MAHALLIY AMALIYOTDA MOLIYAVIY......... HISOBOTNI SOXTALASHTIRISHNING ENG KENG TARQALGAN SHAKLLARINI TAHLIL QILISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21955640Ключевые слова:
moliyaviy hisobotni soxtalashtirish, audit, audit risklari, firibgarlik belgilari, qasddan buzib koʻrsatish, moliyaviy axborot, buxgalteriya hisobi, hisobotning ishonchliligi, moliyaviy koʻrsatkichlarАннотация
Maqolada mamlakatimiz amaliyotida moliyaviy hisobotlarni soxtalashtirishning eng keng tarqalgan shakllari,
shuningdek, ularning kelib chiqishining asosiy sabablari va shart-sharoitlari tadqiq etilgan. Foydalanuvchilarda xoʻjalik
yurituvchi subyektning moliyaviy holati, faoliyati natijalari va mulkiy holati toʻgʻrisida notoʻgʻri tasavvurni shakllantirishga
qaratilgan moliyaviy hisoboti koʻrsatkichlarini qasddan buzib koʻrsatishga alohida eʼtibor qaratilgan. Soxtalashtirishning
asosiy usullari, jumladan, daromadlar va aktivlarni oshirib koʻrsatish, xarajatlar va majburiyatlarni pasaytirish, daromadlar
va xarajatlarni tan olish muddatlarini manipulyatsiya qilish, aktivlarni baholashni buzib koʻrsatish, majburiyatlarni yashirish,
shuningdek, hisob baholari va usullarini asossiz oʻzgartirish koʻrib chiqilgan. Bunday qonunbuzarliklarning kelib chiqishiga
sabab boʻluvchi omillar, jumladan, rahbariyatning faoliyat koʻrsatkichlarini yaxshilashga intilishi, ichki nazorat tizimidagi
kamchiliklar, manfaatlar toʻqnashuvi, mulkdorlar tomonidan bosim oʻtkazish va maʼlum moliyaviy koʻrsatkichlarga erishishdan
manfaatdorlik tahlil qilingan. Qalbakilashtirishning eng keng tarqalgan shakllarini tizimlashtirish va ularni aniqlashning
tegishli tartib-taomillarini ishlab chiqish mamlakatimiz amaliyotida moliyaviy maʼlumotlarning ishonchliligi va moliyaviy
nazorat samaradorligini oshirishning muhim sharti hisoblanadi, degan xulosaga kelindi
Библиографические ссылки
ACFE - Occupational Fraud 2024: A Report to the Nations. https://www.acfe.com/-/media/ files/acfe/ pdfs/
rttn/2024/2024-report-to-the-nations.pdf
Wells J.T. Corporate Fraud Handbook: Prevention and Detection. 5th ed. — Wiley, 2017.
Persons O.S. Using Financial Statement Data to Identify Factors Associated with Fraudulent Financial Reporting //
Journal of Applied Business Research. — 1995. — Vol. 11, No. 3. — P. 38–46.
ХАС 240 “Молиявий ҳисобот аудитини ўтказишда инсофсиз ҳаракатларга нисбатан аудиторнинг
мажбуриятлари”. https://www.imv.uz/
Meliyev I.I. «Key Issues in the Audit of Financial Statements in Uzbekistan», https://europeanscience.org/index.
php/2/article/view/1667
Номозов Ж. Механизмы усовершенствования процедур выявления и анализа недостоверной финансовой
отчетности в условиях учетной практики Узбекистана. Журнал, Зеленая экономика и развитие, 2025.№ 7
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.