FERMER XO’JALIKLARIDA YER-SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR TAHLILI

FERMER XO’JALIKLARIDA YER-SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR TAHLILI

Authors

  • Gulrux Jumayeva

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20938042

Keywords:

yer-suv resurslari, samaradorlik, fermer xo‘jaligi, regressiya tahlili, suv tejovchi texnologiyalar, bonitet balli, irrigatsiya, agrar iqtisodiyot.

Abstract

Ushbu maqolada fermer xo‘jaliklarida yer-suv resurslaridan foydalanish samaradorligiga ta’sir etuvchi
asosiy omillar iqtisodiy-statistik usullar asosida tahlil qilindi. Tadqiqotda ko‘p omilli regressiya tahlili yordamida sug‘oriladigan
yer maydoni, suv sarfi, yerning bonitet balli, o‘g‘it bilan ta’minlanganlik, asosiy fondlar qiymati hamda suv tejovchi texnologiyalarni
qo‘llash darajasining samaradorlikka ta’siri baholandi. Natijalar suv tejovchi texnologiyalarni joriy etish va yer
sifatini yaxshilash yer-suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirishning eng muhim omillari ekanligini ko‘rsatdi.
Shuningdek, suv sarfining me’yoridan ortishi samaradorlikni pasaytirishi mumkinligi aniqlandi. Tadqiqot natijalari fermer
xo‘jaliklarida resurslardan oqilona foydalanish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi

Author Biography

Gulrux Jumayeva

Qarshi davlat texnika universiteti, i.f.n., professor


References

Farrell, M. J. (1957). The Measurement of Productive Efficiency. Journal of the Royal Statistical Society: Series A

(General), 120(3), 253–290. DOI:

Coelli, T. J., Rao, D. S. P., O’Donnell, C. J., & Battese, G. E. (2005). An Introduction to Efficiency and Productivity

Analysis (2nd ed.). Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/b136381

Molden, D. (Ed.). (2007). Water for Food, Water for Life: A Comprehensive Assessment of Water Management in

Agriculture. Earthscan & International Water Management Institute (IWMI). https://www.iwmi.cgiar.org/assessment/

Rosegrant, M. W., Cai, X., & Cline, S. A. (2002). World Water and Food to 2025: Dealing with Scarcity. International

Food Policy Research Institute. https://www.ifpri.org/publication/world-water-and-food-2025

Lal, R. (2015). Restoring Soil Quality to Mitigate Soil Degradation. Sustainability, 7(5), 5875–5895. https://doi.

org/10.3390/su7055875

Pretty, J. (2008). Agricultural Sustainability: Concepts, Principles and Evidence. Philosophical Transactions of the

Royal Society B, 363(1491), 447–465. https://doi.org/10.1098/rstb.2007.2163

Charnes, A., Cooper, W. W., & Rhodes, E. (1978). Measuring the Efficiency of Decision Making Units. European

Journal of Operational Research, 2(6), 429–444. https://doi.org/10.1016/0377-2217(78)90138-8

Aigner, D., Lovell, C. A. K., & Schmidt, P. (1977). Formulation and Estimation of Stochastic Frontier Production Function

Models. Journal of Econometrics, 6(1), 21–37 .https://doi.org/10.1016/0304-4076(77)90052-5

Battese, G. E., & Coelli, T. J. (1995). A Model for Technical Inefficiency Effects in a Stochastic Frontier Production

Function. Empirical Economics, 20(2), 325–332. https://doi.org/10.1007/BF01205442

Seckler, D., Molden, D., & Barker, R. (1999). Water Scarcity in the Twenty-First Century. International Journal of Water

Resources Development, 15(1–2), 29–42. https://doi.org/10.1080/07900629948916

FAO. (2023). The State of the World’s Land and Water Resources for Food and Agriculture (SOLAW). https://www.

fao.org/land-water

World Bank. (2023). Water in Agriculture. https://www.worldbank.org/en/topic/water-in-agriculture

United Nations. (2024). World Water Development Report. https://www.unesco.org/reports/wwdr

International Water Management Institute (IWMI). (2023). Water Productivity Research. https://www.iwmi.cgiar.org

O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi. Qishloq xo‘jaligi statistik ma’lumotlari. https://gov.uz/oz/agriculture

O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi. Suv resurslaridan foydalanish bo‘yicha rasmiy ma’lumotlar. https://suv.

uz

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Qishloq xo‘jaligi statistik to‘plamlari. https://stat.uz

FAO AQUASTAT Database. Global Water and Irrigation Statistics. https://www.fao.org/aquastat

Downloads

Published

2026-06-01
Loading...