AKSIYADORLIK JAMIYATLARIDA INVESTITSIYA LOYIHALARINI MOLIYALASHTIRISHDA “KAPITAL MAJBURIYATLAR — LIKVIDLIK — ERKIN PUL OQIMI” MUVOZANATINI TA’MINLASH MODELI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21897439Abstract
Maqolada aksiyadorlik jamiyatlarida investitsiya loyihalarini moliyalashtirishda «kapital majburiyatlar —
likvidlik — erkin pul oqimi» muvozanatini ta’minlash modeli taklif etilgan. Model operatsion faoliyatdan sof pul oqimini
uchta raqobatlashuvchi yo‘nalish — kapital qo‘yilmalar, dividend to‘lovlari va qarzlarni qaytarish o‘rtasida taqsimlash jarayonini
rasmiylashtiradi hamda muvozanat holatini baholovchi beshta koeffitsiyentlar tizimini o‘z ichiga oladi. Model «Navoiy
kon-metallurgiya kombinati» AJ amaliyotida sinovdan o‘tkazilgan. Natijada 2025-yilda 2024-yilga nisbatan operatsion
faoliyatdan sof pul oqimi 2 702 mln AQSh dollaridan 4 652 mln dollarga (+72,2 %), asosiy vositalar xaridi 914 mln dollardan
1 019 mln dollarga (+11,5 %), dividend to‘lovlari 1 731 mln dollardan 3 204 mln dollarga (+85,1 %) oshgan, qarzlarni
qaytarish esa 1 214 mln dollardan 1 138 mln dollarga (−6,3 %) kamaygan. Pul oqimi taqchilligi 1 157 mln dollardan 709
mln dollarga, ya’ni 38,7 foizga qisqargan, kapital majburiyatlarni qoplash koeffitsiyenti 0,700 dan 0,868 gacha ko‘tarilgan
Keywords
investitsiya loyihasi, kapital majburiyatlar, likvidlik, erkin pul oqimi, operatsion pul oqimi, dividend bosimi, qarzlarni qaytarish jadvali, qoplash koeffitsiyenti, moliyaviy moslashuvchanlik, aksiyadorlik jamiyatiReferences
Brealey R.A., Myers S.C., Allen F. Principles of Corporate Finance. — 13th ed. — New York: McGraw-Hill Education,
— 1024 p.
Lintner J. Distribution of Incomes of Corporations Among Dividends, Retained Earnings, and Taxes // The American
Economic Review. — 1956. — Vol. 46, No. 2. — P. 97–113.
Jensen M.C. Agency Costs of Free Cash Flow, Corporate Finance, and Takeovers // The American Economic
Review. — 1986. — Vol. 76, No. 2. — P. 323–329.
Froot K.A., Scharfstein D.S., Stein J.C. Risk Management: Coordinating Corporate Investment and Financing
Policies // The Journal of Finance. — 1993. — Vol. 48, No. 5. — P. 1629–1658.
Almeida H., Campello M., Weisbach M.S. The Cash Flow Sensitivity of Cash // The Journal of Finance. — 2004. —
Vol. 59, No. 4. — P. 1777–1804.
Graham J.R., Harvey C.R. The Theory and Practice of Corporate Finance: Evidence from the Field // Journal of
Financial Economics. — 2001. — Vol. 60, No. 2–3. — P. 187–243.
Graham J.R., Harvey C.R., Rajgopal S. The Economic Implications of Corporate Financial Reporting // Journal of
Accounting and Economics. — 2005. — Vol. 40, No. 1–3. — P. 3–73.
Damodaran A. Investment Valuation: Tools and Techniques for Determining the Value of Any Asset. — 3rd ed. —
Hoboken: John Wiley & Sons, 2012. — 992 p.
Fazzari S.M., Hubbard R.G., Petersen B.C. Financing Constraints and Corporate Investment // Brookings Papers
on Economic Activity. — 1988. — No. 1. — P. 141–206.
Myers S.C., Majluf N.S. Corporate Financing and Investment Decisions When Firms Have Information That
Investors Do Not Have // Journal of Financial Economics. — 1984. — Vol. 13, No. 2. — P. 187–221.
Elmirzayev S., Berdiyev O‘., Bo‘riyev J. Milliy korporativ obligatsiyalar bozori: joriy holat va istiqbollar. — Toshkent,
O‘zbekiston Respublikasining 06.05.2014-yildagi “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya
qilish toʻgʻrisida”gi O‘RQ-370-son Qonuni // URL: https://lex.uz/docs/-2382409
«Navoiy kon-metallurgiya kombinati» AJ. Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari bo‘yicha moliyaviy hisobotlar
(2024–2025-yillar). — URL: https://www.ngmk.uz
Yagona korporativ axborot portali. Emitentlarning yillik hisobotlari. — URL: https://openinfo.uz
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

