TEMIR YOʻL MASHINASOZLIGINI SANOAT KOOPERATSIYASI ASOSIDA RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23941207Abstract
Maqolada temir yoʻl mashinasozligini sanoat kooperatsiyasi asosida rivojlantirishning nazariy-uslubiy asoslari tadqiq etilgan. Klaster, tranzaksion xarajatlar, relyatsion yondashuv va global qiymat zanjirlari nazariyalari tizimlashtirilib, tarmoqda sanoat kooperatsiyasining mualliflik taʼrifi taklif etilgan. Kooperatsiyaning uch darajali konseptual modeli ishlab chiqilgan, harakatlanuvchi tarkibga boʻlgan talab va mavjud ishlab chiqarish quvvatlari oʻrtasidagi nomutanosiblik baholangan hamda kooperatsiyaning rivojlanganlik darajasini ifodalovchi integral indeksni hisoblash uslubiyati asoslangan.Keywords
temir yoʻl mashinasozligi, sanoat kooperatsiyasi, mahalliylashtirish, harakatlanuvchi tarkib, qiymat zanjiri, tranzaksion xarajatlar, integral indeksReferences
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida” PF-60-son Farmoni. https://lex.uz/ru/docs/-5841063 11 Delfi usuli — ekspertlar fikrini bir necha anonim soʻrov raundi orqali kelishtirish usuli. 12 Muallif ishlanmasi. Vaznlar tavsiyaviy boʻlib, ekspert soʻrovi natijasida aniqlashtiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 24-yanvardagi “Respublikada ishlab chiqarishni rivojlantirish va sanoat kooperatsiyasini kengaytirishning samarali tizimini yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PQ-99-son Qarori. https://lex. uz/uz/docs/-5836411
Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 27-noyabrdagi “Temir yoʻl transporti toʻgʻrisida” OʻRQ-1006-son Qonuni.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-oktabrdagi “Temir yoʻl transporti sohasini tubdan isloh qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PQ-329-son Qarori. https://lex.uz/docs/-6631602?ONDATE=11.10.2023%2000
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 4-fevraldagi “Mahalliy ishlab chiqarish va sanoat kooperatsiyasini yangi tizim asosida rivojlantirish boʻyicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar toʻgʻrisida” PF-17-son Farmoni.
Kun.uz. (2022, 11-mart). Prezident Farmatsevtika agentligi direktoriga hayfsan berdi, uning ikkala oʻrinbosari ishdan olindi.
Marshall, A. (1890). Principles of economics. Macmillan.
Coase, R. H. (1937). The nature of the firm. Economica, 4(16), 386–405. https://doi.org/10.1111/j.1468-0335.1937. tb00002.x
Williamson, O. E. (1985). The economic institutions of capitalism: Firms, markets, relational contracting. Free Press.
Richardson, G. B. (1972). The organisation of industry. The Economic Journal, 82(327), 883–896. https://doi. org/10.2307/2230256
Porter, M. E. (1990). The competitive advantage of nations. Free Press.
Dyer, J. H., & Singh, H. (1998). The relational view: Cooperative strategy and sources of interorganizational competitive advantage. Academy of Management Review, 23(4), 660–679. https://doi.org/10.5465/amr.1998.1255632
Gereffi, G., Humphrey, J., & Sturgeon, T. (2005). The governance of global value chains. Review of International Political Economy, 12(1), 78–104.
Kaplinsky, R., & Morris, M. (2001). A handbook for value chain research. International Development Research Centre.
Hirschman, A. O. (1958). The strategy of economic development. Yale University Press.
Lall, S. (1992). Technological capabilities and industrialization. World Development, 20(2), 165–186. https://doi. org/10.1016/0305-750X(92)90097-F
Rodrik, D. (2004). Industrial policy for the twenty-first century (CEPR Discussion Paper No. 4767). Centre for Economic Policy Research.
Терешина, Н. П., Потапова, Е. В., Терёшина, Н. В., & Епишкин, И. А. (2018). Экономика транспорта: учебное пособие. РУТ (МИИТ).
Zoxidov, A. A. (2018). Markaziy Osiyo transport tizimini samarali boshqarish mexanizmini takomillashtirish [Iqtisodiyot fanlari doktori dissertatsiyasi avtoreferati]. Toshkent.
Saidmurodov, F. S. (2024). Temir yoʻl transport tizimini davlat tomonidan tartibga solish mexanizmi. Aktuar moliya va buxgalteriya hisobi ilmiy jurnali, 4(11), 579–590.
Egamberdiyeva, X. A. (2024). Oʻzbekiston temir yoʻllarida innovatsion yuk vagonlarni qoʻllash samaradorligini aniqlash metodikasini takomillashtirish. Aktuar moliya va buxgalteriya hisobi ilmiy jurnali, 4(05), 196–202.
Fayziyeva, Sh. Sh. (2023). Oʻzbekiston sanoati rivojlanishining istiqbollari. Innovatsion iqtisodiyot, (3). https://ojs. qmii.uz/index.php/ej/article/view/494
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. (2026). Oʻzbekiston Respublikasida sanoat ishlab chiqarishi: 2025-yil yanvar–dekabr [Press-reliz]. https://stat.uz
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
