O‘ZBEKISTON–XITOY SAVDOSI 2030-YILGACHA: GRAVITATSIYA MODELI ASOSIDA SSENARIYLI PROGNOZ VA EKSPORT «BO‘SHLIG‘I»NI BAHOLASH

Authors

  • Xumoyun Murod o‘g‘li Xurramov “Raqamli ta’limni rivojlantirish markazi” DM bosh mutaxassisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23357585

Abstract

Tezisda O‘zbekiston–Xitoy savdosining gravitatsiya modeli 2017–2025-yillar ma’lumotlari asosida qayta baholanib, 2030-yilgacha uchta ssenariy bo‘yicha prognoz ishlab chiqilgan. Bazaviy ssenariyda savdo aylanmasi 29,1 mlrd dollarga yetishi kutiladi. Eksport hajmi 2025-yil darajasida saqlansa, importni qoplash darajasi 9,5 foizni tashkil etadi. Savdo defitsitini oshirmaslik uchun eksport yiliga 27,9 foizga o‘sishi zarur, bu tarixiy sur’atdan (2,7 foiz) qariyb 10 barobar yuqori. Ushbu tafovut «eksport bo‘shlig‘i» sifatida baholanib, uni qisqartirish bo‘yicha maqsadli ko‘rsatkich taklif etilgan.

Keywords

gravitatsiya modeli, ssenariyli prognoz, eksport bo‘shlig‘i, importni qoplash darajasi, O‘zbekiston–Xitoy savdosi

References

Anderson, J. E. (1979). A Theoretical Foundation for the Gravity Equation. The American Economic Review, 69(1), 106–116.

Head, K., & Mayer, T. (2014). Gravity Equations: Workhorse, Toolkit, and Cookbook. Handbook of International Economics, 4, 131–195. https://doi.org/10.1016/B978-0-444-54314-1.00003-3

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Eksport hajmi (mamlakatlar kesimida, yillik). — URL: https://siat. stat.uz/data/1105/

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Import hajmi (mamlakatlar kesimida, yillik). — URL: https://siat. 4 Manba: O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari asosida muallif ishlanmasi. 2026-yil, mart. stat.uz/data/1176/

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Tashqi savdo aylanmasi hajmi (mamlakatlar kesimida, yillik). — URL: https://siat.stat.uz/data/2364/

Tinbergen, J. (1962). Shaping the World Economy: Suggestions for an International Economic Policy. Twentieth Century Fund.

Wooldridge, J. M. (2020). Introductory Econometrics: A Modern Approach. Cengage.

World Bank. World Development Indicators [Electronic resource]. — URL: https://databank.worldbank.org/source/ world-development-indicators

Downloads

Published

2026-03-30
Vol. 4 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 3-son Mart Konferensiya