YASHIL USULDA NANOKUMUSH SINTEZINING KOLLOID-KIMYOVIY ASOSLARI

Authors

  • Farhod Fayzullayevich Hoshimov Namangan davlat texnika universiteti Kimyo fanlari doktori, professor
  • Ruxsora Soyibjon qizi Xoldorova Namangan davlat pedagogika instituti magistranti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23124112

Abstract

Ushbu maqolada kumush nanozarrachalarini o‘simlik ekstraktlari, mikroorganizmlar va biopolimerlar yordamida “yashil” usulda hosil qilishning kolloid-kimyoviy negizlari tahlil qilingan. Yadrolanish (nukleatsiya) va zarracha o‘sishi jarayonlarining klassik nazariyasi, kolloid tizimlarning to‘planishga qarshi turg‘unligini belgilaydigan elektr zaryadi va jismoniy to‘siqqa asoslangan itarilish omillari, fitokimyoviy birikmalarning ikkilamchi — ham qaytaruvchi, ham qoplovchi (barqarorlashtiruvchi) — vazifasi, shuningdek, yuzaviy plazmon rezonansining nazorat-aniqlash ahamiyati yoritilgan. Hosil qilish jarayonining ko‘rsatkichlari (pH, harorat, ekstrakt miqdori, reaksiya davomiyligi) zarracha o‘lchami va o‘lcham bir xilligi darajasiga ta’siri tizimlashtirilgan holda ko‘rib chiqilgan.

Keywords

nanokumush, yashil usulda hosil qilish, kolloid turg‘unlik, DLFO (DLVO) nazariyasi, fitokimyoviy qaytarilish, zeta-potensial, plazmon rezonans

References

Iravani, S. (2011). Green synthesis of metal nanoparticles using plants. Green Chemistry, 13(10), 2638–2650.

Mittal, A. K., Chisti, Y., & Banerjee, U. C. (2013). Synthesis of metallic nanoparticles using plant extracts. Biotechnology Advances, 31, 346–356.

Ahmed, S., Ahmad, M., Swami, B. L., & Ikram, S. (2016). A review on plants extract mediated synthesis of silver nanoparticles for antimicrobial applications: a green expertise. Journal of Advanced Research, 7, 17–28.

Lithi, I. J., Nakib, K. I. A., Chowdhury, A. M. S., & Hossain, M. S. (2025). A review on the green synthesis of metal (Ag, Cu, and Au) and metal oxide nanoparticles using plant extracts for developing antimicrobial properties. Nanoscale Advances. https://doi.org/10.1039/d5na00037h

LaMer, V. K., & Dinegar, R. H. (1950). Theory, Production and Mechanism of Formation of Monodispersed Hydrosols. Journal of the American Chemical Society, 72, 4847–4854.

Whitehead, C. B., Ozkar, S., & Finke, R. G. (2021). LaMer’s 1950 model of particle formation: a review and critical analysis of its classical nucleation and fluctuation theory basis. Materials Advances, 2(1), 186–235.

Ali, A., Sattar, M., Hussain, F., Tareen, M. H. K., Militky, J., & Noman, M. T. (2021). Single-Step Green Synthesis of Highly Concentrated and Stable Colloidal Dispersion of Core-Shell Silver Nanoparticles and Their Antimicrobial and Ultra-High Catalytic Properties. Nanomaterials, 11(4).

Matos, R. A., Cordeiro, T. S., & Samad, R. E. (2011). Vieira Junior N.D., Courrol L.C. Green synthesis of stable silver nanoparticles using Euphorbia milii latex. Colloids and Surfaces A: Physicochemical and Engineering Aspects.

— P. 134–137.

Youssef, A. I. (2023). A new and simple green synthesis of non-toxic, eco-friendly silver nanoparticles by Gum Rosin and antibacterial activity study. Colloid & Nanoscience Journal, 1(3), 147–153.

Derjaguin, B., & Landau, L. (1941). Theory of the stability of strongly charged lyophobic sols and of the adhesion of strongly charged particles in solutions of electrolytes. Acta Physicochimica URSS, 14, 633–662.

Vanlalveni, C., Lallianrawna, S., Biswas, A., Selvaraj, M., Changmai, B., & Rokhum, S. L. (2021). Green synthesis of silver nanoparticles using plant extracts and their antimicrobial activities: a review of recent literature. RSC Advances, 11, 2804–2837.

Hamad, I., Aleidi, S. M., Alshaer, W., & Twal, S. (2025). Al Olabi M., Bustanji Y. Advancements and global perspectives in the green synthesis of silver nanoparticles: a two-decade analysis. Pharmacia, 72, 1–13.

Eker, F., Akdasci, E., Duman, H., Bechelany, M., & Karav, S. (2025). Green synthesis of silver nanoparticles using plant extracts: a comprehensive review of physicochemical properties and multifunctional applications. International Journal of Molecular Sciences, 26(13).

Ibarra, F., Municoy, S., & Antezana, P. E. (2024). Silva Sofras F., Santo Orihuela P., Desimone M.F. Green silver nanoparticles: synthesis, characterization and applications. Materials Research Foundations, 169, 35–58.

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son