O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARI SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA ZAMONAVIY HISOBLASH TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20345664Keywords:
tijorat banki, samaradorlik, prognoz-2030, sun’iy intellekt, blokcheyn, bulutli hisoblashlar, raqamli transformatsiya, iqtisodiy o’sish.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston tijorat banklarining faoliyat samaradorligini oshirishda zamonaviy hisoblash
texnologiyalari, xususan, sun’iy intellekt, blokcheyn va bulutli hisoblashlarning o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqot 2018-2024-
yillar oralig’idagi statistik ma’lumotlarga tayanib, bank tizimidagi raqamli transformatsiya jarayonlarini baholaydi. Maqolada
banklar samaradorligini o‘lchashda ROA, ROE va operatsion xarajatlar koeffitsiyenti (CIR) kabi ko‘rsatkichlardan foydalanilgan.
Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, raqamli texnologiyalarni joriy etgan banklar an’anaviy banklarga nisbatan 15-20%
yuqori operatsion samaradorlikka ega. Tadqiqot doirasida 2030-yilgacha bo‘lgan rivojlanish prognozlari ishlab chiqilgan
bo‘lib, unda bank aktivlarining raqamli kanallar orqali boshqarilishi 85% ga yetishi va inson omili bilan bog’liq xatolar 40%
ga kamayishi kutilmoqda. Shuningdek, maqolada kiberxavfsizlik va ma’lumotlar tahlili (Big Data) bo‘yicha takliflar berilgan
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 16.02.2026-yildagi PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining
-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga
olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://www.lex.uz/uz/docs/-8050769
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-sonli “2020-2025 yillarga
mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. https://
lex.uz/docs/-4811025
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2023-yil yakunlari bo‘yicha yillik hisoboti. Toshkent, 2024.
Abdullaev Sh. Tijorat banklari samaradorligini oshirish yo‘llari. – T.: Moliya, 2021. – 210 b.
Karimov B. Bank tizimida raqamli transformatsiya. – T.: Iqtisod-Moliya, 2022. – 185 b.
Mishkin F.S. The Economics of Money, Banking and Financial Markets. – 12th edition. – Pearson, 2019.
Rajan R.G. Fault Lines: How Hidden Fractures Still Threaten the World Economy. – Princeton University
Press, 2020.
KPMG Report 2024: The Intelligent Bank - Artificial Intelligence in Banking Sector.
World Bank. Global Findex Database 2023: Financial Inclusion, Digital Payments, and Resilience.
Shirinova Sh. Raqamli iqtisodiyotda bank innovatsiyalarini joriy etish metodologiyasi. – T.: TDIU, 2024.
– 150 b.
Bankers.uz nashri. ‘2024-yilda O’zbekiston banklari qancha foyda ko’rdi?’ tahliliy maqolasi.
IMF Country Report. ‘Uzbekistan: Financial Sector Stability Review’. – Washington D.C., 2023.
Gibson R. Digital transformation in financial systems: Integrating AI and governance. – Oxford
University Press, 2020.
TBC Uzbekistan Success Case Study: AI in Debt Collection, 2025.
Lex.uz – O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.