MINTAQA IQTISODIY O‘SISHIDA XIZMATLAR SOHASI TARKIBIY O‘ZGARISHLARINING STATISTIK TAHLILI: XORAZM VILOYATI MISOLIDA
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21005992Keywords:
statistika, xizmatlar sohasi, Xorazm viloyati, xizmat ko‘rsatish, moliyaviy xizmatlar, tarkibiy o‘zgarishlar.Abstract
Ushbu maqolada Xorazm viloyati misolida mintaqaviy iqtisodiy o‘sishda xizmatlar sohasi tarkibiy o‘zgarishlarining
ta’siri statistik metodlar yordamida tadqiq etilgan. So‘nggi yillarda xizmatlar sektorining yalpi hududiy mahsulotdagi
ulushi izchil ortib borayotgani, raqamli transformatsiya sur’atlarining tezlashuvi hamda mazkur yo‘nalishdagi davlat
siyosati chora-tadbirlari tadqiqotning dolzarbligini belgilaydi. Tadqiqotning maqsadi – Xorazm viloyati xizmatlar sektorida
kechayotgan tarkibiy o‘zgarishlarni miqdoriy baholash va ularning iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlariga ta’sir mexanizmlarini
aniqlashdan iborat. Tahlil natijalari shuni tasdiqladiki, o‘n yillik davrda xizmatlar sohasining YAHMdagi ulushi barqaror
o‘sib, 2015-yildagi 35,4 foizdan 42,6 foizgacha oshdi va hudud iqtisodiyotining asosiy negizi hisoblangan qishloq xo‘jaligi
tarmog‘idan o‘zib ketdi.
Viloyatda xizmatlar ulushining o‘sishi va ichki tarmoq diversifikatsiyasi yalpi hududiy mahsulot dinamikasiga ijobiy ta’sir
ko‘rsatishi bilan birga, hududiy nomutanosibliklar saqlanib qolayotgani aniqlandi. Tadqiqot yakunida xizmatlarni rivojlantirish,
raqamli infratuzilmani yaxshilash va hududlararo tafovutlarni kamaytirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.
References
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 11-maydagi “Xizmatlar sohasini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari
toʻgʻrisida”gi PQ-5113-sonli qarori // URL: https://lex.uz/docs/-5421233
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 27-yanvardagi “Xizmatlar sohasini rivojlantirishga oid qoʻshimcha
chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-104-son qarori // URL: https://lex.uz/uz/docs/-5840284
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 27-fevraldagi “Xizmatlar sohasi barqaror rivojlanishi uchun qulay
shart-sharoitlar yaratishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-78-son qarori // URL: https://lex.uz/docs/-
World Bank reports “At Your Service?: The Promise of Services-led Growth in Uzbekistan”, 2024 yil dekabr.
Baumol, W.J. (1967). Macroeconomics of Unbalanced Growth: The Anatomy of Urban Crisis. American Economic
Review, 57(3), 415–426. DOI: 10.2307/1812111, http://piketty.pse.ens.fr/files/Baumol1967.pdf
Стрижкова Л.А., Селиванова М.В. Сфера услуг и экономическое развитие // Российский внешнеэкономический
вестник. – 2025. – № 9. – С. 108-127. DOI: 10.64545/2072-8042-2025-9-108-127.
Percoco M. Impact of European Cohesion Policy on regional growth: does local economic structure matter? // 2017. –
URL: https://iris.unibocconi.it/handle/11565/3993531
Бегалов Б.А., Жуковская И.Е., Развитие сферы услуг– результаты настоящего для перспектив в будущем.
Экономика предприятий, регионов и отраслей, 76-82
Ernazarov G. O‘zbekiston Respublikasida xizmatlar sohasining asosiy ko‘rsatkichlari, uning statistik tahlili va uni
takomillashtirish yo‘llari // Ilg‘or iqtisodiyot va pedagogik texnologiyalar ilmiy elektron jurnal. – 2025. – 4-son. – B. 246-
Maxmudova N.B. Hududiy tadbirkorlikda xizmatlar sektorining innovatsion modernizatsiyasi // «Raqamli iqtisodiyot»
ilmiy-elektron jurnali. – 2025. – 13-son. – B. 2273-2284.
O‘zbekiston Respublikasi milliy statistika qo‘mitasi, www.stat.uz
Xorazm viloyati statistika boshqarmasi, www.xorazmstat.uz
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.