OʻZBEKISTONDA MOL-MULKNI MAJBURIY SUGʻURTALASH TIZIMINI JORIY ETISHNING IQTISODIY ZARURATI VA MOLIYAVIY SAMARADORLIGI

Authors

  • Eldor Anvarovich Nozimov Samarqand iqtisodiyot va servis instituti “Investitsiya va innovatsiyalar” kafedrasi katta oʻqituvchisi https://orcid.org/0000-0003-1580-8654
  • Muxammadjon Baxodirovich Raxmatullayev Samarqand iqtisodiyot va servis instituti Sugʻurta ishi taʼlim yoʻnalishi talabasi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23477877

Abstract

Mavzuning dolzarbligi shundaki, Oʻzbekistonda bozor iqtisodiyoti sharoitida mulkdorlar manfaatlarini himoya qilish, tabiiy ofatlar va texnogen avariyalar oqibatlarini qoplash hamda byudjet yukini kamaytirish zarurati molmulkni majburiy sugʻurtalash tizimini joriy etishni kun tartibiga qoʻydi. Tadqiqotning maqsadi mol-mulkni majburiy sugʻurtalash tizimining iqtisodiy zarurati va moliyaviy samaradorligini nazariy va amaliy jihatdan oʻrganishdan iborat. Metodologiya sifat jihatidan tahlilga asoslangan boʻlib, 2020–2024-yillarni qamrab olgan ilmiy adabiyotlar, normativ-huquqiy hujjatlar, xalqaro tashkilotlar hisobotlari va milliy statistik maʼlumotlar tizimli oʻrganildi.

Keywords

majburiy sugʻurta, mol-mulkni sugʻurtalash, sugʻurta bozori samaradorligi, moliyaviy barqarorlik, iqtisodiy zarurat, byudjet yuki, institutsional asoslar

References

Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 23-noyabrdagi “Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida”gi OʻRQ-730-son Qonuni. https:// lex.uz/docs/-5688101

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 2-avgustdagi “Oʻzbekiston Respublikasining sugʻurta bozorini isloh qilish va uning jadal rivojlanishini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4412-son Qarori. https://lex.uz/docs/-4459802?ONDATE=26.05.2025

Xudoyberdiyev, Z. (2021). Sugʻurta ishi asoslari. Iqtisodiyot.

Yoʻldoshev, N., & Qosimova, M. (2022). Sugʻurta bozori iqtisodiyoti. TDIU nashriyoti.

Rahimov, A., & Tursunov, B. (2020). Moliyaviy bozorlar va sugʻurta institutlari. Oʻzbekiston Milliy universiteti nashriyoti.

Karimov, S., & Yusupov, D. (2023). Majburiy sugʻurtalash tizimining iqtisodiy mexanizmlari. Oʻzbekiston iqtisodiy axborotnomasi, (4).

Abdullayeva, G., & Nazarov, I. (2022). Sugʻurta kompaniyalarining moliyaviy barqarorligini baholash masalalari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (6).

Toshmatov, Sh., & Ergashev, O. (2023). Oʻzbekistonda sugʻurta bozorini rivojlantirishning institutsional asoslari. Moliya va bank ishi, (2).

Ismoilov, J., & Sattorova, N. (2022). Majburiy sugʻurta turlarining ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot instituti ilmiy toʻplami.

Mirzayev, U., & Xolmatov, R. (2024). Sugʻurta sohasida davlat siyosatining iqtisodiy samaradorligi. Biznes va tadbirkorlik, (1).

Nurmatov A., Qodirova L. Mol-mulkni majburiy sugʻurtalash: xalqaro tajriba va milliy amaliyot. (2023). Xalqaro moliya va hisob, (3).

Saidov, M., & Alimova, D. (2022). Sugʻurta bozorida raqobat va samaradorlik koʻrsatkichlari. Iqtisodiy tahlil va prognozlash, (5).

Tursunov, K., & Yuldasheva, F. (2023). Sugʻurta xizmatlari bozorini tartibga solishning iqtisodiy mexanizmlari. TDIU.

Bekmurodov, A., & Raximova, Z. (2024). Majburiy sugʻurtalash tizimini joriy etishning moliyaviy samaradorligi. Oʻzbekiston iqtisodiyoti va moliyasi, (2).

OECD. Insurance Markets in Emerging Economies: Regulatory and Supervisory Challenges. – Paris: OECD Publishing, 2022. DOI: https://doi.org/10.1787/9789264312345-en

Swiss, Re. (2023). Institute. World Insurance: The Great Pivot Back to Growth. Swiss Re Institute.

Cummins, J. D., & Weiss, M. A. (2013). Analyzing Firm Performance in the Insurance Industry Using Frontier Efficiency and Productivity Methods. Handbook of Insurance.

Zweifel, P., Eisen, R., & Eckles, D. L. (2021). Insurance Economics. Springer.

International Association of Insurance Supervisors (IAIS). Insurance Core Principles and Common Framework for the Supervision of Internationally Active Insurance Groups. – Basel: IAIS, 2023. URL: https://www.iaisweb.org/page/ supervisory-material/insurance-core-principles

Downloads

Published

2026-10-01
Vol. 4 No. 10 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 10-son