QUYOSH FOTOELEKTRIK MODULLARINI SUV YORDAMIDA TOZALASH VA SOVITISH USULLARI TAHLILI
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18950616##article.subject##:
fotoelektrik panellar, quyosh energiyasi, PV sovitish texnologiyalari, suv purkagichli sovitish, chang to‘planishi, energiya samaradorligi, faol va passiv sovitish, tabiiy tozalash usullari, nano-suyuqliklar, quyosh panellarini tozalash.##article.abstract##
Mazkur tadqiqot fotoelektrik panellar (PV) samaradorligiga atrof-muhit omillari, xususan harorat va chang
to‘planishining ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot natijalari PV modullarining ish haroratining ortishi hamda
ularning yuzasida chang va iflosliklarning to‘planishi elektr energiyasi ishlab chiqarish samaradorligini sezilarli darajada
kamaytirishini ko‘rsatadi. Shu sababli PV panellarini samarali tozalash va sovitish texnologiyalarini qo‘llash energiya ishlab
chiqarish jarayonining barqarorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Tadqiqot doirasida suv asosidagi tozalash va
sovitish tizimlari, jumladan purkagichli sovitish, impulsli sovitish, suv plyonkasi orqali sovitish hamda nano-suyuqliklar
yordamida sovitish texnologiyalarining samaradorligi tahlil qilindi. Natijalar suv yordamida sovitish PV haroratini sezilarli
darajada pasaytirib, elektr energiyasi ishlab chiqarish samaradorligini taxminan 10-30 % gacha oshirishi mumkinligini
ko‘rsatadi. Shuningdek, shamol va yog‘ingarchilikka asoslangan tabiiy tozalash usullari ham o‘rganilib, ularning quruq
va changli hududlarda qo‘llanish samaradorligi nisbatan cheklanganligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari suv resurslaridan
tejamkor foydalanishga asoslangan innovatsion sovitish va tozalash texnologiyalarini ishlab chiqish muhim ilmiy va
amaliy ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi
Библиографические ссылки
H. Almukhtar, T. T. Lie, W. A. M. Al-Shohani, T. Anderson, Z. Al-Tameemi. Comprehensive review of dust properties and
their influence on photovoltaic systems: Electrical, optical, thermal models and experimentation techniques. Energies
(Basel), 16(8), 2023. – 3401.
H. A. Kazem, M. T. Chaichan, A. H. Al-Waeli, K. Sopian. A review of dust accumulation and cleaning methods for solar
photovoltaic systems. Journal of Cleaner Production, 276, 2020, 123187.
K. A. Moharram, M. S. Abd-Elhady, H. A. Kandil, H. El-Sherif. Influence of cleaning using water and surfactants on the
performance of photovoltaic panels. Energy Conversion and Management, 68, 2013, pp. 266–272.
A. Elnozahy, A. K. A. Rahman, A. H. H. Ali, M. Abdel-Salam, S. Ookawara. Performance of a PV module integrated
with a standalone building in hot arid areas as enhanced by surface cooling and cleaning. Energy and Buildings, 88,
, pp. 100-109.
Y. Jiang, L. Lu, H. Lu. A novel model to estimate the cleaning frequency for dirty solar photovoltaic (PV) modules in
desert environments. Solar Energy, 140, 2016, pp. 236-240.
C. D. Love, S. B. Shah, J. L. Grimes, D. W. Willits. Transpired solar collector duct for tempering air in North Carolina
turkey brooder barn and swine nursery. Solar Energy, 102, 2013, pp. 308-317.
M. R. Poole, S. B. Shah, J. L. Grimes, M. D. Boyette, L. F. Stikeleather. Evaluation of a novel, low-cost plastic solar air
heater for turkey brooding. Energy for Sustainable Development, 45, 2018, pp. 1-10.
L. Yu, S. B. Shah, M. T. Knauer, M. D. Boyette, L. F. Stikeleather. Comprehensive evaluation of a landscape fabricbased
solar air heater in a pig nursery. Energies (Basel), 14(21), 2021, 7258. https://doi.org/10.3390/en14217258.
J. Zorrilla-Casanova, M. Piliougine, J. Carretero, P. Bernaola, P. Carpena, L. Mora-Lopez, M. Sidrach-de-Cardona.
Analysis of dust losses in photovoltaic modules. 2011, pp. 2985-2992.
J. Tanesab, D. Parlevliet, J. Whale, T. Urmee. Dust effect and its economic analysis on PV modules deployed in a
temperate climate zone. Energy Procedia, 100, 2016, pp. 65-68.
B. R. Paudyal, S. R. Shakya. Dust accumulation effects on efficiency of solar PV modules for off-grid purpose: A case
study of Kathmandu. Solar Energy, 135, 2016, pp. 103-110.
S. K. Pathak, P. O. Sharma, V. Goel, S. Bhattacharyya, H. Aybar, J. P. Meyer. A detailed review on the performance of
photovoltaic/thermal systems using various cooling methods. Sustainable Energy Technologies and Assessments, 51,
https://doi.org/10.1016/j.seta.2021.101844.
S. Nizetic, D. Coko, A. Yadav, F. Grubisic-Cabo. Water spray cooling technique applied on a PV panel: The performance
response. Energy Conversion and Management, 108, 2016, pp. 287-296.
Z. Rostami, M. Rahimi, N. Azimi. Using high-frequency ultrasound waves and nanofluid for increasing the efficiency
and cooling performance of a PV module. Energy Conversion and Management, 160, 2018, pp. 141-149.
C. Mah, B. Lim, C. Wong, M. Tan, K. Chong, A. Lai. Investigating the performance improvement of a photovoltaic
system in a tropical climate using water cooling method. Energy Procedia, 159, 2019, pp. 78-83.
P. Bevilacqua, R. Bruno, N. Arcuri. Comparing the performances of different cooling strategies to increase
photovoltaic modules electric output in different meteorological conditions. Energy, 2020. https://doi.org/10.1016/j.
energy.2020.116950.
A. Hadipour, M. R. Zargarabadi, S. Rashidi. An efficient pulsed-spray water cooling system for photovoltaic panels:
Experimental study and cost analysis. Renewable Energy, 164, 2021, pp. 867-875.
T. Chea, T. Deethayat, T. Kiatsiriroat, A. Asanakham. Experiment and model of a photovoltaic module with evaporative
cooling. Results in Engineering, 19, 2023, 101290. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2023.101290.
Z. N. Soliyeva. O‘zbekiston iqlim sharoitida quyosh fotoelektrik modullariga sovutish tizimini joriy etish samaradorligini
baholash. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, maxsus son, 2024, 281-287-betlar.
Ш. Н. Абилфайзиев, С. Ф. Тошпўлатов, Р. Н. Абилфайзиев. Фотоэлектрик батареяларни ҳаво ва сув ёрдамида
совутишда энергия самарадорлиги таҳлиллари. Муқобил энергетика, 4(07), 2022, 41–46-бетлар.
M. N. Tursunov, H. Sabirov, R. B. Alikulov, T. Z. Akhtamov, U. R. Kholov, M. M. Eshmatov. Development and testing
of various heat collector methods for cooling photovoltaic-thermal batteries. International Journal of Transport and
Technological Machines, 3, 2025.
Загрузки
##submissions.published##
##issue.issue##
##section.section##
Лицензия
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.