SUTNI QAYTA ISHLASH KORXONALARIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDAGI ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARINI TAHLIL QILISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17507325Ключевые слова:
sut mahsulotlari, sut sanoati, ishlab chiqarish tendensiyalari, yetakchi mamlakatlar, raqamli texnologiyalar, eksport, iqtisodiy samaradorlik, global bozorАннотация
Ushbu ilmiy maqolada dunyo miqyosida sut mahsulotlari ishlab chiqarishning zamonaviy yo‘nalishlari,
ishlab chiqarish hajmlari hamda yetakchi mamlakatlar o‘rtasidagi iqtisodiy farqlar chuqur tahlil qilingan. Tadqiqotning
maqsadi — global sut sanoatida yetakchilikni egallagan Hindiston, AQSh, Pokiston, Xitoy, Braziliya, Germaniya, Rossiya,
Fransiya, Yangi Zelandiya, Turkiya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya va Polsha mamlakatlarining ishlab chiqarish salohiyati,
texnologik rivojlanish darajasi va raqamli transformatsiya jarayonlarini o‘rganishdan iborat.
Maqolada statistik ma’lumotlar hamda xalqaro tahlil uslublaridan foydalangan holda mamlakatlar kesimidagi ishlab
chiqarish ko‘rsatkichlari, eksport-import hajmlari, iste’mol strukturalari va ishlab chiqarish samaradorligi baholangan.
Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, Hindiston sut ishlab chiqarish hajmi bo‘yicha dunyoda yetakchi o‘rinda turadi, AQSh
esa yuqori texnologiyalarni qo‘llash va ishlab chiqarish samaradorligi bilan ajralib turadi. Yevropa mamlakatlari, xususan
Germaniya, Fransiya va Niderlandiya, sut mahsulotlarini qayta ishlash va eksport qilishda yuqori ko‘rsatkichlarga ega.
Tadqiqot davomida sut ishlab chiqarishning global o‘sish omillari, iqlim sharoitlari, chorvachilik infratuzilmasi, davlat
siyosati hamda raqamli texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy samaradorlikka ta’siri ham atroflicha o‘rganilgan. Olingan
natijalar sut sanoatini barqaror rivojlantirish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va xalqaro bozorda raqobatbardoshlikni
oshirishga qaratilgan ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi
Библиографические ссылки
FAO. (2023). World Dairy Situation Report 2023. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
(BMT Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti. Jahon sut ishlab chiqarish holati 2023-yil hisobot. Rim, FAO nashriyoti,
-yil.)
OECD & FAO. (2024). OECD-FAO Agricultural Outlook 2024–2033. Paris: OECD Publishing.
(Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti hamda FAO. 2024–2033-yillar uchun qishloq xo‘jaligi istiqbollari. Parij,
OECD nashriyoti, 2024-yil.)
European Dairy Association (EDA). (2023). Sustainable Growth and Green Transition in the EU Dairy Sector. Brussels:
EDA Publications.
(Yevropa Sut Assotsiatsiyasi. Yevropa Ittifoqi sut sanoatida barqaror o‘sish va yashil o‘tish. Bryussel, 2023-yil.)
Smith, J., & Brown, R. (2021). Digitalization and Efficiency in U.S. Dairy Farming: Empirical Evidence. Journal of
Agricultural Economics, 72(4), 552–568.
(Smit J., Braun R. AQSh sut sanoatida raqamlashtirish va samaradorlik: empirik tahlil. Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti
jurnali, 72-jild, 4-son, 552–568-betlar, 2021-yil.)
Li, H., & Zhang, W. (2020). Smart Farming and Artificial Intelligence in China’s Dairy Industry. Asian Journal of
Agribusiness, 15(2), 98–112.
(Li X., Zhang U. Xitoy sut sanoatida aqlli fermerlik va sun’iy intellekt. Osiyo agrar biznes jurnali, 15-jild, 2-son, 98–112-
betlar, 2020-yil.)
European Commission. (2022). Green Deal and Climate-Neutral Agriculture in Europe. Brussels: EC Directorate-
General for Agriculture and Rural Development.
(Yevropa Komissiyasi. Yashil kelishuv va iqlimga neytral qishloq xo‘jaligi siyosati. Bryussel, 2022-yil.)
International Dairy Federation (IDF). (2023). Global Dairy Sector Sustainability Framework. Brussels: IDF(Xalqaro Sut
Federatsiyasi. Global sut sanoatining barqarorlik asoslari. Bryussel, 2023-yil.)
World Bank. (2023). Agrifood Systems Transformation: Innovations for Productivity and Sustainability. Washington,
D.C.: World Bank Group.
(Jahon banki. Qishloq xo‘jaligi tizimlarining o‘zgarishi: ishlab chiqarish samaradorligi va barqarorlik uchun
innovatsiyalar. Vashington, 2023-yil.)
OECD. (2022). Dairy Policies and Market Trends in the 21st Century. Paris: OECD Publishing.
(Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti. XXI asrda sut siyosati va bozor tendensiyalari. Parij, 2022-yil.)
FAO & IDF. (2024). Global Milk Production and Trade Statistics 2024. Rome: FAO and IDF Joint Report.
(FAO va Xalqaro Sut Federatsiyasi. 2024-yil uchun sut ishlab chiqarish va savdo statistikasi bo‘yicha qo‘shma hisobot.
Rim, 2024-yil.)
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.