AGROTADBIRKORLIK SUBYEKTLARINI IQTISODIY ZONALAR BO‘YICHA RIVOJLANTIRISH YO‘NALISHLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22082025Abstract
Maqolada Janubiy iqtisodiy rayon — Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari
ishlab chiqarishda fermer xo‘jaliklari, dehqon xo‘jaliklari va boshqa toifa xo‘jaliklarining ulushi yillar kesimida tahlil
qilingan. Tadqiqotda agrar mulkchilik shakllarining rivojlanishi, fermer va dehqon xo‘jaliklarining ishlab chiqarishdagi roli,
boshqa toifa xo‘jaliklari ulushining ortib borishi hamda kooperatsiya asosida xo‘jalik subyektlarini o‘zaro bog‘lash masalalari
ilmiy jihatdan asoslangan. Tahlil natijalariga ko‘ra, Qashqadaryo viloyatida fermer xo‘jaliklarining ulushi respublika
o‘rtacha ko‘rsatkichidan yuqori darajada saqlanmoqda, Surxondaryo viloyatida esa dehqon xo‘jaliklarining iqtisodiy
ahamiyati ortib bormoqda. Maqolada ushbu tarkibiy farqlar asosida hududlarning xususiyatlariga mos fermer-kooperativ
va dehqon-kooperativ modellari taklif etilgan.
Keywords
Janubiy iqtisodiy rayon, Qashqadaryo viloyati, Surxondaryo viloyati, fermer xo‘jaligi, dehqon xo‘jaligi, agrar mulkchilik, kooperatsiya, agrotadbirkorlik, qishloq xo‘jaligi, tarkibiy o‘zgarish, qiymat zanjiri.References
Оришев, А. Б. История экономической мысли: А. В. Чаянов — теоретик крестьянского хозяйства и кооперации
/ А. Б. Оришев // Бизнес и дизайн ревю. — 2018. — № 4 (12). — С. 4.
Candemir, A. Agricultural cooperatives and farm sustainability: a literature review / A. Candemir, S. Duvaleix, L. Latruffe
// Journal of Economic Surveys. — 2021. — Vol. 35, No. 4. — P. 1118–1144. — DOI: 10.1111/joes.12417.
Chollet, P. The sustainability performance of agricultural cooperatives: a systematic literature review / P. Chollet, G.
Enjolras, I. Pavez, L.-A. Saïsset // Annals of Public and Cooperative Economics. — 2026. — Vol. 97, No. 2. — P.
–367. — DOI: 10.1111/apce.70013.
Raza, G. Agri-entrepreneurship in developing countries: a systematic review of smallholders’ constraints / G. Raza,
J. Kratzer, S. Z. A. Kazmi // Journal of Agribusiness in Developing and Emerging Economies. — 2026. — Vol. 16, No.
— P. 328–348. — DOI: 10.1108/JADEE-06-2024-0185.
Abdykaliyeva, Z. The role of agricultural cooperatives in economic development: international experience / Z.
Abdykaliyeva, S. Baidybekova, S. Abdykalyk, B. Baitarakova, A. Kenjassarova // International Review of Applied
Economics. — 2025. — Vol. 39, No. 4–5. — P. 789–806. — DOI: 10.1080/02692171.2025.2498351.
O‘zbekiston Respublikasi. Fermer xo‘jaligi to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining 1998-yil 30-apreldagi 602-I-son
Qonuni: 2004-yil 26-avgustdagi yangi tahriri [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://
lex.uz/docs/-30974 (murojaat sanasi: 29.07.2026).
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Erkin iqtisodiy zonalar va kichik sanoat zonalari faoliyati samaradorligini oshirish
borasidagi qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 25-oktabrdagi PQ-3356-son qarori [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/3392861
(murojaat sanasi: 29.07.2026).
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Erkin iqtisodiy zonalar faoliyatini muvofiqlashtirish va boshqarish tizimini
yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 21-dekabrdagi
PF-5600-son Farmoni [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/4117767
(murojaat sanasi: 29.07.2026).
O‘zbekiston Respublikasi. Maxsus iqtisodiy zonalar to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 17-fevraldagi
O‘RQ-604-son Qonuni [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/-4737511
(murojaat sanasi: 29.07.2026).
Muxitdinov, Sh. Z. Ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaligini tashkil etish va uni boshqarishning nazariy asoslari / Sh. Z. Muxitdinov
// Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar: ilmiy elektron jurnal. — 2018. — № 6. — URL: https://iqtisodiyot.tsue.uz/
sites/default/files/maqolalar/13_Mukhitdinov.pdf (murojaat sanasi: 29.07.2026).
O‘zbekiston fermer xo‘jaliklari: rivojlanishi, ixtisoslashuvi, geografiyasi [Elektron resurs] // CyberLeninka: ilmiy
elektron kutubxona. — URL: https://cyberleninka.ru/article/n/zbekiston-fermer-h-zhaliklari-rivozhlanishi-ihtisoslashuvigeografiyasi
(murojaat sanasi: 29.07.2026).
Dehqon xo‘jaliklari faoliyatining istiqbolli rivojlantirishga ta’sir etuvchi omillar [Elektron resurs] // CyberLeninka: ilmiy
elektron kutubxona. — URL: https://cyberleninka.ru/article/n/dehqon-xo-jaliklari-faoliyatining-istiqbolli-rivojlantirishgata-
sir-etuvchi-omillar (murojaat sanasi: 29.07.2026).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
