BIOLOGIK AKTIVLARNI HAQQONIY QIYMATDA BAHOLASHNING KO‘P OMILLI MODELI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21294953Keywords:
biologik aktivlar, haqqoniy qiymat, ko‘p omilli model, biologik transformatsiya, baholash, moliyaviy hisobot, qishloq xo‘jaligi, MHXS (IAS 41), integral koeffitsiyent.Abstract
Maqolada biologik aktivlarni haqqoniy qiymatda baholashning nazariy va amaliy muammolari tadqiq etilgan.
Amaldagi an’anaviy baholash asosan faol bozor narxlariga tayanib, biologik transformatsiya, mahsuldorlik va kutilayotgan
iqtisodiy manfaatlarni yetarlicha hisobga olmaydi. Muammoni hal etish maqsadida bozor narxlari, biologik transformatsiya
darajasi, mahsuldorlik ko‘rsatkichlari va kutilayotgan iqtisodiy manfaatlarni integratsiyalashtiruvchi ko‘p omilli baholash
modeli ishlab chiqilgan. Model tegishli integral tuzatish koeffitsiyenti orqali biologik aktivning haqqoniy qiymatini aniqlaydi.
Tadqiqot natijalari qishloq xo‘jaligi korxonalarida moliyaviy hisobot ma’lumotlarining ishonchliligi, shaffofligi va investitsion
jozibadorligini oshirishga xizmat qiladi.
References
Argilés, J.M., Garcia-Blandon, J. and Monllau, T. (2011) ‘Fair value versus historical cost-based valuation for
biological assets: predictability of financial information’, Revista de Contabilidad – Spanish Accounting Review, 14(2), pp.
–113.
Argilés-Bosch, J.M., Miarons, M., Garcia-Blandon, J., Benavente, C. and Ravenda, D. (2018) ‘Usefulness of fair
valuation of biological assets for cash flow prediction’, Spanish Journal of Finance and Accounting, 47(2), pp. 157–180.
Boltayev, A.S. (2022) Qishloq xoʻjaligi korxonalarida biologik aktivlar hisobi va auditini takomillashtirish. Iqtisodiyot
fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. Toshkent: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
Elad, C. and Herbohn, K. (2011) Implementing fair value accounting in the agricultural sector. Edinburgh: The
Institute of Chartered Accountants of Scotland.
Gonçalves, R. and Lopes, P. (2014) ‘Firm-specific determinants of agricultural financial reporting’, Procedia – Social
and Behavioral Sciences, 110, pp. 470–481.
Gonçalves, R., Lopes, P. and Craig, R. (2017) ‘Value relevance of biological assets under IFRS’, Journal of
International Accounting, Auditing and Taxation, 29, pp. 118–126.
Muxametov, A. va boshq. (2024) ‘Qayta ijaraga olish uchun asosiy vositalarni sotish hisobi’, Iqtisodiy taraqqiyot va
tahlil, 2(2), 182–191-b.
Rizayev, N.K. (2021) Buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari. Toshkent: «Iqtisod-moliya».
Sedláček, J. (2010) ‘The methods of valuation in agricultural accounting’, Agricultural Economics – Czech, 56(2),
pp. 59–66.
Tashnazarov, S.N. (2023) Moliyaviy buxgalteriya hisobi. Samarqand: Samarqand iqtisodiyot va servis instituti.
Алборов, Р.А., Концевая, С.М. (2020) ‘Проблемы учёта биологических активов и результатов их
биотрансформации в сельском хозяйстве’, Международный бухгалтерский учёт, 23(4), с. 388–401.
Круглик, З.И. (2019) Учёт и аудит биологических активов в сельскохозяйственных организациях. Краснодар:
КубГАУ.
Buxgalteriya hisobining xalqaro standarti (IAS 41) «Qishloq xoʻjaligi» (2001). London: Buxgalteriya hisobining
xalqaro standartlari kengashi (IASB).
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-fevraldagi PQ-4611-son «Moliyaviy hisobotning xalqaro
standartlariga oʻtish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida»gi qarori. Milliy qonunchilik maʼlumotlar bazasi,
02.2020, 07/20/4611/0203-son.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-sentabrdagi PQ-282-son «Moliyaviy hisob tizimini xalqaro
talab va standartlarga muvofiq takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi qarori. Milliy qonunchilik maʼlumotlar bazasi,
-yil.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.