MIKROTO‘LQIN–VAKUUM QURITGICHLARDA ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING ZAMONAVIY USULLARI: KONSTRUKTIV VA TEXNOLOGIK YECHIMLAR TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23167195Abstract
Maqolada mikroto‘lqin–vakuum quritish texnologiyasining energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan konstruktiv va texnologik yechimlar bo‘yicha zamonaviy ilmiy adabiyotlar tizimli tahlil qilindi. Mikroto‘lqin energiyasining hajmiy yutilishi, vakuum sharoitida namlikning past haroratlarda bug‘lanishi, materialning dielektrik xossalari, mikroto‘lqin quvvat zichligi, vakuum darajasi, yuklama, qatlam qalinligi, impulsli energiya berish va aylanuvchi ishchi organlarning quritish kinetikasi hamda solishtirma energiya sarfiga ta’siri umumlashtirildi. Pilot miqyosdagi tadqiqotlar energiya sarfini faqat magnetron quvvati bilan baholash yetarli emasligini, vakuum nasosi, sovitish konturi, kondensator va yordamchi elektr jihozlarining sarfi ham hisobga olinishi zarurligini ko‘rsatadi. So‘nggi ishlarda COMSOL asosidagi ko‘p fizikaviy modellashtirish, sun’iy neyron tarmoqlar, elektron burun va adaptiv boshqaruv vositalari harorat va namlik maydonining notekisligini kamaytirish uchun qo‘llanmoqda. Adabiyotlar tahlili asosida yuqori samarali quritgich uchun impulsli mikroto‘lqin rejimi, nazorat qilinadigan vakuum, aylanuvchi platforma yoki aralashtiruvchi organ, kondensatsiya issiqligini qayta ishlatish va real vaqt monitoringini birlashtirgan arxitektura istiqbolli deb asoslandi. Mahalliy qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini qayta ishlash sharoitlari uchun tadqiqot bo‘shliqlari va tajriba yo‘nalishlari shakllantirildi.Keywords
mikroto‘lqin–vakuum quritish, energiya samaradorligi, solishtirma energiya sarfi, vakuum darajasi, quvvat zichligi, issiqlik va massa almashinuvi, COMSOL, sun’iy neyron tarmoq, impulsli rejim, qayta tiklanadigan energiyaReferences
González-Cavieres, L., Pérez-Won, M., Tabilo-Munizaga, G., Jara-Quijada, E., Díaz-Álvarez, R., & Lemus-Mondaca, R. (2021). Advances in vacuum microwave drying (VMD) systems for food products. Trends in Food Science & Technology, 116, 626–638. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2021.08.005
Dumpler, J., & Moraru, C. I. (2023). Modeling the drying kinetics of microwave vacuum drying of concentrated skim milk: correlation of dielectric properties, drying stages, and specific energy demand at pilot scale. Drying Technology, 41(1), 17–33. https://doi.org/10.1080/07373937.2022.2080220
Cao, X., Chen, J., Islam, M. N., Xu, W., & Zhong, S. (2019). Effect of intermittent microwave volumetric heating on dehydration, energy consumption, antioxidant substances, and sensory qualities of litchi fruit during vacuum drying. Molecules. 2019;24(23):4291. https://doi.org/10.3390/molecules24234291. https://doi.org/10.3390/molecules24234291
Bhagya Raj G.V.S., Dash K.K. Microwave vacuum drying of dragon fruit slice: Artificial neural network modelling, genetic algorithm optimization, and kinetics study. Computers and Electronics in Agriculture. 2020;178:105814. https://doi. org/10.1016/j.compag.2020.105814.
Yue, Y., Zhang, Q., Ma, G., Wan, F., Zang, Z., Xu, Y., Kang, F., & Huang, X. (2024). Quality evaluation and heat and mass transfer mechanism of microwave vacuum drying of Astragalus roots. Foods. 2024;13(19):3075. https://doi.org/10.3390/ foods13193075. https://doi.org/10.3390/
Liu, P., Song, F., Zheng, Y., Li, Z., Song, C., Li, J., & Jin, G. (2024). Intelligent control of microwave vacuum drying based on online aroma monitoring. Journal of Food Engineering. 2024;380:112148. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2024.112148. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2024.112148
Shang, J., Ma, G., Wan, F., Zang, Z., Xu, Y., Zhang, Q., Wang, T., & Huang, X. (2024). Drying characteristics of Moutan Cortex by rotary wheel microwave vacuum drying and its influence on quality. Agriculture. 2024;14(4):563. https://doi.org/10.3390/ agriculture14040563. https://doi.org/10.3390/
Han, L., & Yan, Y. (2025). Heat-moisture-mechanical bidirectional coupling multiphase porous media model for microwave vacuum drying of pitaya. International Journal of Heat and Fluid Flow. 2025;112:109731. https://doi.org/10.1016/j. ijheatfluidflow.2024.109731. https://doi.org/10.1016/j
Yan, W. (2026). -M., Zhou Y.-S., Qin M., Chen B.-L., Li C.-H. Enhancing heat and mass transfer uniformity in vacuum microwave drying via turntable rotation and intermittent operation: A case study on pineapple slices. Applied Thermal Engineering. 2026;292(1):130351. https://doi.org/10.1016/j.applthermaleng.2026.130351. https://doi.org/10.1016/j.applthermaleng.2026.130351
Yan, W. (2025). -M., Chen C.-Y., Chen B.-L., Amani M., Chien L.-H., Li W.-K. Optimization of microwave vacuum drying of pineapples: A three-stage approach. Results in Engineering. 2025:104228. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2025.104228. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2025.104228
Liang, X., Li, X., Zhang, J., Kong, B., Cao, C., Zhang, H., Liu, Q., & Shen, L. (2024). Impact of power density on the drying kinetics, quality profiles, and microstructure of pork chip snacks dried by microwave vacuum drying. LWT. 2024;205:116477. https:// doi.org/10.1016/j.lwt.2024.116477. https://doi.org/10.1016/j.lwt.2024.116477
Khatun, P., Karmakar, A., & Chakraborty, I. (2024). Microwave-vacuum drying: Modeling validation of drying and rehydration kinetics, moisture diffusivity and physicochemical properties of dried dragon fruit slices. Food and Humanity. 2024;2:100292. Modeling validation of drying and rehydration kinetics.
Keçeli, N., Parıldı, E., İpek, S. L., & Kola, O. (2026). Vacuum microwave drying as an efficient alternative to hot air drying: Optimization, drying kinetics, and quality retention of Washington Navel orange slices. Applied Sciences. 2026;16(7):3530.
Ignaczak, A., et al. (2025). The influence of osmotic treatment, edible coatings application, and reduced pressure on microwave–vacuum-dried carrot properties. Molecules. 2025;30(9):1877. https://doi.org/10.3390/molecules30091877. https://doi.org/10.3390/molecules30091877
Mendonça, K. S., Corrêa, J. L. G., Junqueira, J. R. J., Carvalho, E. E. N., Silveira, P. G., & Uemura, J. H. S. (2023). Peruvian carrot chips obtained by microwave and microwave-vacuum drying. LWT. 2023;187:115346. https://doi.org/10.1016/j. lwt.2023.115346. 115346. https://doi.org/10.1016/j. lwt.2023.115346. https://doi.org/10.1016/j
de Bruijn, J., et al. (2016). Effect of vacuum microwave drying on the quality and storage stability of strawberries. Journal of Food Processing and Preservation, 40(5), 1104–1115. https://doi.org/10.1111/jfpp.12691
Nahimana, H., & Zhang, M. (2011). Shrinkage and color change during microwave vacuum drying of carrot. Drying Technology, 29(7), 836–847. https://doi.org/10.1080/07373937.2011.573753
Wang, J., & Xi, Y. S. (2005). Drying characteristics and drying quality of carrot using a two-stage microwave process. Journal of Food Engineering, 68(4), 505–511. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2004.06.027
Yan, W. (2010). -Q., Zhang M., Huang L.-L. Studies on different combined microwave drying of carrot pieces. International Journal of Food Science & Technology, 45(10), 2141–2148. https://doi.org/10.1111/j.1365-2621.2010.02380.x
Orikasa, T., et al. (2018). Applicability of vacuum-microwave drying for tomato fruit based on evaluations of energy cost, color, functional components, and sensory qualities. Journal of Food Processing and Preservation. 2018;42:e13625. https:// doi.org/10.1111/jfpp.13625. https://doi.org/10.1111/jfpp.13625
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

