GAZBETON BLOKLARIDA DARZ KETISH VA YORILISHNI MIKROTOLALAR (FIBRA) QO‘SHISH ORQALI KAMAYTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23620433Abstract
Mazkur maqolada gazbeton bloklarini ishlab chiqarish va ulardan foydalanish jarayonida yuzaga keladigan plastik hamda quritishdagi kirishish deformatsiyalari, mikroyoriqlarning shakllanishi va mo‘rt yemirilish xavfini kamaytirishda dispers armaturalashning imkoniyatlari tadqiq etilgan. Turli kelib chiqishga ega tolalar, jumladan, qayta ishlangan denim matosi chiqindilaridan olingan tolalar, qog‘oz sellyulozasi, polipropilen, bazalt va po‘lat tolalarining gazbetonning fizik-mexanik xususiyatlariga ta’siri mavjud eksperimental natijalar asosida qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot ma’lumotlariga ko‘ra, 3 mm uzunlikdagi denim tolalarini 1,25–1,50% miqdorda qo‘llash gazbetonning 28 kunlik siqilishdagi mustahkamligini tegishli nazorat namunasiga nisbatan 2,23–2,47 barobar oshirish imkonini bergan. Eng yuqori mustahkamlik ko‘rsatkichi 1,88 N/mm² ni tashkil etgan. Boshqa tarkibdagi, 2 mm uzunlikdagi denim tolasi bilan armaturalangan namunada issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsiyenti nazorat namunasiga nisbatan 18,7% ga kamaygan. Shuningdek, po‘lat tolali beton panellar yordamida mustahkamlangan gazbeton devorlarning yuk ko‘tarish qobiliyati va energiya yutish ko‘rsatkichlari yaxshilangani aniqlangan. Olingan natijalar tolalardan foydalanish gazbetonning fizik-mexanik xususiyatlarini yaxshilash, yoriqlar rivojlanishini cheklash va konstruksiyalarning foydalanishdagi barqarorligini oshirishning istiqbolli yo‘nalishlaridan biri ekanligini ko‘rsatadi.Keywords
gazbeton, dispers armaturalash, mikrotola, fibra, quritishdagi kirishish, darz ketish, yoriqlarni ko‘priklash, avtoklavsiz gazbeton, deformatsiyalanish, konstruktiv barqarorlikReferences
EN 680:2005. Determination of the Drying Shrinkage of Autoclaved Aerated Concrete. – Brussels: European Committee for Standardization (CEN), 2005. – URL: https://standards.iteh.ai/catalog/standards/cen/3ed61eb3-0c4f-446b-95a6-35415b9eaf5d/en-680-2005.
EN 771-4:2011+A1:2015. Specification for Masonry Units. Part 4: Autoclaved Aerated Concrete Masonry Units. – Brussels: European Committee for Standardization (CEN), 2015. – URL: https://www.evs.ee/en/evs-en-771-4-2011-a1-2015-consolidated.
EN 772-1:2011+A1:2015. Methods of Test for Masonry Units. Part 1: Determination of Compressive Strength. – Brussels: European Committee for Standardization (CEN), 2015. – URL: https://www.evs.ee/en/evs-en-772-1-2011-a1-2015-consolidated.
Adilxodjayev, A. I., & Narbayev, U. I. (2025). Ko‘pikbeton samaradorligini oshirishning mahalliy xomashyolar bilan tarkibini modifikatsiyalash asoslari. Me’morchilik va qurilish muammolari, (2).
Aydın İpekçi C., Köse N. N. Döngüsel Ekonomi Bağlamında Gazbetonun Sürdürülebilirliği. (2021). Kent Akademisi, 14(4), 1007–1021. https://doi.org/10.35674/kent.936338
Bonakdar, A., Babbitt, F., & Mobasher, B. (2013). Physical and Mechanical Characterization of Fiber-Reinforced Aerated Concrete (FRAC). Cement and Concrete Composites, 38, 82–91. https://doi.org/10.1016/j
Büyükkaragöz, A., Sevil, N., & Kopraman, Y. (2019). Gazbeton Malzemesinden Üretilmiş Duvarların Çelik Lifli Beton Panellerle Güçlendirilmesi: Deneysel Çalışma. Politeknik Dergisi, 22(2), 335–340.
Елистраткин, М. Ю., & Кожухова, М. И. (2018). Анализ факторов повышения прочности неавтоклавного газобетона. Строительные материалы и изделия, 1(1), 59–68. https://doi.org/10.34031/2618-7183-2018-1-1-59-68
Güçlüer, K., Ünal, O., & Demir, İ. (2014). Buhar Kürlü Gazbetonun Mekanik ve Fiziksel Özelliklerine Puzolan Katkısının Etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(1), 1–6.
Gündüz, L., & Kalkan, Ş. O. (2022). Alaçatı-Alaepietra Taşının Otoklavsız Gazbeton Üretiminde Değerlendirilebilirliği Üzerine Bir Analiz. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27(3), 467–488. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1095319
Holt, E., & Leivo, M. (2004). Cracking Risks Associated with Early Age Shrinkage. Cement and Concrete Composites, 26(5), 521–530. https://doi.org/10.1016/S0958-9465(03)00068-4
Калугин, И. Г. (2011). Пенобетоны дисперсно-армированные базальтовым волокном: дис. ... канд. техн. наук: 05.23.05. дис. ... канд. техн. наук: 05.23.05.
Kızılkaya, N. (2020). Eren Sarıcı D. Alüminyum Tozu ve Su Oranının Gaz Betonun Fizikomekanik Özelliklerine Etkisinin İncelenmesi. International Battalgazi Scientific Studies Congress-V, 28–37.
Mobasher, B., & Li, C. Y. (1996). Mechanical Properties of Hybrid Cement-Based Composites. ACI Materials Journal, 93(3), 284–292.
Narayanan, N., & Ramamurthy, K. (2000). Structure and Properties of Aerated Concrete: A Review. Cement and Concrete Composites, 22(5), 321–329. https://doi.org/10.1016/S0958-9465(00)00016-0
Özcan, Ş. P., & Gündüz, L. (2021). Otoklavsız Gazbeton Kâgir Blok Elemanlarının Üretiminde Endüstriyel Atık Liflerin Kullanımı Üzerine Teknik Bir Analiz. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (24), 202–212.
Qosimov, E. (2004). Qurilish ashyolari: darslik. Mehnat.
Стешенко, А. Б. (2015). Модифицированный теплоизоляционный пенобетон с пониженной усадкой: автореф. дис. ... канд. техн. наук: 05.23.05.
Usmonov, F. B., & Bahodirov, M. B. (2026). Ko‘pikbeton aralashmasida ko‘pik hosil qiluvchi modda konsentratsiyasi va suvsement nisbatining zichlik ko‘rsatkichlariga ta’sirini tadqiq etish. Elektron konferensiya materiallari.
Uysal, M., Gündoğdu, B. C., & Sümer, M. (2012). Gazbetonun Kuruma Rötresine Bağlayıcı Malzeme Miktarı Değişiminin Etkisi. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(4), 303–308.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
