TA’LIM TIZIMIDA SUN’IY INTELLEKT: INQILOBMI YOKI EVOLYUTSIYA?

Authors

  • Fazilat Esirgapovna Jomonqulova Samarqand iqtisodiyot va servis instituti “Axborot texnologiyalari” kafedrasi dotsenti
  • Sattorov Jo‘shqin o‘g‘li Alisher Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23645066

Abstract

Sun’iy intellektning ta’lim tizimiga ta’siri, adaptiv ta’lim va individual yondashuv imkoniyatlari, bilimlarni baholash mexanizmlaridagi o‘zgarishlar, akademik halollik hamda o‘qituvchi rolining transformatsiyasi tahlil qilinadi. O‘zbekistonda sun’iy intellektni 2030-yilgaca rivojlantirish strategiyasi va ta’lim sohasidagi raqamlashtirish tashabbuslari mahalliy ta’lim muhitining o‘ziga xos xususiyatlari bilan bog‘liq holda ko‘rib chiqiladi. Tahlil natijalariga ko‘ra, sun’iy intellekt ta’lim tizimida ham inqilobiy innovatsiya, ham uzluksiz pedagogik evolyutsiyani rag‘batlantiruvchi omil sifatida namoyon bo‘ladi. Uning samaradorligi texnologiyalardan foydalanıshning pedagogik maqsadlari, ularni ta’lim jarayoniga integratsiya qilish darajasi hamda axloqiy me’yorlarga rioya etilishiga bog‘liq ekani asoslanadi.

Keywords

sun’iy intellekt, raqamli pedagogika, adaptiv ta’lim, akademik halollik, plagiat, katta til modellari, bilimlarni baholash, O‘zbekiston ta’lim tizimi

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son qarori. Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida [Elektron resurs]. – LexUZ. – URL: https://lex.uz (murojaat sanasi: 19.10.2026).

Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for Generative AI in Education and Research. UNESCO.

Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. Center for Curriculum Redesign.

Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic Review of Research on Artificial Intelligence Applications in Higher Education – Where Are the Educators?. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16, 41239–019. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0

Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., et al. (2023). ChatGPT for Good? On Opportunities and Challenges of Large Language Models for Education. Learning and Individual Differences, 103.

Selwyn, N. (2019). Should Robots Replace Teachers? AI and the Future of Education. Polity Press.

Cotton, D. R. E., Cotton, P. A., & Shipway, J. R. (2024). Chatting and Cheating: Ensuring Academic Integrity in the Era of ChatGPT. Innovations in Education and Teaching International, 61(2), 228–239.

Liang, W., Yuksekgonul, M., Mao, Y., Wu, E., & Zou, J. (2023). GPT Detectors Are Biased Against Non-Native English Writers. Patterns, 4(7). https://doi.org/10.1016/j.patter.2023.100779

Madraximov, T. (2026). Methodology for Organizing Individual Learning Trajectories Based on Artificial Intelligence. Jamiyat va innovatsiyalar = Общество и инновации = Society and Innovations, 7(6), 171–178. https://doi.org/10.47689/2181-1415-vol7-iss6/S-pp171-178

Ilyasova, Z. K. (2026). Informatika ta’limida sun’iy intellekt texnologiyalarining metodologik asoslari. Ilim hám jámiyet, (1).

O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. “Fizika va astronomiya” yo‘nalishi bo‘yicha pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish dasturi. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi malaka oshirish markazi, 2025 [Elektron resurs]. – Gov.uz. – URL: https://gov.uz.

Ta’limda raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni tatbiq etish muammolari: respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – 2025 [Elektron resurs]. – Portfolio.afu.uz. – URL: https://portfolio.afu.uz.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Sarhisob: ta’limda zamonaviy arxitektura shakllanmoqda [Elektron resurs]. – 2026-yil 10-yanvar. – Gov.uz. – URL: https://gov.uz.

Downloads

Published

2026-10-01
Vol. 4 No. 10 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 10-son