YEVROPA MAMLAKATLARIDA VENCHUR BOZORI HOLATI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23416642Abstract
Maqolada Yevropa mamlakatlari venchur bozorining 2023–2025-yillardagi holati, tarkibi va rivojlanish muammolari tahlil qilingan. Yevropada venchur investitsiyalar hajmi 14,0 mlrd yevrodan 19,7 mlrd yevroga (40,7 foizga) oshgani, bitta kompaniyaga o‘rtacha investitsiya 2,88 mln yevrodan 4,08 mln yevroga ko‘paygani, venchur fondlarga mablag‘ jalb qilish esa 2024-yilda 23,8 mlrd yevroga yetganidan keyin 2025-yilda 29 foizga qisqarib, 16,8 mlrd yevroni tashkil etgani aniqlangan. 2025-yilda venchur fondlarga jalb qilingan mablag‘larning 39 foizi davlat agentliklari hissasiga to‘g‘ri kelgani bozorning davlatga yuqori darajada bog‘liqligini ko‘rsatadi. AQSh bilan taqqoslash tarkibiy tafovutni aniqladi: global venchur mablag‘lari jalb qilishda Yevropa Ittifoqining ulushi 5 foiz, AQShniki 52 foiz, AQSh venchur fondlarining umumiy hajmi qariyb olti barobar katta, Yevropa “yakkashox” kompaniyalarining qariyb 27 foizi bosh qarorgohini xorijga ko‘chirgan. Yevropa Ittifoqining siyosat vositalari ko‘rib chiqilib, O‘zbekiston venchur bozorini rivojlantirish uchun xulosalar ishlab chiqilgan.Keywords
venchur kapitali, venchur bozori, Yevropa, fondlar fondi, masshtablash, startap, davlat agentliklari, O‘zbekistonReferences
Invest Europe. Investing in Europe: Private Equity Activity 2025. — Brussels, 2026. URL: https://www.investeurope. eu/media/2icnrmzc/20260507-invest-europe-activity-data-report-2025.pdf 5 Yevropa texnologik chempionlari tashabbusi (European Tech Champions Initiative, ETCI) — 2023-yilda EIB guruhi va a’zo davlatlar tomonidan yirik venchur fondlarga fondlar fondi orqali investitsiya kiritish uchun tashkil etilgan. 6 O‘zbekistonda “UzVC” milliy venchur fondi PQ-357-son qaror bilan fondlar fondi sifatida qayta tashkil etilgan
Invest Europe. European private equity activity strengthens in 2025 with second-best year on record for fundraising and investment. — Brussels, 2026. URL: https://www.investeurope.eu/news/newsroom/european-private-equity-activitystrengthens-in-2025-with-second-best-year-on-record-for-fundraising-and-investment/
European Investment Fund. Europe’s venture-capital market shows renewed optimism (2025-yil 8-oktabr). URL:
European Commission. The Future of European Competitiveness (M. Draghi report). — Brussels, 2024. URL:
Baumann, A., Gati, Z., Vinci, F., & Wolf, G. (2026). Europe’s venture capital gap and the financing of high-growth firms. ECB Economic Bulletin.
Merli, A. (2025). Europe’s Innovators Are Waking Up. Finance & Development.
European Commission. The EU Startup and Scaleup Strategy: Choose Europe to start and scale. COM(2025) 270 final. — Brussels, 28.5.2025. URL: https://research-and-innovation.ec.europa.eu/document/download/2f76a0df-b09b-47c2-949c-800c30e4c530_en
European Investment Bank. The scale-up gap: Financial market constraints holding back innovative firms in the European Union. — Luxembourg: EIB, 2024. — DOI: 10.2867/382579. URL: https://www.eib.org/publications/20240130-the-scale-up-gap
Bertoni, F., Colombo, M. G., & Grilli, L. (2011). Venture capital financing and the growth of high-tech start-ups: Disentangling treatment from selection effects. Research Policy, 40(7), 1028–1043.
Da Rin M., Nicodano G., Sembenelli A. Public policy and the creation of active venture capital markets. (2006). Journal of Public Economics, 90(8), 1699–1723.
Popov, A., & Roosenboom, P. (2012). Venture Capital and Patented Innovation: Evidence from Europe. Economic Policy, 27(71), 447–482.
Rahimov, D. B. (2026). O‘zbekistonda venchur kapital bozorini rivojlantirish: imkoniyatlar va to‘siqlar. Iqtisodiyot va innovatsiyalar ilmiy jurnali, 1(01).
Chulliyev, S. R. (2024). O‘zbekistonda innovatsion tadbirkorlik va venchur fondlarini qo‘llab-quvvatlashning ustuvor yo‘nalishlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 12(3).
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-357-son “Startap loyihalar va venchur moliyalashtirish ekotizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. URL: https://lex.uz/uz/docs/-7155286
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 11-fevraldagi PQ-59-son “Startaplarni qo‘llab-quvvatlashning kompleks ekotizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. URL: https://lex.uz/docs/8046189
Raqamli texnologiyalarni rivojlantirish bo‘yicha ustuvor vazifalar ko‘rib chiqildi (2026-yil 20-yanvar). URL: https:// president.uz/oz/lists/view/8867
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

