MOLIYAVIY HISOBOT IZOHLARIDA UZOQ MUDDATLI AKTIVLAR QADRSIZLANISHI YUZASIDAN OCHIB BERILADIGAN AXBOROTLAR TARKIBINI KENGAYTIRISH ORQALI HISOBOT SHAFFOFLIGINI OSHIRISH

MOLIYAVIY HISOBOT IZOHLARIDA UZOQ MUDDATLI AKTIVLAR QADRSIZLANISHI YUZASIDAN OCHIB BERILADIGAN AXBOROTLAR TARKIBINI KENGAYTIRISH ORQALI HISOBOT SHAFFOFLIGINI OSHIRISH

Authors

  • Begzod Fayzullayev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21514927

Keywords:

moliyaviy hisobot izohlari, axborotlarni ochib berish, qadrsizlanish, asosiy farazlar, sezgirlik tahlili, pul hosil qiluvchi birlik, shaffoflik, investorlar, MHXS 36, aksiyadorlik jamiyati

Abstract

Maqolada aksiyadorlik jamiyatlarining moliyaviy hisobot izohlarida uzoq muddatli aktivlar qadrsizlanishi
yuzasidan ochib beriladigan axborotlar tarkibini kengaytirish masalalari tadqiq etilgan. MHXS 36 ning axborotlarni ochib
berishga oid talablari tizimlashtirilib, milliy amaliyotda izohlarning shakllantirilishi tahlil qilingan hamda unga xos kamchiliklar
— axborotlarning umumiy xarakterda berilishi, asosiy farazlarning ochib berilmasligi, sezgirlik tahlilining mavjud
emasligi va pul hosil qiluvchi birliklar kesimidagi ma’lumotlarning keltirilmasligi — aniqlangan. Tadqiqot doirasida izohlarda
ochib beriladigan axborotlar tarkibini uchta blok — asosiy farazlar, sezgirlik tahlili va pul hosil qiluvchi birliklar kesimidagi
ma’lumotlar — bilan kengaytirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan hamda sezgirlik tahlilini taqdim etishning namunaviy
shakli shartli misol asosida ko‘rsatilgan. Taklif etilgan yondashuvning joriy etilishi hisobot axborotlarining investorlar va
boshqa manfaatdor foydalanuvchilar uchun shaffofligini oshirishga xizmat qilishi asoslangan.

Author Biography

Begzod Fayzullayev

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil izlanuvchisi

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son «2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi

O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida»gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – 2022. –

-yanvar. – № 06/22/60/0082. – URL: https://lex.uz/docs/-5841063 (murojaat sanasi: 21.07.2026).

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-fevraldagi PQ-4611-son «Moliyaviy hisobotning xalqaro

standartlariga o‘tish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarori // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy

bazasi. – 2020. – 25-fevral. – № 07/20/4611/0209. – URL: https://lex.uz/docs/-4746047 (murojaat sanasi: 21.07.2026).

IFRS Foundation. IAS 36 Impairment of Assets // Issued IFRS Accounting Standards 2023. – London : IFRS

Foundation, 2023. – URL: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-36-impairment-of-assets/

(accessed: 21.07.2026).

IFRS Foundation. IAS 1 Presentation of Financial Statements // Issued IFRS Accounting Standards 2023. – London

: IFRS Foundation, 2023. – URL: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-1-presentation-offinancial-

statements/ (accessed: 21.07.2026).

AbuGhazaleh N. M., Al-Hares O. M., Roberts C. Accounting discretion in goodwill impairments: UK evidence // Journal

of International Financial Management & Accounting. – 2011. – Vol. 22, No. 3. – P. 165–204. – DOI: 10.1111/j.1467-

X.2011.01049.x.

Amiraslani H., Iatridis G. E., Pope P. F. Accounting for Asset Impairment: A Test for IFRS Compliance across

Europe : research report. – London : Cass Business School, City University London, 2013. – URL: https://www.

bayes.citystgeorges.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0019/168031/CeFARR_AIP_e-book_March_2013.pdf (accessed:

07.2026).

European Securities and Markets Authority. European Enforcers Review of Impairment of Goodwill and Other Intangible

Assets in the IFRS Financial Statements : report ESMA/2013/2. – Paris : ESMA, 2013. – URL: https://www.esma.

europa.eu/document/european-enforcers-review-impairment-goodwill-and-other-intangible-assets-in-ifrs-financial

(accessed: 21.07.2026).8. Glaum M., Schmidt P., Street D. L., Vogel S. Compliance with IFRS 3- and IAS 36-required disclosures across 17

European countries: company- and country-level determinants // Accounting and Business Research. – 2013. – Vol.

, No. 3. – P. 163–204. – DOI: 10.1080/00014788.2012.711131.

Riedl E. J. An examination of long-lived asset impairments // The Accounting Review. – 2004. – Vol. 79, No. 3. – P.

–852. – DOI: 10.2308/accr.2004.79.3.823.

Koller T., Goedhart M., Wessels D. Valuation: Measuring and Managing the Value of Companies. University Edition. –

th ed. – Hoboken, NJ : John Wiley & Sons, 2020. – 960 p.

Karimov A. A., Islomov F. R., Avloqulov A. Z. Buxgalteriya hisobi : oliy o‘quv yurti talabalari uchun darslik. – Toshkent

: Sharq, 2004. – 592 b.

Tashnazarov S. N. Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari : darslik. – Toshkent : Iqtisod-moliya, 2019. – 584 b.81

Published

2026-07-01
Loading...