XXI ASRDA ASALARICHILIK XO‘JALIKLARINING SAMARADORLIK KO‘RSATKICHLARI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23765896

Abstract

Asalarichilik qishloq xo‘jaligining muhim tarmoqlaridan biri bo‘lib, mahsulot yetishtirish va ekinlarni changlatish orqali hosildorlikni oshirish hisobiga ko‘plab sohalarda muhim ahamiyatga ega. O‘zbekistonda 2017-yilda qabul qilingan PQ-3327-son qaror bilan asalarichilik tarmog‘ini rivojlantirishga qaratilgan tashkiliy chora-tadbirlar belgilangan [1]. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, 2016–2021-yillarda asalari oilalari soni 565,2 mingdan 1 100,1 minggacha, asal yetishtirish 12 069 tonnadan 25 076 tonnagacha, asalarichilik subyektlari soni 11 989 tadan 19 000 tagacha oshgan [4]. Bir subyektga to‘g‘ri keladigan asalari oilalari soni taxminan 47 tadan 58 tagacha o‘sgan, bir asalari oilasiga to‘g‘ri keladigan asal miqdori esa yiliga taxminan 21–24 kg bo‘lgan [4].

Keywords

asalarichilik xo‘jaliklari, iqtisodiy samaradorlik, asalari oilalari, mehnat unumdorligi, boshqaruv samaradorligi, ishlab chiqarish xarajatlari, raqamli monitoring, IoT texnologiyalari

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 16-oktabrdagi PQ-3327-son «Respublikamizda asalarichilik tarmog‘ini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori. https://lex.uz/uz/docs/-3380814

Alleri M., Amoroso S., Catania P., Lo Verde G., Orlando S., Ragusa E., Sinacori M., Vallone M., Vella A. (2023). Recent developments on precision beekeeping: A systematic literature review. Journal of Agriculture and Food Research, 14, 100726. https://doi.org/10.1016/j.jafr.2023.100726

Aşkan E. (2023). Increasing Honey Production Effectiveness in Erzincan and Van Provinces. Sustainability, 15(9), 7524. https://doi.org/10.3390/su15097524

Brovarskyi V.D., Suyarkulov Sh.R. (2021). Asalarilarni ko‘paytirish va parvarishlash. Darslik. Toshkent: Baktria Press. 432 b.

Djurabaev O.D., Rashidov J.Kh. (2021). The main directions of effective management and development of the beekeeping industry. E3S Web of Conferences, 282, 02002. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202128202002

Ehmke M.D., Jones-Ritten C., Patalee B., Bekkerman A., Curtis K., Ehmke C. (2017). How sweet are beekeeper returns from almond pollination and honey production? Proceedings of the 21st International Farm Management Congress. Edinburgh, Scotland, 2–7 July 2017.

Karmańska A., Ziemba E.W., Maruszewska E.W., Jarka S. (2025). Socio-Demographic Factors Influencing Adoption of Digital Technologies in Beekeeping. Journal of Apicultural Science, 69(1), 29–41. https://doi.org/10.2478/jas-2025-

Komlatsky G.V. (2026). Digital Transformation in Russian Beekeeping. In: Robotics in Agriculture. Smart Innovation, Systems and Technologies, Vol. 453. Springer, pp. 201–210. https://doi.org/10.1007/978-3-032-07171-2_17

Sert D., Demircan V. (2018). Economic Analysis of Beekeeping Farms: A Case Study of Isparta Province in Turkey. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, 18(2), 397–402.

Суяркулов Ш.Р., Маннапов А.Г. (2022). Увеличение урожайности плодовых деревьев после опыления пчелами в Узбекистане. Пчеловодство, № 5. https://beejournal.ru/annotatsii/uvelichenie-urozhajnosti-plodovykh-derevevposle-opyleniya-pchelami-v-uzbekistane

Yıldız A.K., Ayyıldız M., Ayyıldız B., Arslan S. (2022). Technical and Socio-Economic Beekeeping Enterprises of Yozgat Province Investigation of Status. Turkish Journal of Agriculture – Food Science and Technology, 10(5), 846–852.

Залилова З.А., Маннапова Р.А. (2016). Контроль производства продукции пчеловодства. Фундаментальные исследования, № 5-1, 131–135. https://www.fundamental-research.ru/article/view?id=40262

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali Belarus-O'zbekiston Konferensiya