, No. 531. – P. 1245–1261.
Загрузки
##submissions.published##
##issue.issue##
##section.section##
Лицензия
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.