OLIY TA’LIM MUASSASALARINI MOLIYALASHTIRISH: DAVLAT VA NODAVLAT OTM LARNING QIYOSIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21008867Keywords:
oliy taʼlimni moliyalashtirish, davlat OTMi, nodavlat OTMi, cost-sharing, performance-based funding, byudjet, davlat granti, iqtisodiy mustaqillikAbstract
Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasidagi oliy taʼlim muassasalarini moliyalashtirish tizimi qiyosiy tahlil
qilinadi; davlat va nodavlat OTMlarining moliyaviy mexanizmlari, byudjet manbalari, davlat granti tizimi hamda iqtisodiy
mustaqillik darajalari oʻrganiladi. Tadqiqot xarajatlarni taqsimlash (cost-sharing) nazariyasi va unumdorlikka asoslangan
moliyalashtirish (performance-based funding) konsepsiyalariga tayanadi. Qiyosiy tahlil davlat tizimi barqarorlik va keng
ijtimoiy qamrovni taʼminlasa-da, innovatsion moslashuvchanlikda cheklanganini, nodavlat tizimi esa moslashuvchanlik
va xalqaro hamkorlikda ustun boʻlib, ijtimoiy tabaqalanish xavfini keltirib chiqarishini koʻrsatadi. Maqolada cost-sharing
tamoyillari va performance-based funding mexanizmlarini uygʻunlashtiruvchi aralash moliyalashtirish modeli Oʻzbekiston
uchun eng samarali yondashuv sifatida asoslanadi hamda amaliy tavsiyalar ilgari suriladi.
References
Ashirbekova, D. A., & Nurmukhanova, G. Z. (2022). Financing higher education in the context of new challenges.
Bulletin of «Turan» University, (1), 297–305. https://doi.org/10.46914/1562-2959-2022-1-1-297-305
Dougherty, K. J., & Natow, R. S. (2020). Performance-based funding for higher education: How well does neoliberal
theory capture neoliberal practice? Higher Education, 80(3), 457–478. https://doi.org/10.1007/s10734-019-00491-4
Ehteshamnejad, F. (2023). Global perspectives on financing higher education: A comparative analysis. International
Journal of Innovation Management and Organizational Behavior, 3(2), 42–50.
Johnstone, D. B. (2004). The economics and politics of cost sharing in higher education: Comparative perspectives.
Economics of Education Review, 23(4), 403–410. https://doi.org/10.1016/j.econedurev.2003.09.004
Johnstone, D. B., & Marcucci, P. N. (2010). Financing higher education worldwide: Who pays? Who should pay? Johns
Hopkins University Press.
OECD. (2024). The financial sustainability of higher education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/f544ccfe-en
Oketch, M. (2023). Private higher education institutions and entrepreneurial universities. In N. V. Varghese & J.
Panigrahi (Eds.), Financing of Higher Education. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-19-7391-8_9
Ortagus, J. C., Kelchen, R., Rosinger, K., & Voorhees, N. (2020). Performance-based funding in American higher
education: A systematic synthesis of the intended and unintended consequences. Educational Evaluation and Policy
Analysis, 42(4), 520–550. https://doi.org/10.3102/0162373720953128
Rosinger, K., Ortagus, J., Kelchen, R., & Choi, J. (2023). The impact of performance funding policy design
on college access and selectivity. Educational Evaluation and Policy Analysis, 45(4), 655–681. https://doi.
org/10.3102/01623737221147905
Trow, M. (2006). Reflections on the transition from elite to mass to universal access: Forms and phases of higher
education in modern societies since WWII. In J. J. F. Forest & P. G. Altbach (Eds.), International Handbook of Higher
Education (pp. 243–280). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-4012-2_13
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi. (2023). Oliy taʼlim tizimi rivojlanishining 2023-yil
yakunlari boʻyicha hisobot. Toshkent.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.