NEFT-GAZ LOYIHALARIDA DAVLAT VA INVESTOR MANFAATLARINI MUVOFIQLASHTIRISHNING FISKAL-BOJXONA MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19537014Ключевые слова:
neft-gaz loyihalari, mahsulot taqsimotiga oid bitim, MTB, davlat va investor manfaatlari, moliyaviy mexanizmlar, soliq imtiyozlari, soliq hisobotlari, kompensatsiya mahsuloti, yer qa’ridan foydalanganlik uchun soliq (royalti), stabillik klauzasi.Аннотация
Maqolada neft-gaz loyihalarida davlat va investor manfaatlarini optimal muvofiqlashtirishning moliyaviy
mexanizmlari, xususan soliq va bojxona to‘lovlari tizimi hamda alohida hisobot joriy etilishining sabablari tahlil qilinadi.
O‘zbekiston Respublikasining “Mahsulot taqsimotiga oid bitimlar to‘g‘risida”gi Qonuni (2001), Soliq kodeksining turli
tahrirlari hamda Bojxona kodeksi asosida mahsulot taqsimotiga oid bitim (MTB) ishtirokchilari uchun nazarda tutilgan
imtiyozlar, soliq stavkalari, majburiy to‘lovlar va bojxona tartiblari o‘rganilgan. Amaliyotdagi MTB misollari asosida
davlat va investor manfaatlari muvozanatini ta’minlash mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, MTBning
investitsiyaviy jozibadorligini oshirish hamda davlat manfaatlarini samarali himoya qilishga qaratilgan taklif va tavsiyalar
ishlab chiqilgan.
Библиографические ссылки
Johnston, D. (2010). International Petroleum Fiscal Systems and Production Sharing Contracts. Tulsa: PennWell
Books. – 320 p.
O‘zbekiston Respublikasining 2001-yil 7-dekabrdagi “Mahsulot taqsimotiga oid bitimlar to‘g‘risida” O‘RQ-312-II
Qonuni. https://www.lex.uz/docs/-20641?otherlang=1
Мансуров, О.З. (2025). Правовая природа соглашения о разделе продукции в Республике Узбекистан. Яшил
иқтисодиёт ва тараққиёт журнали (ижтимоий, иқтисодий, технологик, илмий-оммабоп журнал), октябр, электрон
нашр.
Джонстон, Д. (2000). Налогове системй и соглашения о разделе продукции. – М.: ЗАО “Олимп-Бизнес”.
Bindemann, K. Production Sharing Agreements: An Economic Analysis. Oxford Institute for Energy Studies.
Adelman, M.A., Lynch, M.S. (1997). Fixed view of resource limits creates undue pessimism // Oil & Gas Journal. – Vol.
, № 14.
Leland, H. (1978). Optimal risk sharing and the leasing of natural resources, with application to oil and gas leasing on
the OCS // Quarterly Journal of Economics. – № 43.
Nellor, D. (1995). Taxation of Mineral and Petroleum Resources. In: Tax Policy Handbook. – Washington: IMF.
Рикардо, Д. (1955). Начала политической экономии и налогооблозҳения. – М.: Наука.
Перчик, А.И. (1990). Словар-справочник по экономике нефтегазодобйваюшчей промйшленности. – М.: Недра.
Pinney, M. (2001). Western Canada Fiscal Regimes // Oil & Gas Journal. – Feb. 5.
O‘zbekiston Respublikasining 1997-yil 24-apreldagi “Soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari takomillashtirilishi munosabati
bilan oʻzbekiston respublikasining ayrim qonunlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida” O‘RQ-197-son
qonuni. https://lex.uz/uz/docs/-1420858?ONDATE=12.02.2025%2000
O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 20-yanvardagi Bojxona kodeksi. https://lex.uz/docs/-2876354
Kun.uz (2020). Министерство прокомментировало информацию о том, что “Лукойл” получает 90 процентов
газовой прибйли Узбекистана. – УРЛ: https://kun.uz (мурожаат санаси: 21.01.2020).
Gazeta.uz (2021). Названй крупнейшие налогоплателшчики Узбекистана. – УРЛ: https://www.gazeta.uz/
ru/2021/02/10/tax-payers/
Gazeta.uz (2020). Определенй крупнейшие налогоплателшчики Узбекистана. – УРЛ: https://www.gazeta.uz/
ru/2020/11/30/taxpayers-20/ (мурожаат санаси: 30.11.2020).
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida 2020-yil 24-fevralda 3221-son bilan ro‘yxatga olingan O‘zbekiston
Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining 2020-yil 28-yanvardagi 2020-03-son qaroriga 15-ilova (AV 2024-yil
-oktabrdagi 3221-6-son bilan ro‘yxatga olingan). – URL: https://lex.uz
Бойкабилов, Б. (2021). НДС при реализации товаров участникам соглашений о разделе продукции // Налогове
и тамозҳенне вести. – № 18.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.