Davlat xaridlarida narx differensiali indeksi: o‘zbekiston amaliyotida regressiyaviy tahlil va iqtisodiy xulosalar

Аннотация

Mazkur maqolada O‘zbekiston davlat xaridlari tizimida shartnoma summasi va
bozor narxi o‘rtasidagi tafovut – “narx differensiali indeksi” (NDI) – regressiyaviy tahlil asosida
o‘rganiladi. Tanlangan kuzatuvlar to‘plamida takliflar soni, xarid usuli, tovar xususiyati kabi omillar
NDI shakllanishiga qanday ta’sir qilishi chuqur tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, takliflar
sonining oshishi va yirik hajmdagi tovarlar xarid qilinishi narx differensialini pasaytirishi mumkin.
Biroq auksion yoki elektron savdolarda ayrim holatlarda narx differensialining yuqori darajada
qolishi, xususan, byudjet shartnomalarida bozor narxidan chetga chiqish ehtimoli yuqori ekani
aniqlanadi. Ushbu xulosalar davlat xaridlarini takomillashtirish, korrupsiyani kamaytirish hamda
raqobat muhitini kengaytirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.