BUDJETLASHTIRISHDA SAMARADORLIK MEZONLARINI ANIQLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17520064Keywords:
budjetlashtirish, samaradorlik mezonlari, moliyaviy ko‘rsatkichlar, strategik boshqaruv, KPI tizimi, “rolling forecast”, budjet bajarilish koeffitsienti, xarajatlar samaradorligi indeksi, resurs taqsimoti samaradorligi, moliyaviy barqarorlik.Abstract
Ushbu maqolada korxonalarda budjetlashtirish tizimi samaradorligini baholash muammosi ilmiy-nazariy
va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Budjetlashtirishda samaradorlik mezonlarini aniqlashning metodologik asoslari ishlab
chiqilib, moliyaviy, iqtisodiy va strategik ko‘rsatkichlarga asoslangan baholash tizimi taklif etilgan. Tadqiqotda “budjet
bajarilish koeffitsienti”, “xarajatlar samaradorligi indeksi” va “resurs taqsimoti samaradorligi” kabi ko‘rsatkichlar orqali
budjet jarayonining natijadorligini o‘lchash usullari keltiriladi. Shuningdek, budjetlashtirishning strategik boshqaruv bilan
integratsiyasi, KPI tizimi va “rolling forecast” yondashuvining ahamiyati tahlil qilinadi. Maqola natijalari korxonalarda
budjetlashtirish samaradorligini oshirish, resurslardan oqilona foydalanish va moliyaviy barqarorlikni ta’minlash uchun
ilmiy-amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
References
Anthony, R.N., & Govindarajan, V. (2019). Management Control Systems. McGraw-Hill Education.
Aqmirzayevich, S.A. (2024). Korxonalarda moliyaviy rejalashtirish va moliyaviy risklarni baholashning xorij tajribasi. //
Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика), №9, b. 92–104.
Drury, C. (2022). Management and Cost Accounting. 11th Edition. Cengage Learning.
Garbuzov, V.V. (2008). Metodicheskie osnovy effektivnogo strategicheskogo upravleniya raspredelitel’no-setevymi
elektroenergeticheskimi predpriyatiyami s ispol’zovaniem kaskadnogo byudzhetirovaniya. Avtoreferat diss. kand.
ekon. nauk. Moskva.
Hope, J., & Fraser, R. (2003). Beyond Budgeting: How Managers Can Break Free from the Annual Performance Trap.
Harvard Business School Press.
Kaplan, R.S., & Norton, D.P. (1996). The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. Harvard Business
Review Press.
Kunduzova, K.I. (2023). Korxonalarni boshqarishda budjetlashtirishning mohiyati va ahamiyati. // Raqamli iqtisodiyot:
ilmiy-elektron jurnal, №8, b. 95–105.
Norpolova, L.A. (2004). Formirovanie mekhanizma upravleniya malymi predpriyatiyami promyshlennosti na osnove
byudzhetirovaniya. Avtoreferat diss. kand. ekon. nauk. Ulan-Ude.
Toshmatov, B.M. (2022). Korxona moliyasini boshqarish va budjetlashtirishning zamonaviy usullari. – Toshkent:
Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar markazi
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.