DAVLAT VA XUSUSIY BANKLAR AKSIYALARINING DAROMADLILIGI, RISKI VA BOZOR BAHOSI

Authors

  • Suxrobiddin Ismoilovich Abdullayev Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining mustaqil tadqiqotchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23572531

Abstract

Maqolada «Toshkent» RFB kotirovkalash varag‘idagi to‘rtta bank — SQB, «Aloqabank», «Hamkorbank» va «Ipak Yo‘li» oddiy aksiyalarining investitsion sifati 2023-yil boshidan 2026-yilning uchinchi choragi oxirigacha bo‘lgan davr uchun haftalik ma’lumotlar asosida baholangan. Tahlil davri ikki qismga — 2023–2025-yillar va 2026-yilning to‘qqiz oyiga bo‘lib o‘rganildi. Birinchi davrda davlat banklarining aksiyalari uch yilda atigi 4,8 va 12,8 foiz daromad keltirgani, sharp koeffitsiyenti nolga yaqin yoki manfiy bo‘lgani, xususiy banklar aksiyalari esa 191–229 foiz daromad bergani aniqlandi. Davlat banklari aksiyalari kapitalning balans qiymatidan o‘rtacha uch barobar arzon baholangan va bu baho kapital rentabelligiga deyarli bog‘liq bo‘lmagan. Erkin muomaladagi aksiyalarning bozor kapitallashuvidagi ulushi 1,3 foizgacha qisqargan, dividend to‘langan hollarda ham uning daromadliligi depozit stavkalaridan 4–18 barobar past bo‘lgan. Dividend siyosati, chakana transhli ommaviy taklif va market-meykerlik bo‘yicha takliflar berilgan.

Keywords

bank aksiyalari, sharp koeffitsiyenti, P/B koeffitsiyenti, erkin muomala, dividend siyosati, davlat banklari, xususiylashtirish, fond birjasi

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son «Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha mo‘ljallangan ustuvor yo‘nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni. https://lex.uz/docs/8050769

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 20-apreldagi PQ-149-son «“Asakabank” aksiyadorlik jamiyatini xususiylashtirishni jadallashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Qarori. https://lex.uz/ru/ docs/8151503

UzNIF, I. P. O. (2026). secures over $600 million on Tashkent and London exchanges. Kun.uz.

sharpe W.F. Capital Asset Prices: A Theory of Market Equilibrium under Conditions of Risk. (1964). The Journal of Finance, 19(3), 425–442.

sharpe W.F. Mutual Fund Performance. (1966). The Journal of Business, 39(1), 119–138.

Hull, J. C. (2023). Risk Management and Financial Institutions. John Wiley & Sons.

Bekaert, G., Harvey, C. R., & Lundblad, C. (2007). Liquidity and Expected Returns: Lessons from Emerging Markets. The Review of Financial Studies, 20(6), 1783–1831.

Amihud, Y. (2002). Illiquidity and Stock Returns: Cross-Section and Time-Series Effects. Journal of Financial Markets, 5(1), 31–56.

La Porta R., Lopez-de-Silanes F., shleifer A. Government Ownership of Banks. (2002). The Journal of Finance, 57(1), 265–301.

Megginson, W. L. (2005). The Economics of Bank Privatization. Journal of Banking & Finance, 29(8), 1931–1980.

Буриев, Ж., & Мусаева, У. (2019). Ўзбекистон фонд бозорида тижорат банклари фаоллигини ошириш. Халқаро молия ва ҳисоб, (6).

Ибодуллаев, Ш. Т. (2022). Миллий банк тизимини трансформациялаш шароитида тижорат банкларининг инвестицион жозибадорлигини таъминлаш имкониятлари. Iqtisodiyot va ta’lim, 23(4).

Nomozov, S. (2025). sh. Tijorat banklarining fond bozorida ishtiroki: imkoniyatlar va tahdidlar. Xalqaro moliya va hisob, (2).

Sindarov, F. K. (2026). Kapital bozorida samarali qimmatli qog‘ozlar portfelini shakllantirish yo‘llari: iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. TDIU.

«Toshkent» Respublika fond birjasi. Emitentlar bo‘yicha kunlik savdo natijalari: SQBN, HMKB, IPKY, ALKB (2023-yil yanvar – 2026-yil sentabr). https://uzse.uz

«Toshkent» RFB UCI indeksining kunlik qiymatlari (2023-yil yanvar – 2026-yil sentabr): Refinitiv (LSEG) ma’lumotlar bazasi, TRDPRC_1 ko‘rsatkichi.

«O‘zsanoatqurilishbank» ATB aksiyadorlari, dividendlari va obligatsiyalari to‘g‘risida ma’lumotlar (2026-yil 1-iyul holatiga). https://sqb.uz

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Milliy valyutadagi bank depozitlari va kreditlari bo‘yicha foiz stavkalari (2019-yil yanvar – 2026-yil avgust). https://cbu.uz

Joint Stock Commercial Bank «Uzbek Industrial and Construction Bank» and its subsidiaries. Consolidated Financial Statements and Independent Auditor’s Report for the Year Ended 31 December 2025. – Tashkent: PricewaterhouseCoopers, 2026.

SQB. Investor Presentation. September 2026. – Tashkent: JSCB «Uzbek Industrial and Construction Bank», 2026. – 28 p.

Joint-Stock Commercial «Aloqabank». Offering Memorandum: U.S.$300,000,000 7.70 per cent. Notes due 2031 (including Consolidated Financial Statements for 2023 and 2025). – London: Citigroup Global Markets Limited, 2026.

«Hamkorbank» ATBning 2023–2025-yillar uchun MHXS bo‘yicha konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotlari va mustaqil auditor xulosalari. https://hamkorbank.uz/assets/docs/reports/

Акционерный инновационный коммерческий банк «Ипак Йули». Финансовая отчетность за 2024 и 2025 годы и аудиторские заключения (Ernst & Young; KPMG Audit). – Ташкент, 2025–2026.

«Toshkent» Respublika fond birjasi. Yillik birjaviy tahlillar va press-relizlar (2020–2025-yillar; 2026-yil avgust). – Toshkent: «Toshkent» RFB, 2021–2026.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-iyuldagi PQ-253-son «“O‘zsanoatqurilishbank” ATBning moliyaviy barqarorligini kuchaytirish va xususiylashtirishni jadallashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Qarori. https://lex.uz/docs/6552704

«Hamkorbank» ATB, «Ipak Yo‘li» AITB, «O‘zsanoatqurilishbank» ATB, AT «Aloqabank». Muhim fakt № 32 «Qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha daromadlarni hisoblash» (2023–2026-yillar) [Elektron resurs]. (n.d.). Korporativ axborotning yagona portali. https://openinfo.uz/facts/32/.

EBRD: Asaka Bank and SQB privatisation to shift most bank assets to private hands. (2026). UzDaily.

Cleary Gottlieb Steen & Hamilton LLP. Uzbekistan’s First London IPO: Legal Framework and Insights. – 2026. – 4 p. https://www.clearygottlieb.com/-/media/files/alert-memos-2026/uzbekistans-first-london-ipo-legal-framework-andinsights.pdf

Asia Frontier Capital. AFC Uzbekistan Fund Newsletter, May 2026. – Hong Kong: AFC, 2026. https://www. asiafrontiercapital.com/images/content/blogs/uzbekistan/pdf/AFC-Uzbekistan-Newsletter-2026-05.pdf

Evans, J. (2005). Fifth Time Lucky for PKO. Euromoney.

Halkbank. Milestones: Investor Relations. https://www.halkbank.com.tr/en/investor-relations/corporate-information/ milestones

Downloads

Published

2026-08-01
Vol. 4 No. 8 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 8-son