DON MAHSULOTLARI KORXONALARIDA RESURSLARDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI BAHOLASH VA TAKOMILLASHTIRISH YOʻLLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23218706Abstract
Maqolada don mahsulotlari korxonalarida moddiy, energetik, mehnat va asosiy vositalardan foydalanish samaradorligini baholash hamda uni takomillashtirish yoʻllari tadqiq etilgan. Tadqiqot obyekti sifatida «Toshkentdonmahsulotlari» AJning 2016–2025-yillardagi ishlab chiqarish va moliyaviy-xoʻjalik faoliyati maʼlumotlari olingan. Tadqiqotda material sigʻimi va material qaytimi, energiya sigʻimi va bir tonna mahsulotga energiya xarajati, fond qaytimi va fond sigʻimi, shuningdek integral resurs sigʻimi va resurs qaytimi koʻrsatkichlari tizimli ravishda tahlil qilingan. Resurslardan foydalanish samaradorligini kompleks baholash uchun moddiy, energiya, mehnat va fond sigʻimi koʻrsatkichlarini umumlashtiruvchi agregat resurs sigʻimi indeksiga asoslangan yondashuvdan foydalanilgan. Natijalar 2016–2020-yillarda ayrim resurs koʻrsatkichlarining yaxshilanganini, 2021–2024-yillarda esa ishlab chiqarish hajmining qisqarishi fonida resurslarning mahsulot birligiga toʻgʻri keladigan yuklamasi keskin oshganini koʻrsatdi. Xususan, bir tonna mahsulotga energiya xarajati 2022-yildagi 26,6 ming soʻmdan 2024-yilda 215,9 ming soʻmgacha oshgan.Keywords
don mahsulotlari, resurs samaradorligi, material sigʻimi, material qaytimi, energiya sigʻimi, fond qaytimi, integral resurs sigʻimi, agregat resurs sigʻimi indeksi, ekonometrik model, chiziqli dasturlash, resurs tejamkorligiReferences
Farrell, M. J. (1957). The Measurement of Productive Efficiency. Journal of the Royal Statistical Society. Series A, 120(3), 253–290.
Cobb, C. W., & Douglas, P. H. (1928). A Theory of Production. American Economic Review, 18(1), 139–165.
Coelli, T. J., Rao, D. S. P., OʻDonnell, C. J., & Battese, G. E. (2005). An Introduction to Efficiency and Productivity Analysis. Springer.
Porter, M. E. (1995). van der Linde C. Toward a New Conception of the Environment-Competitiveness Relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97–118.
OECD. Sustainable Manufacturing and Eco-Innovation: Framework, Practices and Measurement. – Paris: OECD Publishing.
United Nations Industrial Development Organization. Resource Efficient and Cleaner Production: A Practical Guide for Policy Makers and Industry. – Vienna: UNIDO.
Aipova, I. I. (2026). Don mahsulotlari korxonalarida resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish mexanizmlarini takomillashtirish: dissertatsiya materiallari.
«Toshkentdonmahsulotlari» AJning 2016–2025-yillar moliyaviy hisobotlari.
«Toshkentdonmahsulotlari» AJning 2016–2025-yillar ishlab chiqarish va resurslardan foydalanish maʼlumotlari.
«Toshkentdonmahsulotlari» AJning 2026-yil 22-apreldagi 500-sonli maʼlumotnomasi.
Abdivaliyev, S., Mutalov, S., Baymanova, M., Ubaydullayeva, G., & Aipova, I. (2026). EKSPORTNI RIVOJLANTIRISH STRATEGIYALARINING DOLZARBLIGI. MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT, 4(1).
Mutalov Sultonbek, Ismatova Diyora. (2026). “IMPROVING GREEN ACCOUNTING AND AUDITING IN THE CONTEXT OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT”. Asian Journal of Multidisciplinary Research. https://doi.org/10.5281/ zenodo.20414535
Ismatova Diyora, Mutalov Sultonbek,. (2026). “THE IMPACT OF DIGITALIZATION ON ECONOMIC GROWTH: AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF UZBEKISTAN”. Asian Journal of Multidisciplinary Research. https://doi.org/10.5281/ zenodo.20414712
Abdivaliyev , S., Mutalov , S., Baymanova , M., Ubaydullayeva , G., & Aipova , I. (2026). TASHQI SAVDODA EKSPORTNING MAKROIQTISODIY AHAMIYATI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(1). https://doi. org/10.5281/zenodo.18268053
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
