GIBRID PID–FUZZY–NEURAL NETWORK ASOSIDA SINXRON MASHINALARNING QO‘ZG‘ATISH TIZIMINI ADAPTIV BOSHQARISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23136855Abstract
Sinxron mashinalarning avtomatik qo‘zg‘atish tizimlarini takomillashtirish maqsadida gibrid PID–Fuzzy– Neural Network asosidagi adaptiv boshqaruv usuli taklif etilgan. An’anaviy PID-regulyatorlarning o‘zgaruvchan ish rejimlaridagi samaradorligi hamda elektr energetika tizimlarida yuzaga keladigan tashqi ta’sirlarga sezgirligi tahlil qilingan. Mavjud cheklovlarni bartaraf etish uchun noaniq mantiq (Fuzzy Logic) va sun’iy neyron tarmoqlar (Neural Networks) elementlarini o‘z ichiga olgan intellektual boshqaruv strukturasi ishlab chiqilgan. Mazkur struktura noaniq mantiq algoritmlari yordamida regulyator parametrlarini real vaqt rejimida moslashtirish hamda neyron tarmoq asosida tizim parametrlarining o‘zgarishini prognozlash imkonini beradi. Taklif etilgan boshqaruv usuli generator kuchlanishining o‘tish jarayonlarini yaxshilash, ortiqcha rostlanishni kamaytirish, reaktiv quvvatni samarali boshqarish va energetika tizimining dinamik barqarorligini oshirishga xizmat qiladi.Keywords
sinxron mashina, qo‘zg‘atish tizimi, avtomatik qo‘zg‘atish regulyatori, AVR, PID-regulyator, noaniq mantiq, sun’iy neyron tarmoq, intellektual boshqaruv, adaptiv regulyator, energetika tizimining barqarorligiReferences
Abido M., A. (2002). Optimal design of power-system stabilizers using particle swarm optimization. IEEE Transactions on Energy Conversion, 17(3), 406–413. https://doi.org/10.1109/TEC.2002.801992
Anderson P., M., & Fouad A., A. (2003). Power System Control and Stability.
Åström K., J., & Hägglund, T. (1995). PID Controllers: Theory, Design, and Tuning. Instrument Society of America.
Åström K., J., & Murray R., M. (2008). Feedback Systems: An Introduction for Scientists and Engineers. Princeton University Press.
Boldea, I. (2015). Synchronous Generators. CRC Press.
Haykin, S. (2009). Neural Networks and Learning Machines. Pearson.
IEEE Power & Energy Society. IEEE Recommended Practice for Excitation System Models for Power System Stability Studies. – IEEE Std 421.5-2016. – New York: IEEE, 2016. – 207 p. – DOI: 10.1109/IEEESTD.2016.7553421.
Jang, J. (1997). -S. R., Sun C.-T., Mizutani E. Neuro-Fuzzy and Soft Computing: A Computational Approach to Learning and Machine Intelligence. Prentice Hall.
Kundur, P. (1994). Power System Stability and Control / ed. by N. J. Balu, M. G. Lauby. McGraw-Hill.
Mohagheghi, S., Stovall T., K., Restrepo, J., & Gerez, V. (n.d.). An adaptive neuro-fuzzy controller for power system stabilizers. IEEE Transactions on Power Systems.
Padiyar K., R. (2008). Power System Dynamics: Stability and Control. B. S. Publications.
Pal, B., & Chaudhuri, B. (2005). Robust Control in Power Systems. Springer. https://doi.org/10.1007/
Ross T., J. (2010). Fuzzy Logic with Engineering Applications. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781119994374
Sauer P., W., & Pai M., A. (1998). Power System Dynamics and Stability. Prentice Hall.
Zamani, M., Karimi-Ghartemani, M., Sadati, N., & Parniani, M. (2009). Design of a fractional order PID controller for an AVR using particle swarm optimization. Control Engineering Practice, 17(12), 1380–1387. https://doi.org/10.1016/j.conengprac.2009.07.005
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

