O‘ZBEKISTONDA KIMYO SANOATINI RIVOJLANTIRISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23105056

Abstract

Mazkur maqolada O‘zbekistonda kimyo sanoatini rivojlantirishning institutsional, xomashyo, texnologik, investitsion, eksport, ekologik va hududiy xususiyatlari tizimli ravishda tadqiq etildi. Tadqiqotda 2024–2025-yillarga oid rasmiy statistik ma’lumotlar, “O‘zkimyosanoat” AJ hisoboti, O‘zbekistonning kimyo va gaz-kimyo sanoatini strategik rivojlantirish dasturi hamda xalqaro ilmiy adabiyotlar tahlil qilindi. Natijalar kimyo mahsulotlari ishlab chiqarish hajmining uzoq muddatda sezilarli oshganini, investitsiya faolligi kuchayganini, biroq tarmoqda energiya sig‘imdorligi, eskirgan uskunalar, importga bog‘liqlik, yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar ulushini oshirish va ekologik samaradorlik masalalari saqlanib qolayotganini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari kimyo sanoatida resurs samaradorligi, mahsulot diversifikatsiyasi, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlari, klasterlash, kadrlar tayyorlash va eksport geografiyasini kengaytirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalarni shakllantirish imkonini beradi.

Keywords

kimyo sanoati, gaz-kimyo, mineral o‘g‘itlar, sanoat siyosati, texnologik modernizatsiya, chuqur qayta ishlash, “yashil” kimyo, aylanma iqtisodiyot, raqamlashtirish

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 3-apreldagi “Kimyo sanoatini yanada isloh qilish va uning investitsiyaviy jozibadorligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4265-son qarori. (n.d.). URL: https://lex.uz/docs/- 4271630.

Spherical Insights & Consulting https://www.sphericalinsights.com/our-insights/chemical-industrymarket#:~:text=According%20to%20a%20research%20report,the%20forecast%20period%202023%2D2033.

Invest Uzbekistan. (2025/2026). Chemical sector / Uzbekistan Investment Guide.

UNIDO. (2024). Green Chemistry: connecting across borders for a sustainable future.

Porter, M. E., & Van der Linde, C. (1995). Toward a New Conception of the Environment-Competitiveness Relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97–118. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.97

Anastas, P. T., & Warner, J. C. (1998). Green Chemistry: Theory and Practice. Oxford University Press.

Axon, S., & James, D. (2018). The UN Sustainable Development Goals: How can sustainable chemistry contribute? A view from the chemical industry. Current Opinion in Green and Sustainable Chemistry, 13, 140–145. https://doi. org/10.1016/j.cogsc.2018.04.010

UNIDO. Cleaner production and circular economy. United Nations Industrial Development Organization.

SABIC. (2025). Integrated Annual Report 2025: Strategy.

Ministry of Trade, Industry and Resources of the Republic of Korea. (2026). Chemical Industry Innovation Alliance.

Архитектура промышленной трансформaции развивающихся экономик. Доклад Евразийского банка развития (ЕАБР). 11.09.2026. https://eabr.org/analytics/special-reports/industrial-transformation-architecture-of-developingeconomies/

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Statistika ma’lumotlari bazasi. (n.d.). URL: https://siat.stat.uz/reportsfiled/556/table-data.

“O‘zkimyosanoat” AJ tomonidan 2025-yilda amalga oshirilgan ishlar to‘g‘risida hisobot. (2025). URL: https://uzkimyosanoat. uz/uploads/opendata/2025/04/od-001-oz.pdf.

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son