XO‘JALIK YURITUVCHI SUBYEKTLARDA PUL MABLAG‘LARI HISOBINI MHHS ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH: USLUBIY VA AMALIY YONDASHUVLAR

XO‘JALIK YURITUVCHI SUBYEKTLARDA PUL MABLAG‘LARI HISOBINI MHHS ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH: USLUBIY VA AMALIY YONDASHUVLAR

Authors

  • Dilshodbek Umurzakov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20259693

Keywords:

moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHHS), 7-sonli MHHS (IAS 7), pul mablag‘lari hisobi, pul oqimlari, pul ekvivalentlari, operatsion faoliyat, investitsion faoliyat, moliyaviy faoliyat, bilvosita usul, likvidlilik, moliyaviy barqarorlik, ERP tizimlari, raqamli transformatsiya, korporativ shaffoflik, investitsion jozibadorlik, cash-flow monitoring.

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada milliy buxgalteriya hisobi tizimidan moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga
(MHXS) o‘tish sharoitida korxonalarning pul mablag‘lari va ularning ekvivalentlarini boshqarish hamda hisobga olish masalalari
tizimli ravishda yoritilgan. Tadqiqot jarayonida 7-sonli MHXS (IAS 7) standarti talablari asosida pul oqimlarini operatsion,
investitsion va moliyaviy faoliyat turlari bo‘yicha tasniflashning nozik jihatlari, xususan, asosiy vositalar ijarasi va
qimmatli qog‘ozlar bilan bog‘liq murakkab operatsiyalarning o‘ziga xos xususiyatlari chuqur tahlil qilingan.
Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning amaldagi hisob tizimida uchrayotgan metodologik muammolar va kamchiliklarni bartaraf
etish, hisobotlarning shaffofligini ta’minlash hamda korxonalarning investitsion jozibadorligini oshirishga qaratilgan ilmiy
asoslangan amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqolada pul oqimlarini bilvosita usulda baholash va raqamli texnologiyalarni
joriy etish orqali moliyaviy barqarorlikni ta’minlash strategiyalari alohida ko‘rsatib o‘tilgan bo‘lib, ushbu takliflar
korxona boshqaruvi samaradorligini oshirish va global bozorda raqobatbardoshlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb
etadi.

Author Biography

Dilshodbek Umurzakov

Namangan davlat texnika universiteti
Buxgalteriya hisobi kafedrasi dotsenti

References

International Accounting Standards Board (IASB). Conceptual Framework for Financial Reporting. – 2018.

International Accounting Standards Board (IASB). IAS 7 – Statement of Cash Flows. – 2023 version.

Van Horne, J.C. Financial Management and Policy. 12th ed. – New Jersey: Prentice Hall, 2002. – 688 p.

Blank, I.A. Upravlenie denezhnymi potokami. – Kiev: Nika-Centr, 2007. – 752 s.

Van Horne, J.C., Wachowicz, J.M. Fundamentals of Financial Management. – Harlow: Pearson Education, 2022. –

p.

Blank, I.A. Upravlenie denezhnymi potokami. – Kiev: Nika-Centr, 2021. – 736 s.

Jensen, M.C., Meckling, W.H. (1976). Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure.

Journal of Financial Economics, 3, 305–360.

Laudon, K.C., Laudon, J.P. Management Information Systems: Managing the Digital Firm. – New York: Pearson, 2023.

– 669 p.

Сирожиддинов, И.К., Исомухамедов, А.Б. (2022). Развитие экспортной направленности сельскохозяйственного

производства.

Isomuhamedov, A. (2023). Organization of accounting in structures of a small business in the construction field.

International Journal of Research in Commerce, IT, Engineering and Social Sciences, 17(12), 27–32.

Boxodir o‘g‘li, I.A. (2025). Organization of accounting for expenses and income in small businesses. Central Asian

Journal of Innovations on Tourism Management and Finance, 6(3), 1053–1059.

Boxodir o‘g‘li, I.A. (2025, December). XaraJatlar va daromadlar hisobi tizimini takomillashtirish yo‘nalishlari. In Partner

conferences of the International Scientific Journal Research Focus (Vol. 1, No. 1, pp. 990–992).

Boxodir o‘g‘li, I.A. (2023). Accounting and analysis of costs as a basis of budgeting. Asia Pacific Journal of Marketing

& Management Review, 12(04), 9–12.

Abdulazizovich, X.U.B., Murodillayevich, N.J. (2026). O‘zbekistonda mahalliy budjet daromadlari shakllanishining

amaldagi holati tahlili. American Journal of Business Management, 4(3), 43–51.

Xolmirzayev, U.B. (2023). Bilimlar iqtisodiyoti va fan sohasi tushunchalari tizimining xususiyatlari. Green Economy and

Development, 1(11), 664441.

Isomukhamedov, A., et al. (2025). Using AI enterprise expenses prediction and budgeting mechanisms. Reliability:

Theory & Applications, 20(SI 10(88)), 365–371.

Abdulazizovich, X.U.B. (2025). Innovatsion faoliyatning moliyaviy ta’minotini kuchaytirish zarurligi va omillari tahlili.

Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting, 5(03), 142–146.

Sobirjon o‘g‘li, J.E., Abdulazizovich, X.U.B. (2019). Profits of housekeeping and its development. Asian Journal of

Multidimensional Research, 8(4), 419–423.

Abdulazizovich, X.U.B. (2025). Innovatsion faoliyatning moliyaviy ta’minotini kuchaytirish zarurligi va omillari tahlili.

Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting, 5(03), 142–146. (takroriy yozuv)

Abdulazizovich, K.U. (2023). Positive aspects of the cash method in small enterprises under unusual circumstances.

Asia Pacific Journal of Marketing & Management Review, 12(11), 38–47.

Xolmirzayev, U.B., Ubaydullayev, T. O‘zbekiston Respublikasida davlat-xususiy sheriklik sohasida me’yoriy-huquqiy

bazani ishlab chiqish. Green Economy and Development, 3(10), 667114.

Downloads

Published

2026-05-01
Loading...