TO‘QIMACHILIK SANOATI KORXONALARIDA BIZNES-BOSHQARUV MODELLARINI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23646238Abstract
Mazkur maqolada to‘qimachilik sanoati korxonalarida biznes-boshqaruv modellarini shakllantirishda tashkiliy tuzilma, ishlab chiqarish oqimi, buyurtmalar portfeli va resurslarni muvofiqlashtirish masalalari tadqiq etilgan. Boshqaruvning vaziyatli, resursga asoslangan, dinamik qobiliyatlar va jarayonli yondashuvlari tarmoqning texnologik xususiyatlari nuqtayi nazaridan qiyosiy tahlil qilingan. O‘zbekiston to‘qimachilik sanoatining 2025-yildagi eksport ko‘rsatkichlari boshqaruv qarorlarini bozor talabi va ishlab chiqarish zanjiri bilan uyg‘unlashtirish zarurati kontekstida sharhlangan. Tadqiqot natijasida boshqaruvni faqat tarkibiy bo‘linmalar kesimida emas, balki bozor-buyurtma, operatsion jarayon va resurs-mas’uliyat konturlari orqali tashkil etishni nazarda tutuvchi integrativ model taklif qilingan. Shuningdek, ushbu model uchun qarorlar mas’uliyati, axborot oqimi va natijadorlik ko‘rsatkichlarini o‘zaro bog‘lovchi uslubiy mezonlar ishlab chiqilgan. Taklif etilgan yondashuvlar nazariy-uslubiy xarakterga ega bo‘lib, ularning korxona darajasidagi iqtisodiy samaradorligini kelgusida empirik ma’lumotlar asosida baholash maqsadga muvofiq.Keywords
to‘qimachilik sanoati, biznes-boshqaruv modeli, jarayonli boshqaruv, dinamik qobiliyatlar, ishlab chiqarish oqimi, funksional integratsiya, moslashuvchanlik, buyurtmalar portfeli, samaradorlik mezonlari, raqamli boshqaruvReferences
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 12-yanvardagi PF-4-son “Mahalliy yengil sanoat korxonalarining xalqaro yetkazib berish zanjirlarida ishtirokini kengaytirish hamda tashqi bozorlarda o‘rnini mustahkamlashga qaratilgan chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni. (n.d.). Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi. 2025–2026-yillarda to‘qimachilik sanoati mahsulotlari eksport ko‘rsatkichlari. — 2026. — 30-yanvar. — URL: https://hukumat.uz/oz/adli/news/view/136514.
Lawrence, P. R., & Lorsch, J. W. (1967). Differentiation and integration in complex organizations. Administrative Science Quarterly, 12(1), 1–47. https://doi.org/10.2307/2391211
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7%3C509::AID-SMJ882%3E3.0.CO;2-Z
Porter, M. E. (1985). Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. Free Press.
Womack, J. P., & Jones, D. T. (1996). Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. Simon & Schuster.
Mason-Jones, R., Naylor, B., & Towill, D. R. (2000). Lean, agile or leagile? Matching your supply chain to the marketplace. International Journal of Production Research, 38(17), 4061–4070.
Christopher, M., & Towill, D. (2001). An integrated model for the design of agile supply chains. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 31(4), 235–246.
International Organization for Standardization. The Process Approach in ISO 9001:2015. — Geneva: ISO, 2015. — URL: https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/archive/pdf/en/iso9001_2015_process_approach.pdf.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1992). The balanced scorecard — measures that drive performance. Harvard Business Review, 70(1), 71–79.
OECD. OECD Due Diligence Guidance for Responsible Supply Chains in the Garment and Footwear Sector. — Paris: OECD Publishing, 2018. — 192 p. — DOI: https://doi.org/10.1787/9789264290587-en.
International Labour Organization. Safety and Health in Textiles, Clothing, Leather and Footwear: ILO Code of Practice. — Geneva: ILO, 2022. — URL: https://www.ilo.org/resource/safety-and-health-textiles-clothing-leather-andfootwear.
World Bank. World Development Report 2020: Trading for Development in the Age of Global Value Chains. — Washington, DC: World Bank, 2020. — URL: https://www.worldbank.org/en/publication/wdr2020.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

