OPTIK ABONENT KIRISH TARMOGʻINING XIZMATLARI SAMARADORLIGI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21306806Keywords:
optik kirish tarmoqlari, abonent tarmoqlari, FTTH, FTTB, GPON, passiv optik tarmoq, 5G, xizmat ko‘rsatish sifati (QoS), sun’iy intellekt, tarmoq monitoringi, o‘tkazuvchanlik qobiliyati, energiya samaradorligi, tarmoq ishonchliligi.Abstract
Ushbu maqolada optik abonent kirish tarmoqlari va ularning zamonaviy telekommunikatsiya tizimidagi o‘rni
bayon etilgan. Abonent kirish tarmoqlari foydalanuvchilarni markaziy tarmoqlarga ulashni ta’minlaydi. Abonent tarmoqlarining
vazifalari, kirish tarmoqlarining arxitekturasi hamda FTTH (Fiber to the Home), FTTB (Fiber to the Building) va
GPON (Gigabit Passive Optical Network), 5G va boshqa turli texnologiyalarning rivojlanishi va optimallashtirish lozimligini
ko‘rsatmoqda. 5G texnologiyasi, yuqori aniqlikdagi video va internetning rivojlanishi bilan optik tarmoqlar sig‘imiga talab
sezilarli darajada oshib bormoqda. Optik kirish tarmoqlarini samarali boshqarish monitoring tizimini sun’iy intellekt asosida
istiqbolli yo‘llarni yaratishga imkon yaratmoqda. Xizmat ko‘rsatish sifatini (QoS) oshirish va foydalanuvchilar sonining
ko‘payishi tarmoqlar ishlashini ta’minlash, shuningdek, ushbu texnologiyalarning axborot uzatish tezligi, ishonchliligi va
energiya samaradorligi jihatidan ustunliklari tahlil qilinad
References
ITU-T Recommendation G.984.1. Gigabit-capable Passive Optical Networks (GPON): General Characteristics.
Geneva: International Telecommunication Union, 2008.
ITU-T Recommendation G.984.3. Gigabit-capable Passive Optical Networks (GPON): Transmission Convergence
Layer Specification. Geneva: International Telecommunication Union, 2014.
ITU-T Recommendation G.9807.1. 10-Gigabit-Capable Symmetric Passive Optical Network (XGS-PON). Geneva:
International Telecommunication Union, 2023.
Villa G., Tipantuña C., Guamán D.S., Arévalo G.V., Arguero B. Machine Learning Techniques in Optical Networks: A
Systematic Mapping Study // IEEE Access. 2023. Vol. 11. P. 98714–98750.
Liem A.T., Hwang I.S., Nikoukar A. Enhancing Tactile Internet Reliability: AI-Driven Resilience in NG-EPON Networks
// Photonics. 2024. Vol. 11, No. 10.
Hatem J.A. va boshqalar. Deep Learning-Based Dynamic Bandwidth Allocation for Passive Optical Networks // IEEE
Access. 2019.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.