O‘ZBEKISTONDA ICHKI TURIZMNI DAVLAT TOMONIDAN MOLIYAVIY QO‘LLABQUVVATLASH MEXANIZMI: XARAJATLARNI QISMAN QAYTARISH (KESHBEK) TIZIMINING INSTITUTSIONAL-MOLIYAVIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22254607Abstract
Turizmni rivojlantirishda moliyaviy instrumentlardan biri sifatida turistik korxonalar tomonidan qilinadigan
xarajatlarning bir qismini qaytarib berish amaliyoti jahon amaliyotida samarali qo‘llanilib kelinadi. Respublikamizda ham
bu mexanizmdan samarali foydalanish borasida amaliy ishlar olib borilmoqda. Ushbu jarayonni ilmiy tahlil qilib, uning xususiyatlarini
ko‘rsatib berish, bu boradagi muammolarni aniqlash va ularning yechimlariga qaratilgan ilmiy tavsiyalar ishlab
chiqish bugungi kunning dolzarb masalasi sifatida yuzaga chiqmoqda. Ushbu maqolada aynan shu masalalarni ilmiy tahlil
qilish maqsad qilib belgilangan.
Keywords
xarajat, chegirib tashlash, moliyaviy instrument, turizm, moliyaviy munosabatlar, samaradorlik, rag‘batlantirish, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash.References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-son “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — Toshkent, 2022.
LexUZ — PF–60-son Farmon
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-noyabrdagi PF–217-son “Ekologiya va
turizm sohalarida aholi talablariga tezkor javob bera oladigan boshqaruv tizimini yaratish choratadbirlari
to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — Toshkent, 2025.
LexUZ — PF–217-son Farmon
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 30-apreldagi PQ–232-son “Ichki turizm xizmatlarini
diversifikatsiya qilishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy
bazasi. — Toshkent, 2022. Qarorning rasmiy rekvizitlari va nomi LexUZda aynan shu shaklda keltirilgan.
LexUZ — PQ–232-son Qaror
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 31-avgustdagi 484-son “O‘zbekiston Respublikasi
bo‘ylab amalga oshirilgan ichki sayohatlar xarajatlarining bir qismini qaytarib berish tizimini joriy etishga
oid chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — Toshkent, 2022.
Qaror bilan ichki sayohat xarajatlarining bir qismini qaytarish tartibi to‘g‘risidagi Nizom tasdiqlangan.
LexUZ — 484-son Qaror
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 29-dekabrdagi PQ–422-son “O‘zbekiston Respublikasining ‘2024-yil
uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida’gi Qonuni ijrosini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
Qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — Toshkent, 2023. — 2024-yil 1-yanvardan kuchga kirgan.
LexUZ — PQ–422-son Qaror
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 4-oktabrdagi PQ–5252-son “Chakana savdo va xizmat ko‘rsatish
sohasida nazorat-kassa texnikasidan foydalanishni takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi
Qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — Toshkent, 2021. Hujjatning amaldagi tahririda fiskal
cheklarni mobil ilovada ro‘yxatdan o‘tkazish bilan bog‘liq 1 foizlik qaytarish mexanizmi ham nazarda tutilgan.
LexUZ — PQ–5252-son Qaror
Musgrave R. A., Musgrave P. B. Public Finance in Theory and Practice. — 5th ed. — New York: McGraw-Hill, 1989.
Goeldner C. R., Ritchie J. R. B. Tourism: Principles, Practices, Philosophies. — 12th ed. — Hoboken, NJ: John Wiley & Sons,
Japan Tourism Agency. White Paper on Tourism in Japan, 2021: Summary [Electronic
resource]. — Tokyo: Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism, 2021. Dastur
materiallarida “Go To Travel” kampaniyasidan foydalanish ko‘rsatkichlari yoritilgan.
Japan Tourism Agency — White Paper on Tourism 2021
Agenzia delle Entrate. Bonus Vacanze [Electronic resource]. — Roma, 2020–2021. — Decretolegge
maggio 2020, n. 34, art. 176 asosida. Bonusning 80 foizi bevosita chegirma, 20 foizi soliq
chegirmasi shaklida, maksimal miqdori esa oila tarkibiga qarab 150–500 yevro qilib belgilangan.
Agenzia delle Entrate — Bonus Vacanze
Aliyeva M. T. Iqtisodiyotni erkinlashtirish sharoitida turizm xizmatlari sohasini boshqarishning iqtisodiy jihatlari (O‘zbekiston
Respublikasi misolida): 08.00.05 — Xizmat ko‘rsatish tarmoqlari iqtisodiyoti; 08.00.13 — Menejment ixtisosliklari bo‘yicha
iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi avtoreferati. — Samarqand, 2019. — 78 b. OAK ma’lumotlarida muallif,
mavzu va ixtisosliklar tasdiqlanadi.
Sayfutdinov Sh. S. O‘zbekistonda turizm sohasini barqaror rivojlantirish strategiyasi: 08.00.17 — Turizm va mehmonxona
faoliyati ixtisosligi bo‘yicha iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. — Toshkent,
O‘zA ma’lumotida dissertatsiya mavzusi va 08.00.17 ixtisosligi tasdiqlangan.
Ayubov I. I. O‘zbekiston turizm xizmatlar bozorini rivojlantirishda investitsiyalarni jalb qilishning iqtisodiy mexanizmini
takomillashtirish: 08.00.17 — Turizm va mehmonxona faoliyati ixtisosligi bo‘yicha iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa
doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. — Samarqand, 2021. OAK ma’lumotlari dissertatsiya nomi va ixtisosligini
tasdiqlaydi.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
