O‘ZBEKISTONDA KO‘P POG‘ONALI PENSIYA TIZIMIGA O‘TISHNING EKONOMETRIK TAHLILI VA MOLIYAVIY BARQARORLIK MODELLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20476388Keywords:
ko‘p pog‘onali pensiya tizimi, ekonometrik tahlil, moliyaviy barqarorlik, ijtimoiy himoya, pensiya islohoti, VAR modeli, OLG modeli, demografik omillar.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda ko‘p pog‘onali pensiya tizimiga o‘tish jarayoni ekonometrik modellar asosida
tahlil qilinib, uning moliyaviy barqarorlikka ta’siri baholangan. Tadqiqotda OLG (Overlapping Generations) modeli
hamda VAR (Vector Autoregression) usullaridan foydalanilib, pensiya tizimini isloh qilishning uzoq muddatli iqtisodiy
samaralari va moliyaviy xavflari o‘rganilgan. Shuningdek, demografik o‘zgarishlar, pensiya xarajatlari dinamikasi hamda
ijtimoiy himoya tizimining barqarorligini ta’minlash bilan bog‘liq muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-
amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning 2025-yil 2-iyundagi PF–91-sonli “Ish haqi, pensiyalar,
stipendiyalar va nafaqalar miqdorini oshirish to‘g‘risida”gi farmoni.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning 28-noyabr kuni byurokratiyani bartaraf etishga bag‘ishlangan xalqaro forumdagi
nutqi.
Abdug‘aniyev, A., & Jo‘rayev, X. Ijtimoiy ta’minot va pensiya tizimi iqtisodiyoti. — Toshkent: Iqtisodiyot, 2021.
Karimov, N., & Qodirov, D. O‘zbekistonda pensiya tizimini isloh qilishning dolzarb masalalari // Iqtisodiyot va innovatsion
texnologiyalar, 2022, №4.
World Bank. (2022). Pension Systems in Central Asia: Reforms and Sustainability. Washington, DC.
IMF. (2023). Uzbekistan: Selected Issues – Pension Reform. IMF Country Report No. 23/145.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. (2024). Pensiya tizimi islohotlari bo‘yicha hisobot.
Diamond, P. (2011). “Reforming Pensions: Principles and Policies for Multi-Pillar Systems”. Journal of Pension
Economics and Finance.
O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlari (stat.uz).
Auerbach, A., & Kotlikoff, L. (2020). Dynamic Fiscal Policy with Overlapping Generations: OLG Models in Pension
Analysis.
Holzmann, R., & Hinz, R. (2005). Old-Age Income Support in the 21st Century: An International Perspective on Pension
Systems and Reform. World Bank.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.