RАQАMLI IQTISODIYOTDА MILLIY TO‘LOV TIZIMI SАMАRАDORLIGINI OSHIRISH VА UNI TАKOMILLАSHTIRISH YO‘LLАRI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20917082Ключевые слова:
raqamli iqtisodiyot, milliy to‘lov tizimi, kiberxavfsizlik, risk-management, real vaqt to‘lovlari, sun’iy intellekt, Open Banking, QR-to‘lovlar, operatsion bardoshlilikАннотация
Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida milliy to‘lov tizimi samaradorligini oshirish va uni takomillashtirish
yo‘llari ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Tadqiqot jarayonida milliy to‘lov tizimida real vaqt rejimidagi tranzaksiyalar, QR-kodli to‘lovlar
va P2P o‘tkazmalar hajmining ortib borishi tahlil qilindi. Shu bilan birga, tizimda yuzaga kelayotgan asosiy muammolar — kiberxavfsizlik
tahdidlari, operatsion uzilishlar va risklarni boshqarish mexanizmlarining yetarli darajada integratsiyalashmaganligi aniqlandi.
Mazkur muammolarni bartaraf etish maqsadida kiberxavfsizlik va bank tavakkalchiliklarini birlashtiruvchi “Gibrid risk-management
modeli”, operatsion bardoshlilikni baholovchi stress-test algoritmi, sun’iy intellektga asoslangan “Predictive AutoPay” modeli hamda
Open Banking asosidagi yangi xizmatlar taklif etildi. Tadqiqot natijalari ushbu yondashuvlar milliy to‘lov tizimining barqarorligi, xavfsizligi
va samaradorligini oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatdi
Библиографические ссылки
Douglas W. Arner, Ross P. Buckley, Dirk A. Zetzsche. FinTech, RegTech, and the Reconceptualization of Financial Regulation //
Northwestern Journal of International Law & Business. – 2017. – Vol. 37(3). – pp. 371–413.
Kevin Werbach, Nicolas Cornell. Contracts Ex Machina // Duke Law Journal. – 2017. – Vol. 67(2). – pp. 313–382.
Bank for International Settlements. Principles for Financial Market Infrastructures. – Basel: BIS, 2012.
Ajay Agrawal, Joshua Gans, Avi Goldfarb. Prediction Machines: The Simple Economics of Artificial Intelligence. – Boston:
Harvard Business Review Press, 2018.
European Commission. Directive (EU) 2015/2366 on Payment Services (PSD2) and Open Banking Framework. – Brussels, 2015.
Frederic S. Mishkin. The Economics of Money, Banking, and Financial Markets. – 11th ed. – Pearson Education, 2016.
Chris Skinner. Digital Bank: Strategies to Launch or Become a Digital Bank. – Singapore: Marshall Cavendish, 2014.
Shodmonov Sh., G‘ofurov U. Iqtisodiyot nazariyasi. – Toshkent: Iqtisod-moliya, 2019.
Boltaboyev M. Korxona iqtisodiyoti. – Toshkent: Fan, 2020.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2023–2024-yillarda to‘lov tizimlari rivojlanishi bo‘yicha rasmiy statistik ma’lumotlar
va hisobotlar. – Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF–6079-son Farmoni. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi
to‘g‘risida. https://lex.uz/docs/-5030957
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.