YASHIL IQTISODIYOT SHAROITIDA CHIQINDILARNI QAYTA ISHLASH KORXONALARINI MOLIYALASHTIRISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20993957Keywords:
yashil iqtisodiyot, chiqindilarni qayta ishlash, yashil moliya, ekologik investitsiyalar, yashil kreditlar, yashil obligatsiyalar, yashil moliya instrumentlari, chiqindilarni boshqarish, moliyalashtirish mexanizmlari, moliyaviy instrumentlar, chiqindilarni kamaytirish, qayta ishlash sanoati.Abstract
Ushbu maqolada yashil iqtisodiyot sharoitida chiqindilarni qayta ishlash korxonalarini moliyalashtirish mexanizmlarining
nazariy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Hozirgi kunda ekologik muammolarning kuchayishi, tabiiy resurslarning
cheklanganligi hamda ishlab chiqarish va iste’mol hajmining ortib borishi chiqindilarni samarali boshqarish masalasini
dolzarb vazifaga aylantirmoqda. Ayniqsa, chiqindilarni qayta ishlash sanoatini rivojlantirish orqali atrof-muhitni muhofaza
qilish, resurslardan oqilona foydalanish va iqtisodiy samaradorlikka erishish imkoniyati ortmoqda. Shu nuqtayi nazardan,
mazkur korxonalarni barqaror moliyalashtirish mexanizmlarini shakllantirish muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada chiqindilarni
qayta ishlash korxonalarini moliyalashtirishning asosiy manbalari sifatida davlat byudjeti mablag‘lari, tijorat banklari
kreditlari, investitsiyalar, grantlar, subsidiyalar, xalqaro moliyaviy institutlar mablag‘lari hamda yashil obligatsiyalar kabi
zamonaviy moliyaviy instrumentlar tahlil qilingan. Shuningdek, rivojlangan davlatlar tajribasi o‘rganilib, yashil moliya vositalarining
amaliy samaradorligi yoritilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-yanvardagi “Chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish va
ularning ekologik vaziyatga salbiy ta’sirini kamaytirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-5-sonli Farmoni. https://
lex.uz/uz/docs/-6732832
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 24-martdagi “Chiqindilarni qayta ishlash sohasini yanada
takomillashtirish hamda kompleks tizimlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-56-sonli Farmoni. https://lex.uz/uz/
docs/-7445858
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-iyundagi “O‘zbekiston Respublikasida “yashil” iqtisodiyotga o‘tishda
milliy shaffoflik tizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-213-sonli Qarori. https://lex.uz/uz/docs/-6956101
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 25-martdagi “Yashil makon” umummilliy loyihasi samaradorligini
yanada oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-47-sonli Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-8101199
Muzaffarov U.U., Xoliqulov D.B., Aripov A.R., Voxidov B.R. Kimyo sanoati oqova suvlari va chiqindi eritmalardan og‘ir
rangli metallarni cho‘ktirishning tadqiqot usullari // “Muhandislik va iqtisodiyot” ilmiy-amaliy jurnali. 2026. № 1. Yanvar.
–766-betlar.
Xoshimxanova M.A., Irsaliyeva D.B., Samatov S.O. Angren issiqlik elektr stansiyasi texnogen chiqindilarini qayta
ishlash texnologiyasining tadqiqotlari // Chemical Technology and Construction (“Sanoatda raqamli texnologiyalar”).
Vol. 3, № 2. 188–191-betlar.
Boboqulov S.B., Imomov B.M. Maishiy chiqindilarni tashish va qayta ishlashning ahamiyati // Journal of Marketing,
Business and Management (JMBM). 2024. Vol. 2, Issue 9. January.
Tursunova F.J., Bozorov G.R. Chiqindi AKM katalizatorlardan kobalt va molibdenni ajratish usuli // “Yashil iqtisodiyot
va taraqqiyot” jurnali. 2024. Maxsus son. Iyun–iyul. 174–178-betlar.
Яббарова Р.И. Экономика замкнутого цикла в сфере обращения с отходами: порядок и результаты
финансирования // Юг России: экология, развитие. 2024. Т. 19. № 1. С. 145–150.
Леонова Л.Б. Концептуальные и экономические основы стратегического управления твердыми отходами
производства и потребления // Современные исследования социальных проблем (электронный научный
журнал). 2015. № 9 (53).
Кудрявцева О.В., Васильев С.В. Механизмы финансирования проектов в сфере обращения с отходами //
Russian Journal of Economics and Law. 2025. Т. 19. № 4. С. 799–825.
Шаманина Е.И., Аршинская И.С. Проблемы инвестирования в предприятия по переработке и утилизации
твердых коммунальных отходов // Вестник университета. 2022. № 1. С. 124–129.
Кувалин Д.Б., Зинченко Ю.В., Лавриненко П.А., Ибрагимов Ш.Ш., Зайцева А.А. Российские предприятия
весной 2023 г.: преодоление санкционного кризиса и усиление инвестиционной активности // Проблемы
прогнозирования. 2024. № 1. С. 217–232.
Ahmad F., Boumaiza A., Sanfilippo A., Al-Fagih L. A Comprehensive Review on Green Finance and Its Impact on Net
Zero Energy Transition: From the Perspective of Renewable Energy Development // Energy Strategy Reviews. 2025.
Vol. 62.
Yang Z., Yu H., Zhang J. Mechanisms of Green Finance Enhancing Urban Ecological Resilience: Leveraging Green
Innovation Diffusion and Digital Financial Network // Journal of Innovation & Knowledge. 2026. Vol. 16.
Yang S., Xu J. Science and Technology Finance Policy and Inclusive Green Growth in Cities // International Review of
Economics and Finance. 2026. Vol. 108.
Bain J., Appiah E.A., Odoi-Yorke F. Advancing Solar Energy Financing in Sub-Saharan Africa: A Systematic Review of
Trends, Progress, and Pathways to Sustainable Development // Solar Energy Advances. 2026. Vol. 6.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.