TADBIRKORLIK FAOLIYATIDA SUBYEKTIV RISKNI SHAKLLANTIRUVCHI KOGNITIV OMILLAR VA ULARNI BOSHQARISH MEXANIZMLARI

TADBIRKORLIK FAOLIYATIDA SUBYEKTIV RISKNI SHAKLLANTIRUVCHI KOGNITIV OMILLAR VA ULARNI BOSHQARISH MEXANIZMLARI

Authors

  • Abduxamid Bektemirov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19516910

Keywords:

subyektiv risk, kognitiv omillar, heuristika, biaslar, qaror qabul qilish, tavakkalchilik, behavioral economics, risk menejment, tadbirkorlik, noaniqlik.

Abstract

Mazkur maqolada tadbirkorlik faoliyatida subyektiv riskning shakllanishida muhim rol o‘ynaydigan kognitiv
omillar tizimli ravishda tahlil qilinadi. Xususan, qaror qabul qilish jarayonida inson ongiga xos bo‘lgan kognitiv xatoliklar
(biaslar), “heuristik” yondashuvlar va psixologik predispozitsiyalar subyektiv riskni shakllantiruvchi asosiy determinantlar
sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda subyektiv riskni obyektiv riskdan farqlovchi jihatlar ochib beriladi hamda ularni
boshqarishning institutsional, metodologik va xulq-atvorga asoslangan mexanizmlari ishlab chiqiladi. Natijada, tadbirkorlik
subyektlari uchun kognitiv jihatdan asoslangan risk boshqaruvi modeli taklif etiladi.

Author Biography

Abduxamid Bektemirov

Sharof Rashidov nomidagi
Samarqand davlat universiteti dotsenti,
iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori

References

Kahneman D., Tversky A. Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk // Econometrica. – 1979. – Vol. 47. – P.

–291.

Kahneman D. Thinking, Fast and Slow. – New York: Farrar, Straus and Giroux, 2011.

Simon H. Administrative Behavior. – New York: Free Press, 1947.

Thaler R. Misbehaving: The Making of Behavioral Economics. – New York: W.W. Norton, 2015.

ISO 31000:2018 Risk Management – Guidelines. – Geneva: ISO, 2018.

International Organization for Standardization. ISO 31000:2018 Risk Management – Guidelines. – Geneva: ISO,

– 16 p.

M.H.Bazerman, Moore D.A. Judgment in Managerial Decision Making. – 8th ed. – New York: Wiley, 2013. – 240 p.

R.S.Nickerson. Confirmation Bias: A Ubiquitous Phenomenon in Many Guises // Review of General Psychology. –

– Vol. 2, No. 2. – P. 175–220.

L.W.Busenitz, J.B.Barney. Differences Between Entrepreneurs and Managers in Large Organizations: Biases and

Heuristics in Strategic Decision-Making // Journal of Business Venturing. – 1997. – Vol. 12, No. 1. – P. 9–30.

Lovallo D., Kahneman D. Delusions of Success: How Optimism Undermines Executives’ Decisions // Harvard Business

Review. – 2003. – Vol. 81, No. 7. – P. 56–63.

Camerer C.F., Loewenstein G., Rabin M. (eds.). Advances in Behavioral Economics. – Princeton: Princeton University

Press, 2004. – 744 p.

Gigerenzer G., Todd P.M. Simple Heuristics That Make Us Smart. – Oxford: Oxford University Press, 1999. – 416 p.

Kahneman D., Lovallo D., Sibony O. Before You Make That Big Decision… // Harvard Business Review. – 2011. – Vol.

, No. 6. – P. 50–60.

Shefrin H. Behavioral Risk Management: Managing the Psychology That Drives Decisions and Influences Operational

Risk. – New York: Palgrave Macmillan, 2016. – 832 p.

Slovic P. Perception of Risk // Science. – 1987. – Vol. 236, No. 4799. – P. 280–285.

Tversky A., Kahneman D. Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases // Science. – 1974. – Vol. 185, No.

– P. 1124–1131.

Downloads

Published

2026-04-01
Loading...